IV CZ 107/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 107/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący)‎SSN Marian Kocon (sprawozdawca)‎SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku E. […] Spółki Akcyjnej w G.‎przy uczestnictwie R. F. i Skarbu Państwa - Starosty R.‎o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lutego 2017 r.,‎zażalenia uczestniczki postępowania R. F.na postanowienie Sądu Okręgowego w W.‎z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I Ca […], oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w W. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 30 września 2015 r., w sprawie z wniosku E. […] S.A. w G., z udziałem R. F. i Skarbu Państwa - Starosty R., o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu.Postanowienie zaskarżyła uczestniczka R. F. zarzucając naruszenie art. 386 § 1, § 4 i § 6 k.p.c. W zażaleniu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Taka konstrukcja oznacza, że Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu zażalenia nie może oceniać stanowiska sądu drugiej instancji co do meritum sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r., II CZ 26/13, niepubl.).Nierozpoznanie istoty sprawy oznacza niezbadanie podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia.

Dotyczy to również sytuacji, w której sąd pierwszej instancji dokonał oceny prawnej roszczenia bez oparcia jej o właściwie ustaloną podstawę faktyczną i w sprawie zachodzi potrzeba poczynienia po raz pierwszy niezbędnych ustaleń faktycznych. Skorzystanie w takim wypadku z możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego przez sąd drugiej instancji godziłoby w zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego, zagwarantowaną w art. 176 Konstytucji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2015 r., I CZ 68/15, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., I CZ 168/12, OSNC 2013, nr 5, poz. 68).

Taka sytuacja wystąpiła w sprawie, gdyż Sąd I instancji poprzestając jedynie na ogólnej ocenie prawnej dopuszczalności zaliczenia posiadania służebności przez poprzednika wnioskodawcy zaniechał poczynienia istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych. Dlatego Sąd Okręgowy - przyjmując, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy - nie naruszył art. 386 § 4 k.p.c. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu. awjw