IV CZ 104/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 104/11

POSTANOWIENIE

Dnia 12 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

ze skargi wnioskodawcy o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego

z dnia 15 lutego 2010 r.,

oraz postanowieniem Sądu Okręgowego

z dnia 15 lipca 2010 r.,

w sprawie z wniosku M. Ś.

przy uczestnictwie I. Ś., E. W., E. Ś., U. Ś., W. W., X. Y.

i

małoletniego P. Ś.

o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 12 stycznia 2012 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 27 maja 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 27 maja 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę M. Ś.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu

Rejonowego z dnia 15 lutego 2010 r., oraz postanowieniem Sądu Okręgowego

z dnia 15 lipca 2010 r. Odrzucenie skargi nastąpiło na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.

w związku z art. 13 § 2 k.p.c., ze względu na brak ustawowej podstawy do

wznowienia postępowania. Na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. zniesione zostały

wzajemnie koszty postępowania w sprawie skargi.

Na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 27 maja 2011 r. zażalenie

wniósł wnioskodawca (w zażaleniu figuruje data 28 maja 2011 r. jako data

zaskarżanego postanowienia), zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z

treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, co polegało na nietrafnym

uznaniu braku okoliczności faktycznej oraz środka dowodowego mogącego

stanowić podstawę wznowienia postępowania w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. oraz,

że wnioskodawca nie był pozbawiony możliwości skorzystania z dowodu

stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, bowiem nie zwrócił się do Sądu

z

odpowiednim

wnioskiem.

Skarżący

wniósł

o

uchylenie

zaskarżonego

postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie należy oddalić.

Składający zażalenie w niniejszej sprawie M. Ś. składał już raz skargę o

wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu

Rejonowego z dnia 15 lutego 2010 r. oraz postanowieniem Sądu Okręgowego z

dnia 15 lipca 2010 r. Skarga ta została odrzucona postanowieniem Sądu

Okręgowego z dnia 13 stycznia 2011 r. Na to postanowienie skarżący złożył

zażalenie do Sądu Najwyższego, który postanowieniem z dnia 29 czerwca 2011 r.

sygn. akt IV CZ 20/11 oddalił zażalenie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd

Najwyższy przypomniał, jakie muszą być spełnione przesłanki ustawowe, aby

zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można było żądać wznowienia postępowania.

Wskazał, z powołaniem się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego, że

nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na

wynik sprawy, to takie fakty lub dowody, z których strona nie mogła skorzystać w

postępowaniu zakończonym prawomocnie. „Wykrycie”, o którym mowa w art. 403 §

2 k.p.c. odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle

nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo

nieznanych stronie i dla niej

niedostępnych. Nie dotyczy to takich okoliczności, które strona mogła powołać w

prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu możliwości, oceniając je

obiektywnie (postanowienia SN z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969, nr

2, poz. 36, z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, niepubl. i z dnia 19 stycznia

2006 r., IV CZ 143/05, niepubl.). Następnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu

powołanego postanowienia stwierdził, że powołana przez skarżącego podstawa

wznowienia w postaci pisma Prezydenta Miasta Ł. z dnia 18 sierpnia 2010 r.

dotyczącego zaniżonej wyceny działek, które skarżący otrzymał dopiero po

wydaniu wyroku przez Sąd drugiej instancji nie odpowiada wskazanemu rozumieniu

ustawowej podstawy wznowienia postępowania na gruncie art. 403 § 2 k.p.c.

