IV CSK 79/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 79/17 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z powództwa R. G.‎przeciwko A. S.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 września 2017 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 lipca 2016 r., opartej na drugiej podstawie przewidzianej w art. 3983 § 1 k.p.c., pozwany A. S. wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania „z uwagi na nieważność postępowania wynikającą z pozbawienia pozwanego możliwości obrony swych praw, przez nierozpatrzenie i nieocenienie przez Sądy obu instancji dowodu, mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - jedynego jaki mógł potwierdzić stanowisko pozwanego prezentowane w sprawie - w sytuacji, gdy po wydaniu postanowienia o pominięciu wskazanego dowodu, ten sam wniosek dowodowy został ponowiony przez stronę i następnie faktycznie przeprowadzony przez Sąd Okręgowy na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r, choć bez wydania formalnego postanowienia o jego dopuszczeniu”.Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje na podstawie oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają przyczynom kasacyjnym wymienionym w art. 3989 § 1 k.p.c.Jedynym powodem powołanym przez skarżącego na uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, ma być nieważność postępowania przed Sądami obu instancji.

Pozwany, nie powołując przepisu, którego naruszenie miało prowadzić do nieważności, oparł swoje twierdzenie na zarzutach dotyczących postępowania dowodowego.Przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. przyczyną przyjęcia skargi do rozpoznania jest wyłącznie nieważność postępowania przed Sądem drugiej instancji. Wbrew poglądowi pozwanego, w sprawie nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod uwagę również z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.), nie wystąpiła. W okolicznościach sprawy nie ma podstaw do twierdzenia, że skarżący został pozbawiony możności obrony swych praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c., nie wystąpiły także żadne inne przesłanki nieważności postępowania.Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, nieważność postępowania z powodu pozbawienia możności obrony swych praw zachodzi wówczas, gdy strona wbrew swej woli zostaje faktycznie pozbawiona możności działania w postępowaniu lub w jego istotnej części, a skutki tego uchybienia nie mogą zostać usunięte w toku sprawy przed wydaniem orzeczenia, które kończy postępowanie w instancji.

Pozbawienie strony możności działania należy wiązać z uchybieniami procesowymi sądu lub działaniami strony przeciwnej naruszającymi przepisy postępowania lub wynikającej z nich zasady lojalnego zachowania się (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1974 r. II CR 155/74, OSP 1975, Nr 3, poz. 66, z dnia 27 kwietnia 2004 r., II CK 238/03, niepubl., z dnia 23 czerwca 2004 r., V CK 607/03, niepubl. i z dnia 16 lipca 2009 r., I CSK 30/09, niepubl.). Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że ewentualne uchybienia sądów w zakresie postępowania dowodowego, w tym nieuzasadniona odmowa dopuszczenia dowodu objętego wnioskiem strony, nie świadczą o pozbawieniu strony możności obrony jej praw (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 1999 r., I CKN 632/99, niepubl. oraz wyroki tego Sądu z dnia 4 grudnia 2003 r., II CK 303/02, niepubl. i z dnia 21 stycznia 2009 r., II CSK 446/08, OSNC - ZD 2010, nr A, poz. 7 oraz postanowienie z dnia 20 maja 2016 r., II CZ 29/16, niepubl.).

Analogicznie, pominięcie przy ocenie zgromadzonego materiału jednego z dowodów nie powoduje naruszenia praw strony w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. W takim przypadku bierze się pod rozwagę jedynie ewentualne uchybienie przepisom postępowania, mogące w pewnych okolicznościach wpływać na wynik sprawy. Uwagi te są miarodajne w odniesieniu do postępowania w obu instancjach. Nie stwierdziwszy podstaw do przyjęcia skargi Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. awaj