IV CSK 73/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 73/17 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z wniosku B.S. ‎przy uczestnictwie E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. ‎o ustanowienie służebności przesyłu,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 września 2017 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w B. ‎z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił apelację wnioskodawczyni B.S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 21 kwietnia 2015 r., którym oddalono wniosek o ustanowienie na jej nieruchomości służebności przesyłu na rzecz uczestniczki E. Spółki z o.o. w P., ze względu na to, że uczestniczka nabyła służebność w drodze zasiedzenia, jako posiadaczka w dobrej wierze. W skardze kasacyjnej opartej na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego art. 7, art. 292 w zw. z art. 172 oraz art. 3051 w zw. z art. 3052 § 2 k.c. wnioskodawczyni uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, podnosząc, że „w orzecznictwie tak sądów powszechnych, jak również w orzecznictwie Sądu Najwyższego zachodzą rozbieżności w zakresie stosowania art. 7 k.c. ustanawiającego domniemanie istnienia dobrej wiary w sytuacjach, w których ustawa uzależnia skutki prawne od istnienia dobrej lub złej wiary.

W orzecznictwie zarysowały się dwa poglądy. Pierwszy (…) stanowiący, że domniemanie przewidziane w art. 7 k.c. jest wiążące dla sądu orzekającego aż do czasu, gdy strona związana ciężarem dowodu udowodni złą wiarę. (…) Drugi pogląd stanowi, że do obalenia domniemania z art. 7 k.c. może dojść nie tylko z inicjatywy dowodowej uczestników postępowania. Fakty domniemane powinny bowiem podlegać ocenie w kontekście wszystkich dowodów zebranych w sprawie, niezależnie od tego, która ze stron domagała się przeprowadzenia dowodu”.

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje na podstawie oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają przyczynom kasacyjnym wymienionym w art. 3989 § 1 k.p.c.Wnioskodawczyni nie sprecyzowała podstawy przyjęcia skargi do rozpoznania, lecz z treści wniosku i jego uzasadnienia wynika, że jej intencją było powołanie się na art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Wbrew twierdzeniu skarżącej, w judykaturze nie występują rozbieżności tego rodzaju, które wymagałyby rozstrzygnięcia w postaci jednoznacznej i ujętej generalnie wypowiedzi co do znaczenia i skutków art. 7 k.c. Wielokierunkowość stosowania prawa i różnorodność orzecznictwa, przy całym bogactwie występujących w sprawach stanów faktycznych, nie świadczy o tym, że zachodzi potrzeba wykładni w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Pojęcie dobrej (złej) wiary, jako elementu konstrukcji prawnych, ma charakter klauzuli generalnej, stosowanie której wiąże się nierozłącznie z możliwością uwzględniania konkretnych okoliczności i dokonywania ich oceny w kontekście danego stanu faktycznego.Także wnioskodawczyni w istocie zmierza nie tyle do uzyskania wykładni art. 7 k.c., ile do poddania ocenie prawidłowości jego zastosowania w sprawie.

Świadczy o tym zarówno uzasadnienie wniosku, w którym mowa o rozbieżnościach „w zakresie stosowania art. 7.k.c”, jak i sformułowanie zarzutu skargi ujętego jako „niewłaściwe zastosowanie” art. 7 k.c., a nie jego błędna wykładnia.Należy zaakcentować, że Sąd nie poprzestał na stwierdzeniu, iż wnioskodawczyni nie obaliła domniemania dobrej wiary uczestniczki, ale ustalił i ocenił tę przesłankę zasiedzenia na podstawie wszystkich ustalonych okoliczności faktycznych, niezakwestionowanych w skardze (brak stosownej podstawy kasacyjnej).Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.)aj