IV CSK 584/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 584/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa A. O.‎przeciwko A. D. i P. D.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2018 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w G.‎z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt V ACa …/16, 1) odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania;

2) zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nieopubl.).

Ze względu na odmienny cel instytucji przedsądu i jej odrębne oraz kwalifikowane przesłanki, wskazanie i uzasadnienie okoliczności decydujących o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może polegać na odwołaniu się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. W prawidłowo sporządzonej skardze kasacyjnej oba powyższe elementy muszą pojawić się oddzielnie i autonomicznie. Sąd Najwyższy nie jest bowiem trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym i rozpoznawanym nie tylko w interesie skarżącego, ale przede wszystkim w interesie publicznym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2014 r., I CSK 510/13, nieopubl.).

Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wynikającą z tego, że sąd II instancji w istocie zwolnił stronę pozwaną z obowiązku procesowego wynikającego z przepisu art. 6 k.c. i 232 k.p.c. dowiedzenia okoliczności, na które się powołali. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wiąże się z ewidentną i widoczną już na pierwszy rzut oka wadliwością zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 stycznia 2011 r., IV CSK 485/10, nieopubl. oraz z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49).

W postanowieniu z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12 (nieopubl.), Sąd Najwyższy wyjaśnił ponadto, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku powoda o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku nie potwierdza tezy powoda o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Ustalenia Sądów obu instancji odnoszące się do kwestii spełnienia przez pozwanych świadczenia w postaci ceny za nieruchomość kupioną od powoda umową z 9 grudnia 2005 r. są stanowcze i obejmują nie tylko brzmienie oświadczeń stron złożonych przed notariuszem 9 grudnia 2005 r., ale i treść wcześniejszych i późniejszych uzgodnień dokonanych między stronami co do zamysłów inwestycyjnych powoda i pozwanych.

Sąd drugiej instancji zaakceptował ustalenie, że umowa przeniesienia własności z 9 grudnia 2005 r. nie była wykonaniem umowy sprzedaży, lecz była elementem szerszych uzgodnień, obejmujących zobowiązanie do zwrotnego przeniesienia na powoda własności nieruchomości w późniejszym terminie i nie była związana z obowiązkiem zapłaty ceny, skoro sprzedający w dacie zawarcia umowy tej zapłaty nie oczekiwał, licząc się z tym, że nieruchomość zostanie w nieodległej perspektywie przeniesiona na powrót na jego własność, co nastąpiło.

Gdyby powód oczekiwał na zapłacenie mu ceny z umowy sprzedaży w pieniądzach, a nie przez zarachowania na nią innych świadczeń wynikających ze wzajemnych rozliczeń, to miał możliwość dokonania potrącenia wierzytelności o jej zapłatę z wierzytelnością, która powstała na rzecz pozwanych w związku z przeniesieniem własności nieruchomości na powrót na powoda. Przy okazji dokonania tej czynności strony oświadczyły, że po zwrotnym przeniesieniu na powoda własności nieruchomości nie będą miały do sienie wzajemnie żadnych roszczeń.W świetle zacytowanych wyżej ustaleń będących podstawą rozstrzygnięcia, którymi Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), nie sposób jest uznać skargi kasacyjnej powoda za uzasadnioną w stopniu oczywistym.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 2 pkt 6 i 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.

Dz.U. z 2018 r. poz. 265), orzeczono jak w postanowieniu. kc aj