IV CZ 103/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 103/12

POSTANOWIENIE

Dnia 25 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

SSA Władysław Pawlak

ze skargi powoda

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego

z dnia 7 grudnia 2010 r.,

w sprawie z powództwa J. P.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Apelacyjnego

i Prezesowi Sądu Okręgowego

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 października 2012 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 11 kwietnia 2012 r.,

1)

2)

uchyla postanowienie zawarte w punkcie II (drugim)

zaskarżonego postanowienia Sądu Apelacyjnego i w tym

zakresie przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego

rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

zażaleniowego;

oddala zażalenie w pozostałej części.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił (pkt I),

na podstawie art. 410 § 1 k.p.c., skargę powoda J. P. o wznowienie postępowania

w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Apelacyjnego i

Prezesowi

Sądu

Okręgowego

o

zapłatę

zakończonego

wyrokiem

Sądu

Apelacyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt I ACa 585/10 - poprzedzonym

wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt I C 662/09 - uznając,

że nie została ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia wskazanej przez

powoda, tj. art. 403 § 2 k.p.c. Powołane przez powoda nowe okoliczności i dowody

nie mają żadnego związku z podstawę faktyczną roszczenia dochodzonego przez

powoda w prawomocnie zakończonej sprawie, którą było wyłączenie sędziego w

sprawie o sygn. akt I C 664/07 w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną oraz

zarzut, że wnioski o wyłączenie innych sędziów rozpoznawali sędziowie, w osobach

P. J., Z. H. i W. T., którzy powinni być wyłączeni z mocy prawa. W prawomocnie

zakończonej sprawie powód nie odwołał się do uchybień sędziów w sprawie

prowadzonej przed Sądem Okręgowym– Sądem Ubezpieczeń Społecznych, sygn.

akt VIII U 1982/08, na które powołał się w skardze o wznowienie postępowania.

Ponadto, w powołanym na wstępie postanowieniu, Sąd Apelacyjny zasądził od

powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 zł tytułem

zwrotu kosztów procesu (pkt II) oraz przyznał adw. G. S. od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego wynagrodzenie w kwocie 3.600 zł powiększone o należny

podatek VAT tytułem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu (pkt III).

Od powyższego postanowienia, w części dotyczącej rozstrzygnięć zawartych

w punktach I i II, zażalenie wniósł powód, który, zarzucając naruszenie art. 403 § 2

oraz art. 102 k.p.c., wniósł o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części

i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie w części kwestionującej odrzucenie skargi o wznowienie

postępowania nie jest zasadne. Nowe okoliczności i środki dowodowe, z których

strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, mogą stanowić

podstawę wznowienia, o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c., wówczas, gdy odnoszą

się do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, która z kolei jest determinowana

podstawą faktyczną powództwa. Tylko bowiem w takim przypadku są to takie

okoliczności lub środki dowodowe, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Skoro więc

w

prawomocnie

zakończonej

sprawie

powód

roszczenie

odszkodowawcze i o zapłatę pieniężnego zadośćuczynienia wywodził z czynów,

których dopuścili się sędziowie w innych sprawach niż wskazanej w skardze

o wznowienie postępowania, tj. w sprawie I C 664/07, to trafnie przyjął Sąd

Apelacyjny, że były to okoliczności i środki dowodowe, które nie miały żadnego

związku z podstawą faktyczną rozstrzygnięcia w prawomocnie zakończonej

sprawie. Wprawdzie Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku zaskarżonego skargą

o wznowienie postępowania wskazał, że w apelacji powód źródeł swojej szkody

upatruje w toczących się z jego udziałem postępowaniach sądowych, ale nie

wskazał, jakie konkretnie orzeczenie, czy też postępowanie z udziałem sędziów

w konkretnej sprawie było niezgodne z prawem i wywołało szkodę. W takiej

sytuacji

skarga

o

wznowienie

postępowania

nie

może

być

sposobem

konkretyzowania faktów, które, zdaniem powoda, uzasadniały uwzględnienie

powództwa, jeżeli faktów tych nie określił powód w prawomocnie zakończonej

sprawie. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż w art. 403 § 2 k.p.c. chodzi

o okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały przed wydaniem

prawomocnego orzeczenia zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania,

a jedynie były wówczas nieznane stronie i przez to nie mogły być przez nią

wykorzystane, nie zaś o okoliczności faktyczne lub środki dowodowe - na które

powołał się powód w skardze o wznowienie postępowania - powstałe już po

prawomocnym zakończeniu postępowania (por. orzeczenia Sądu Najwyższego:

z dnia 4 marca 2005 r., III CZ 134/04, Lex Polonica nr 1852381, z dnia

13 października 2005 r., IV CZ 96/05, Lex Polonica nr 1631567, z dnia 10 lutego

2006 r., I PZ 33/06, OSNP 2007, nr 3-4, poz. 48). Z tych względów zażalenie

w części kwestionującej odrzucenie skargi o wznowienie postępowania zostało

oddalone na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Zażalenie

było

natomiast

zasadne

w

zakresie

kwestionującym

rozstrzygnięcie o kosztach procesu. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd

Apelacyjny nie wyjaśnił ani podstawy prawnej, ani motywów, którymi kierował się,

wydając rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Z tej przyczyny orzeczenie w tym

zakresie nie poddaje się kontroli instancyjnej, w szczególności odnośnie

do ustalenia istnienia przesłanek, lub ich braku, uzasadniających zastosowanie

w sprawie art. 102 k.p.c. Z tych względów, zaskarżone postanowienie zostało,

na podstawie art. 39815 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., w punkcie II uchylone,

a sprawa w tym zakresie przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu. Odnośnie do kosztów postępowania zażaleniowego orzeczono na

podstawie art. 108 § 2 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.

jw