IV CZ 100/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 100/09

POSTANOWIENIE

Dnia 8 stycznia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Krzysztof Pietrzykowski

ze skargi powoda

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego

z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt I ACa (…)

w sprawie z powództwa H. Z.

przeciwko K. M. i M. M.

o rozwiązanie umowy dożywocia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 stycznia 2010 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 12 sierpnia 2009 r., sygn. akt I ACa (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2009 r. Sąd

Apelacyjny odrzucił skargę powoda H. Z. o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 2 października 2008 r.

Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie istnieje powołana przez skarżącego podstawa

wznowienia, którą miało stanowić przewidziane w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. oparcie

wyroku na podrobionym dokumencie. Według skarżącego, dokumentem tym było

sfałszowane oświadczenie z dnia 1 października 2007 r. Już jednak orzekający w

pierwszej instancji Sąd Okręgowy stwierdził w uzasadnieniu orzeczenia, że dokument

ten nie pochodził od osoby, której podpis w nim nakreślono i ustalenia faktyczne

poczynił nie uwzględniając tego dokumentu, lecz na podstawie innych dowodów

zebranych w sprawie. Potwierdził to wyraźnie Sąd Apelacyjny, odnosząc się do zarzutu

apelacji powoda. Wobec tego, że wyrok nie został oparty na podrobionym dokumencie,

nie zachodzi wskazana przez skarżącego podstawa wznowienia, co uzasadniało

odrzucenie skargi.

W zażaleniu na to postanowienie, skarżący – nie kwestionując, że nie jest

wystarczające powołanie się na ustawową podstawę wznowienia, gdyż podstawa ta

musi rzeczywiście zachodzić – podniósł, iż Sąd winien był uwzględnić dowód powołany

w skardze, czyli wyrok karny uznający pozwanego za winnego posługiwania się

sfałszowanym zaświadczeniem.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Cechą tak zwanych przyczyn restytucyjnych wznowienia postępowania, do

których zalicza się wymieniona w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. podstawa polegająca na tym,

że wyrok został oparty na podrobionym dokumencie, jest to, by powołana okoliczność

pozostawała w związku z treścią tego wyroku. Dokumentem, o którym mowa w

powołanym przepisie jest zatem taki dowód, w oparciu o który zostały poczynione

ustalenia faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Istota rozważanej przesłanki

polega na tym, że podrobiony dokument stanowił element podstawy orzeczenia, gdyż w

takiej jedynie sytuacji można mówić, że „wyrok został oparty na dokumencie

podrobionym (...)”.

Z uzasadnienia zaskarżonego skargą o wznowienie wyroku z dnia 2 października

2008 r. wyraźnie i jednoznacznie wynika, że podrobienie dokumentu zostało

stwierdzone już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i dokument ten nie był brany pod

uwagę przy ustalaniu podstawy faktycznej orzeczenia. Kwestia ta była przedmiotem

zarzutu apelacji, i podlegała ocenie w instancji apelacyjnej, a powołana przez

skarżącego podstawa skargi pozostaje w wyraźnej sprzeczności z rzeczywistym i

niebudzącym wątpliwości stanem rzeczy. Trafne jest zatem stanowisko Sądu

Apelacyjnego, że brak jakiejkolwiek podstawy do twierdzenia, iż wyrok został oparty na

dokumencie podrobionym.

Z punktu widzenia rozważanej przesłanki nie ma znaczenia orzeczenie przez sąd

karny o warunkowym umorzeniu postępowania i orzeczeniu środka karnego w stosunku

do pozwanego w związku z posłużeniem się przezeń sfałszowanym oświadczeniem z

dnia 1 października 2007 r. w sprawie cywilnej. Istotne jest to, że Sąd orzekający w tej

sprawie samodzielnie ustalił okoliczność podrobienia pisma i w konsekwencji nie

uwzględnił tego dokumentu przy czynieniu ustaleń faktycznych stanowiących podstawę

orzeczenia.

Dlatego nie ma racji skarżący ani wtedy, gdy zarzuca w zażaleniu naruszenie art.

403 § 1 pkt 1 k.p.c., ani wtedy, gdy twierdzi, że dołączając do skargi „nowy dowód” w

postaci odpisu wyroku karnego, uprawdopodobnił wystąpienie podstawy wznowienia, na

którą powołał się w skardze.

Z omówionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, na podstawie

art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.