IV CSK 719/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 719/12

POSTANOWIENIE

Dnia 28 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Owczarek

w sprawie z powództwa Grupy O. Spółki Akcyjnej w W.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta G.

o ustalenie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 lutego 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Okręgowego w G.

z dnia 18 maja 2012 r.,

1) odrzuca skargę kasacyjną,

2) zasądza od Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta G. na

rzecz Grupy O. Spółki Akcyjnej w W. kwotę 3617-, (trzy

tysiące sześćset siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów

pomocy prawnej.

Uzasadnienie

Do Sądu Najwyższego wpłynęła skarga kasacyjna pozwanego Skarbu

Państwa, reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, od

wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 maja 2012 r., w uwzględnieniu apelacji

pozwanego zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 20

grudnia 2011 r. ustalającego wysokość zaktualizowanej opłaty rocznej z tytułu

użytkowania wieczystego oznaczonych nieruchomości. Wyrok Sądu pierwszej

instancji był wyrokiem łącznym, który zapadł w następstwie połączenia do

wspólnego rozpoznania spraw prowadzonych uprzednio pod sygn. akt I C 294/10

(działka nr 83), I C 295/10 (działka nr 2), I C 293/10 (działka nr 84), I C 296/10

(działka nr 62).

W skardze kasacyjnej wskazano jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę

60.026 zł, w uzasadnieniu wskazując, że została ona obliczona jako różnica między

opłatami rocznymi, jakie pozwany uzyskałby od powoda, gdyby sąd drugiej instancji

nie zastosował art. 77 ust. 2 u.g.n., względnie zastosował wskazany przepis

zgodnie z wykładnią postulowaną przez pozwanego. Powołano jednocześnie,

że powyższa różnica wynosi w odniesieniu do działki nr 83 - 30.816 zł,

w odniesieniu do działki nr 2 - 8.833,41 zł, w odniesieniu do działki nr 84 - 8.716,59

zł, w odniesieniu do działki nr 62-11.659,26 zł.

Sąd Najwyższy zważył:

1)

Wartość

przedmiotu

zaskarżenia,

od

której

uzależniona

jest

dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych pozostaje

w związku z zakresem zaskarżenia. Co do zasady odpowiada ona wartości

przedmiotu sporu i może być od niej wyższa jedynie wówczas gdy, w trakcie

rozpoznawania sprawy, doszło do zmiany polegającej na rozszerzeniu powództwa

lub niższa gdy zakres przedmiotu zaskarżenia nie obejmuje całego rozstrzygnięcia.

W szczególnych wypadkach może wyrażać się również inną kwotą, adekwatną

do przedmiotu zaskarżenia (np. obejmującego tylko odsetki od należności głównej).

Uprawnieniem Sądu Najwyższego jest dokonanie z urzędu sprawdzenia wartości

przedmiotu zaskarżenia wskazanej w skardze kasacyjnej, jako determinującej

dopuszczalność jej wniesienia (ograniczenia ratione valoris). Orzecznictwo sądowe

i nauka prawa zajmują jednakowe stanowisko co do tego, że rozróżnienie

między prawami majątkowymi i niemajątkowymi wymaga ustalenia czy prawa

te są bezpośrednio uwarunkowane interesem ekonomicznym uprawnionego.

Jeżeli chronione dobro ma wartość ekonomiczną i bezpośrednio wpływa na

tę sferę, to sprawa ma charakter majątkowy (por. uchwały Sądu Najwyższego

z dnia 9 grudnia 2005 r., III CZP 111/05, OSNC 2006, nr 11, poz. 183, z dnia

16 października 2009 r., III CZP 54/09, OSNC 2010, nr 3, poz. 340, z dnia

17 listopada 2009 r., III CZP 92/09, OSNC-ZD 2010, nr 3, poz. 72). Dla określenia

wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego przyjmować należy wartość

przedmiotu

podlegającego

rzeczywistemu

rozpoznaniu

i

rozstrzygnięciu,

determinowanego żądaniem pozwu i indywidualnym interesem majątkowym osoby

dochodzącej udzielenia ochrony prawnej w postępowaniu kasacyjnym.

2) Zgodnie z art. 219 k.p.c. sąd może zarządzić połączenie kilku, toczących

się przed nim, oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także

rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one w związku faktycznym bądź prawnym

lub mogły być połączone jednym pozwem. Zarządzenie o połączeniu ma charakter

techniczny i nie

odbiera

połączonym

sprawom

samodzielności. Oznacza

to po pierwsze, że na skutek połączenia powstaje po jednej lub obu stronach

procesu wielopodmiotowość, ale między tymi podmiotami nie nawiązuje się

stosunek współuczestnictwa procesowego. Po drugie - w każdej z połączonych

spraw zapada

osobne

rozstrzygnięcie,

formę jednego orzeczenia.

Ma

ono

nawet

jeżeli przybiera

procesową

wówczas charakter wyroku

łącznego,

podlegającego samodzielnemu zaskarżeniu w odniesieniu do każdego z orzeczeń

zapadłego w danej sprawie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 września

1967 r., I CR 158/67, OSNCP 1968 r., nr 6, poz. 105, wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 26 września 1983 r., IV PR 101/83, OSPiKA 1984, nr 7-8,

poz. 173, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2012 r., V CSK

291/11, niepubl.). Orzecznictwo sądowe wskazuje również, że o charakterze

orzeczenia nie decyduje jego wadliwe oznaczenie, lub jego brak, tylko rzeczywista

sytuacja procesowa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada

1995 r., I PRN 45/95, OSNCP 1996 r., nr 12, poz. 172). Z tych względów

zaniechanie użycia zwrotu „wyrok łączny" w sentencji wyroku odwoławczego

w odniesieniu do tego orzeczenia oraz orzeczenia poddawanego kontroli

instancyjnej nie zmienia jego znaczenia procesowego. Konsekwentnie, skoro

połączone sprawy zachowują odrębność, wartość przedmiotu sporu i odpowiednio

wartość przedmiotu zaskarżenia połączonych spraw nie podlegają sumowaniu

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2012 r., II CSK 439/11,

nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2012 r., V CSK

291/11, niepubl.). Bezpodstawnie zatem wskazuje skarżący, że wartość przedmiotu

zaskarżenia w odniesieniu do złożonej skargi kasacyjnej wyraża się sumą wartości

zaskarżeń w połączonych sprawach.

3) Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna

w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest

niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. W każdej z połączonych spraw wartość

ta nie przekracza wskazanej kwoty, co oznacza, że skarga podlega odrzuceniu na

podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono, uwzględniając

zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy, w oparciu o art. 398 k.p.c. w zw. z art.

391 § 1 k.p.c. i art. 108 § 1 w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. oraz § 12 ust. 4 pkt 2 w zw.

z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa

kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

przez

radcę

prawnego

ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).

jw