IV CZ 105/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 105/10

POSTANOWIENIE

Dnia 9 grudnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Iwona Koper

SSA Jan Kremer (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Gminy M. - Zarządu Mienia Komunalnego w M.

przeciwko G. C., S. C., M. C., A. C., P. G., E. U. oraz małoletnim : D. L., P. L. i O. L.

o eksmisję z lokalu mieszkalnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2010 r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt IV WSC

(…),

oddala zażalenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. Sąd Rejonowy w M. orzekł eksmisję

pozwanych z lokalu mieszkalnego i ustalił prawo pięciorga z pozwanych do lokalu

socjalnego.

Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 12 lutego 2010 r. oddalił apelację

powodowej Gminy M.

W skardze kasacyjnej powód zarzucił, po jej sprecyzowaniu, naruszenie prawa

materialnego przez błędna wykładnię przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów ,

mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz art. 668 § 1 k.c., a w

szczególności ustalenie, że pięciorgu z pozwanych przysługuje prawo do lokalu

socjalnego. Sąd zarządzeniem z dnia 14 maja 2010 r. wezwał pełnomocnika powoda do

uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, poprzez wskazanie wartości

przedmiotu zaskarżenia, pod rygorem odrzucenia skargi.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu powód wskazał, że zaskarża jedynie ustalenie

prawa do lokalu socjalnego pięciorga pozwanych, a odnośnie wartości przedmiotu

zaskarżenia powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2004

r. II CZ 134/03 stwierdził, że sprawa o prawo do lokalu socjalnego „nie jest sprawą

majątkową” i nie jest możliwe podanie wartości przedmiotu sporu.

Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 9 czerwca 2010 r. odrzucił skargę

kasacyjną powoda - Gminy M. w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego. Sąd

Okręgowy powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2009 r.

w sprawie I CZ 112/08 (nie publ.), a odnoszące się do powołanego przez powoda

postanowienia podzielił wyrażony w tym orzeczeniu pogląd o majątkowym charakterze

sprawy o eksmisję, również w sytuacji zaskarżenia wyłącznie rozstrzygnięcia o lokalu

socjalnym

W zażaleniu powód wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucił

naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 398 2 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu

ponownie odwołał się do wcześniej cytowanego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym

zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) w

art. 14 nakłada na sąd obowiązek orzeczenia z urzędu o uprawnieniu do otrzymania

lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia, przez osobę w stosunku do której

uwzględniono żądanie opróżnienia lokalu. Art. 15 tej ustawy reguluje udział gminy w

postępowaniu. Regulacja ta stanowi rozwiązanie szczególne w postępowaniu sądowym.

Ocena uprawnienia do lokalu socjalnego może wywoływać wątpliwości, jednak przy

dokonywaniu oceny jego charakteru jako majątkowego, lub niemajątkowego nie można

pominąć przedmiotu, którego dotyczy. Uprawnienie do korzystania z mieszkania

niewątpliwie jest wartością majątkową, dla mieszkającego, odpowiada ona wartości

kosztu zapewnienia lokalu. Dla gminy, która nie może dysponować lokalem na wolnym

rynku najmu, lub musi ponosić koszty odszkodowania w stosunku do właściciela

nieruchomości, także majątkowy charakter tego uprawnienia nie wywołuje wątpliwości.

Niewątpliwie roszczenie o opróżnienie przedmiotu najmu jest roszczeniem majątkowym,

wprawdzie nie pieniężnym, jednak ze względu na już wymienione przesłanki związane z

korzystaniem z cudzego lokalu ma charakter majątkowy. Wartość ta powinna być

podana już w pozwie, jak i w apelacji, stanowiąc wymóg formalny tych pism

procesowych. Odrębnym zagadnieniem pozostaje wyliczenie wartości konkretnego

uprawnienia do korzystania z lokalu, a w konsekwencji ustalenia wartości odpowiednio

przedmiotu sporu, czy zaskarżenia. Sąd Najwyższy wypowiedział się odnośnie wartości

przedmiotu zaskarżenia w sprawie o opróżnienie lokalu przez domownika w

postanowieniu z dnia 8 sierpnia 1997 r. I CKN 18/97 (OSNC 1997, nr 4, poz. 145).

Powód w swojej argumentacji powołał się na odosobnione orzeczenie Sądu

Najwyższego z dnia 15 stycznia 2004 r. II CZ 134/04 (Wokanda 2004, nr 9, poz. 8)

stwierdzające, że sprawa o uprawnienie do lokalu socjalnego nie jest sprawą o prawa

majątkowe w rozumieniu przepisów o kasacji. Jednak już po tym orzeczeniu w

postanowieniu z dnia 8 stycznia 2009 r. I CZ 112/08 (nie publ.). Sąd Najwyższy nie tylko

zakwestionował powołany wyżej pogląd, ale także wprost stwierdził, że także przy

orzekaniu przez sąd z urzędu o uprawnieniu do lokalu socjalnego, charakter majątkowy

dotyczy także części orzeczenia odnosząca się do lokalu socjalnego.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela przedstawione

stanowisko o majątkowym charakterze orzeczenia o eksmisji, także w części dotyczącej

prawa do lokalu socjalnego. Podsumowując, roszczenie o eksmisję w części dotyczącej

wyłącznie orzeczenia z urzędu o lokalu socjalnym jest roszczeniem majątkowym,

niepieniężnym, z czego wynika, że dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od

przesłanek uregulowanych w art. 3982 § 1 k.p.c. Konsekwencją tego jest stwierdzenie

niezasadności zażalenia, w stanie faktycznym w którym w zakreślonym terminie

obwarowanym rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej powód zarządzenia sądu nie

wykonał. Z przedstawionych przyczyn zażalenie uległo oddaleniu na podstawie art. 394 1

§ 1 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c.