IV CSK 811/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 811/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku C. W.‎przy uczestnictwie K. W.‎o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym K. W.,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 stycznia 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w R.‎z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt IV Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Uczestniczka K. W. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 19 czerwca 2015 r. oddalającego jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 4 marca 2015 r., w którym Sąd ten, po ponownym rozpoznania sprawy, orzekł wobec uczestniczki obowiązek poddania się leczeniu psychiatrycznemu w Samodzielnym Wojewódzkim Publicznym Zespole […] w R.. Sądy obu instancji ustaliły, że objawy organicznych zaburzeń urojeniowych po raz pierwszy zdiagnozowano u uczestniczki w 2005 r. Zaburzenia te trwają, a stan aktualny jest przewlekły.

Przejawiają się wypowiadaniem przez uczestniczkę dość usystematyzowanych urojeń ksobnych, prześladowczych. O zagrożeniu znacznym pogorszeniem stanu zdrowia uczestniczki w razie niepoddania jej przymusowemu leczeniu psychiatrycznemu świadczy nieprzewidywalność jej zachowań i niewystarczające efekty leczenia ambulatoryjnego. Emocjonalne napięcia spowodowane doznawanymi przez K. W. urojeniami destabilizują jej stan fizyczny i wręcz stanowią zagrożenie dla jej życia, ponieważ uczestniczka cierpi na szereg poważnych schorzeń - nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, stan po udarze mózgu, zwyrodnienie kręgosłupa i choroby kardiologiczne.

Utrzymujący się system urojeniowy z dużym napięciem emocjonalnym negatywnie wpływa na leczenie i rokowania w tych przewlekłych chorobach somatycznych. Leczenie psychiatryczne i związane z nim zmniejszenie poziomu stresu ułatwi leczenie schorzeń somatycznych i zminimalizuje ryzyko powikłań w postaci skoków ciśnienia, bądź kolejnego udaru mózgu, będącego zagrożeniem dla życia. Przewlekłe i nieuleczalne schorzenia somatyczne skutkują z kolei zmianami psychoorganicznymi i wraz z nieleczoną chorobą psychiczną mogą pogłębiać zaburzenia kontrolowania emocji z tendencją do zachowań agresywnych, a nawet prowadzić do zgonu osoby nimi objętej.

W skardze kasacyjnej uczestniczka zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 29 ust. 1 pkt 1) oraz pkt 2) ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r., nr 231, po. 1375 ze zm.) polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu przez nieuwzględnienie i niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz ocenę znajdującego się materiału dowodowego bez jego wszechstronnego rozważenia. W ramach naruszonych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skarżąca wskazała art. 328 § 2 k.p.c.W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w R. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznaniatemu sądowi.

Ewentualnie skarżąc wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Skarżąca uzasadniła potrzebę rozpatrzenia jej skargi wystąpieniem przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. to znaczy jej oczywistą, z uwagi na orzeczenie w stosunku do uczestniczki zastosowania przymusowego poddania się leczeniu psychiatrycznemu bez jej zgody, pomimo braku okoliczności o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1) i 2) ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.

Zdaniem skarżącej, okoliczności sprawy przemawiają za odmienną oceną sytuacji zdrowotnej uczestniczki, która nie wymaga hospitalizacji ani intensywnej opieki lekarskiej i prawidłowo funkcjonuje w społeczeństwie. Skarżąca podniosła, ze ustalenia Sądów wynikają z niezweryfikowanych dowodów (wyjaśnienia wnioskodawcy) oraz stanowią ogólne hipotezy we wnioskach opinii biegłych, które nie dają podstaw do ograniczenia prawa człowieka.Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie.

Skarżąca, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinna wykazać oczywistą zasadność swojej skargi precyzując kwalifikowane naruszenia przepisów prawa, jakich dopuścił się sąd., a jednocześnie dowodząc, że wynikiem tych uchybień jest oczywiście błędne rozstrzygnięcie sprawy. Argumenty uczestniczki nie potwierdzają tej stanowiska o oczywistej zasadności nadzwyczajnego środka zaskarżenia, który wniosła. Skarżąca przede wszystkim kwestionuje ocenę dowodów i ustalenia faktyczne, jakie poczyniły Sądy, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego (art. 39813 § 3 k.p.c.).

W tych okolicznościach powołana przez skarżącą podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi. Okoliczności sprawy nie wskazują również, aby wystąpiły inne przesłanki przesądu, przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpatrzenia. [l.n]