Przytoczona argumentacja ma zastosowanie do rozpoznania zażalenia

w niniejszej sprawie, ponieważ okoliczności wniesienia skargi o wznowienie

postępowania są bardzo podobne. W rozpoznawanym zażaleniu skarżący podważa

postanowienie Sądu Okręgowego, odrzucające drugą skargę o wznowienie

postępowania, w uzasadnieniu którego Sąd obszernie wyjaśnia brak podstaw

ustawowych do wznowienia, określonych w art. 403 § 2 k.p.c., ponownie

przypominając treść powołanego przepisu i jego wykładnię. W swojej skardze

i w zażaleniu skarżący odwołuje się do opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej

Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w W. nadesłanej dnia 14

marca 2011 r., w której zawarto konkluzję, iż będący przedmiotem oceny operat

biegłego zawiera błędy i uchybienia, które uniemożliwiają uznanie określonej w nim

wartości rynkowej za właściwą, a tym samym nie jest on przydatny do celu, dla

jakiego został wykonany.

Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia godzi się

ze skarżącym, że wskazana opinia jest okolicznością, której nie mógł podnieść

w zakończonym postępowaniu. Wyjaśnia jednak z powołaniem odpowiedniego

orzecznictwa Sądu Najwyższego, że wznowienie postępowania z przyczyn

restytucyjnych może opierać się tylko na takich okolicznościach faktycznych lub

środkach dowodowych, które istniały w czasie wydawania orzeczenia objętego

wznowieniem postępowania, jednak strona nie miała możliwości wówczas ich

powołania (por. postanowienia SN z dnia 22 lipca 2008 r., II UZ 31/08, Lex nr

500233, z dnia 15 grudnia 2009 r., II PZ 24/09, Lex nr 577836, z dnia 17 czerwca

2010 r., III CZP 18/10, Lex nr 686067 oraz podobne w treści orzeczenia

wcześniejsze).

Wbrew twierdzeniu skarżącego w zażaleniu, oddalenie przez Sąd wniosku

o powołanie nowego biegłego nie zamykało przed skarżącym, spoczywającej

na nim jako wnioskodawcy inicjatywy dowodowej, zgodnie z art. 232 k.p.c.

Skoro więc były zastrzeżenia do operatu biegłego inicjatywa ta mogła polegać na

wniosku o sprawdzenie prawidłowości operatu szacunkowego przez organizację

zawodową rzeczoznawców majątkowych w trybie przepisów ustawy o gospodarce

nieruchomościami. Zwrócił na to uwagę Sąd Okręgowy w uzasadnieniu

zaskarżonego

postanowienia,

czego

nie

można

podważyć

twierdzeniem

w zażaleniu, że zarzuty do opinii biegłego zostały złożone dopiero w przeddzień

ogłoszenia orzeczenia w sprawie, a więc złożenie sugerowanego wniosku

dowodowego było niemożliwe. Nie można też podzielić stanowiska skarżącego

o braku

zastosowania

Najwyższego,

w

powołanego

niniejszej

w

sprawie

uzasadnieniu

bogatego

orzecznictwa

zaskarżonego

Sądu

postanowienia.

Stanowisko takie wskazuje na brak właściwego rozumienia przez skarżącego

szczególnego środka zaskarżenia, jakim jest wznowienie postępowania i jego

warunków prawnych określonych w art. 399 i nast. k.p.c. W przeciwieństwie więc

do twierdzeń skarżącego, orzecznictwo wskazuje na konsekwentne poglądy Sądu

Najwyższego, wypełniającego konstytucyjną funkcję ujednolicania orzecznictwa

sądowego,

w

tym

przypadku

w

sprawach

o

wznowienie

postępowania.

Rozstrzygając w takich sprawach należy mieć na uwadze wyjątkowość tego środka

zaskarżenia,

dotyczącego

orzeczeniami,

dlatego

postępowań

przepisy

stanowiące

zakończonych

o

prawomocnymi

podstawach

wznowienia

postępowania wymagają ścisłej interpretacji, zgodnie z ich treścią i funkcją pełnioną

przez ten środek zaskarżenia. Z przytoczonych względów Sąd Okręgowy zasadnie

uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 403 § 2 k.p.c.

i odrzucił skargę o wznowienie postępowania.

Biorąc to pod uwagę należało na podstawie art. 398 14 w związku z art. 3941

§ 3 k.p.c. zażalenie oddalić.