IV CZ 106/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 106/06

POSTANOWIENIE

Dnia 12 stycznia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

SSN Tadeusz Żyznowski

w sprawie z powództwa M. S.

przeciwko Komornikowi sądowemu Rewiru IV przy Sądzie Rejonowym w […]

i Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu

z udziałem interwenientów ubocznych po stronie powodowej A. S.

i J. S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 12 stycznia 2007 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 27 lipca 2006 r.,

oddala

zażalenie

i

nie

postępowania zażaleniowego.

obciąża

powódki

kosztami

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lipca 2006 r. Sąd Apelacyjny

odrzucił zażalenie powódki na postanowienie tego Sądu z dnia 31 maja 2006 r.

odrzucające skargę kasacyjną powódki z dnia 14 kwietnia 2006 r. od wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 14 lutego 2006 r. Przyczyną odrzucenia zażalenia było

nieuiszczenie przy jego wnoszeniu opłaty podstawowej w kwocie 30 zł. przez

pełnomocnika powódki zwolnionej od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 6

czerwca 2006 r. Jako podstawę odrzucenia zażalenia Sąd Apelacyjny wskazał art.

1302 § 3 k.p.c. w zw. z art. 14 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej - „u.k.s.c.

z 2005 r.”).

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powódki zarzucił

naruszenia art. 1302 § 3 k.p.c. przez przyjęcie, że opłata podstawowa w rozumieniu

art. 11 i art. 14 ust. 1 i 2 u.k.s.c z 2005 r. stanowi opłatę stałą w rozumieniu art.

1302 § 3 k.p.c., naruszenie art. 149 ust.1 u.k.s.c. z 2005 r. przez zastosowanie do

zażalenia przepisów tej ustawy zamiast przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 1967

r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2002 r., Nr 9,

poz. 88 ze zm.) oraz naruszenie art. 6 ust.1 Konwencji z 4 listopada 1950 r.

o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przez dokonanie sprzecznej

z tym przepisem wykładni prawa w zakresie obowiązków procesowych powódki

i pozbawienie jej w ten sposób prawa do rzetelnego procesu. Wnosił o uchylenie

zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na zażalenie Prokuratoria Generalna

zastępująca pozwany Skarb Państwa wnosiła o jego oddalenie i zasądzenie na

rzecz strony pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z dniem 2 marca 2006 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 28 lipca 2005 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, która zmieniła w tym zakresie także

przepisy

kodeksu

postępowania

cywilnego,

wprowadzając

między

innymi

uregulowania art. 1302 k.p.c., w tym przewidziany w paragrafie trzecim tego

przepisu obowiązek sądu odrzucenia bez wezwania o uiszczenie opłaty sądowej

środków odwoławczych, w tym zażalenia, wniesionych przez adwokata lub radcę

prawnego, podlegających opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od

wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Ocena zarzutów

zażalenia wymaga przede wszystkim rozważenia, czy powyższy przepis oraz

przepisy u.k.s.c z 2005 r. mają zastosowanie do odrzuconego zażalenia, czy też

powinno się stosować do niego przepisy u.k.s.c. z 1967 r. oraz przepisy k.p.c.

również w dawnym brzmieniu. Kwestię tę reguluje art. 149 u.k.s.c. z 2005 r.

stanowiący, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy

stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe

przepisy o kosztach sądowych. Oznacza to, a contrario, że od chwili zakończenia

postępowania w danej instancji, stosuje się przepisy nowej ustawy. Z uwagi na to,

że obecnie skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji

prawomocnego orzeczenia (art. 3981 § 1 k.p.c.), nie ulega wątpliwości, że wydanie

wyroku przez sąd drugiej instancji kończy postępowanie w tej instancji. Do

postępowania toczącego się po wydaniu wyroku przez sąd drugiej instancji stosuje

się zatem już przepisy nowej u.k.s.c. z 2005 r. także w sprawach wszczętych przed

dniem jej wejścia w życie. Odnosi się to również do przepisów dotyczących kosztów

sądowych, zawartych w k.p.c., które od tej chwili stosuje się w brzmieniu

i numeracji nadanej ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 2005 r.

Z tych względów słusznie Sąd Apelacyjny zastosował w rozpoznawanej sprawie

nowe przepisy o kosztach sądowych i przepisy k.p.c. w nowym brzmieniu do

zażalenia złożonego w postępowaniu kasacyjnym wszczętym wniesieniem skargi

kasacyjnej w dniu 14 kwietnia 2006 r., a więc już po wejściu w życie przepisów

u.k.s.c. z 2005 r. Zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 tej ustawy jest więc

nieuzasadniony.

Nieuzasadnione są także zarzuty naruszenia pozostałych przepisów.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c z 2005 r. zażalenie należy do pism

podlegających opłacie sądowej. Strona zwolniona od kosztów sądowych przez sąd

ma obowiązek, stosownie do art. 14 ust. 2 w związku z art. 100 ust. 2 ustawy, uiścić

opłatę podstawową, której wysokość jest stała i wynosi 30 zł. (art. 14 ust. 3

u.k.s.c.). Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 30 maja 2006 r.

I CZ 23/06 i z dnia 2 czerwca 2006 r. II UZ 14/06 oraz w uchwale z dnia

21 listopada 2006 r. III CZP 109/06 (nie publ.) opłata podstawowa określona w art.

14 ust. 3 u.k.s.c z 2005 r. jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 130 2 § 3

k.p.c. Oznacza to, że wniesienie przez adwokata lub radcę prawnego strony

zwolnionej od kosztów sądowych środka odwoławczego (tu zażalenia) bez

uiszczenia opłaty podstawowej, skutkuje odrzucenie tego środka wprost, bez

wzywania o uiszczenie tej opłaty (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 17 października 2006 r. V CSK 325/06 nie publ.). Prawidłowo zatem Sąd

Apelacyjny odrzucił zaskarżonym postanowieniem nieopłacone tą opłatą zażalenie

na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Odrzucenie zażalenia nie było

wynikiem sprzecznej z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności wykładni powyższych przepisów dokonanej przez Sąd

Apelacyjny, lecz ich niewłaściwej wykładni i zastosowania przez zawodowego

pełnomocnika powódki. Zarzut naruszenia przez Sąd powyższego przepisu jest

więc także nieuzasadniony.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie

art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. a na podstawie art. 102 w zw. z art. 394 1

§ 3 i art. 39821 k.p.c. nie obciążył powódki kosztami postępowania zażaleniowego

z uwagi na jej trudną sytuację materialną.

jc