IV CSK 570/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 570/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Misztal-Konecka w sprawie z powództwa A. A.‎przeciwko B. A.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2020 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I AGa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;2. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] na rzecz adw. R. B. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych, powiększoną o kwotę należnego podatku VAT, tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 27 marca 2018 r. Sąd Apelacyjny w […] zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w G. z 1 lutego 2017 r. w ten sposób, że zasądził od pozwanego B. A. na rzecz powoda A. A. kwotę 86 398,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 29 maja 2013 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, oddalił apelację powoda w pozostałej części, zmienił rozstrzygnięcie o kosztach procesu przed Sądem pierwszej instancji oraz orzekł o kosztach procesu w postępowaniu apelacyjnym.

2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiódł pozwany, powołując się na naruszenie art. 379 pkt 4 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:3. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.Dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, niepubl.).

Ze względu na odmienny cel instytucji przedsądu i jej odrębne oraz kwalifikowane przesłanki, wskazanie i uzasadnienie okoliczności decydujących o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może polegać na odwołaniu się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. W prawidłowo sporządzonej skardze kasacyjnej oba powyższe elementy muszą pojawić się oddzielnie i autonomicznie. Sąd Najwyższy nie jest bowiem trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym i rozpoznawanym nie tylko w interesie skarżącego, ale przede wszystkim w interesie publicznym.4.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Podał, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania z uwagi na to, że skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa w związku z udziałem w składzie orzekającym SSO M.K.-K. bez wymaganej przepisami art. 77 § 9 ustawy z 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych delegacji.5. W sprawie nie zachodzi nieważność postępowania w zakresie wskazanym w skardze kasacyjnej oraz branym przez Sąd Najwyższy pod rozwagę z urzędu (art. 39813 § 1 zd. 2 k.p.c.).Skarżący, poza własnymi wątpliwościami, nie przedstawił żadnej argumentacji w zakresie przesłanki nieważności postępowania, o której mowa w art. 379 pkt 4 K.p.c. i niezachowania w sprawie zasad delegowania sędziego oraz orzekania przez sędziego delegowanego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono już, że samo przypuszczenie strony, że sędzia sprawozdawca w składzie, który wydał zaskarżony wyrok, nie był prawidłowo delegowany do sądu apelacyjnego, nie daje podstaw do uznania, iż skład sądu orzekającego w sprawie w postępowaniu apelacyjnym był sprzeczny z przepisami prawa i spowodował nieważność tego postępowania (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2015 r., I CSK 171/15, niepubl. oraz z 4 października 2018 r., I CSK 256/18, niepubl.). Sąd Najwyższy wskazywał także, że niezałączanie do akt sprawy dokumentu delegowania sędziego do pełnienia obowiązku w innym sądzie nie oznacza nieważności postępowania przewidzianej w art. 379 pkt 4 k.p.c. (zob. postanowienia: z 15 stycznia 2008 r., III UK 97/07, OSNP 2009/5-6/81; z 15 czerwca 2012 r., I CSK 6/12, niepubl.; wyroki Sądu Najwyższego z 16 maja 2008 r., I UK 337/07, niepubl.; z 12 lipca 2012 r., I CSK 662/11, niepubl.), zwłaszcza że stosownie do art. 77 § 10 Prawa o ustroju sądów powszechnych aktu delegowania nie dołącza się do akt spraw sądowych.Marginalnie należy zważyć, że na wezwanie Sądu Najwyższego został przedłożony do akt sprawy akt delegowania sędziego do pełnienia obowiązków w Sądzie Apelacyjnym w dniu 27 marca 2018 roku, wydany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…) po uprzednim uzyskaniu zgody Kolegium tego Sądu (art. 77 § 9 Prawa o ustroju sądów powszechnych).Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

6. O wynagrodzeniu należnym ustanowionemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym pełnomocnikowi pozwanego orzeczono na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze w związku z § 4, § 8 pkt 6 oraz § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.jw