IV CSK 539/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 539/08

POSTANOWIENIE

Dnia 23 kwietnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku B. K.

przy uczestnictwie Gminy Miasta G.

o wpis,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 kwietnia 2009 r.,

skargi kasacyjnej uczestnika postępowania

od postanowienia Sądu Okręgowego w G.

z dnia 21 maja 2008 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania kasacyjnego

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy po rozpoznaniu skargi na orzeczenie referendarza sądowego

postanowieniem z dnia 29 stycznia 2008 r. oddalił wniosek B. K. o wyodrębnienie

lokalu mieszkalnego z istniejącej księgi wieczystej i założenie dla niego nowej

księgi wieczystej z wpisem wnioskodawcy jako właściciela lokalu, a także

ujawnienie jego udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu. Sąd ten ustalił,

że w dniu 21 sierpnia 2007 r. Gmina Miasta G. zawarła z wnioskodawcą umowę

ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, sprzedaży lokalu oraz

oddania ułamkowej części gruntu w użytkowanie wieczyste na okres do 21 marca

2082 r. Z tej nieruchomości wyodrębniono wcześniej siedem lokali mieszkalnych

wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu. Oddając

właścicielom lokali grunt w użytkowanie wieczyste Gmina Miasta G. ustanowiła

różne terminy trwania użytkowania wieczystego, najdłuższy do 21 marca 2082 r. W

ocenie Sądu Rejonowego sprzeciwiało się to możliwości dokonania wpisu w

księdze wieczystej wpisu terminu użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawcy

bez uprzedniego dokonania ujednolicenia tych terminów. W konsekwencji wniosek

nie zasługiwał na uwzględnienie także w pozostałym zakresie.

Apelacja uczestnika postępowania Gminy Miasta G. została oddalona

postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 maja 2008 r., który w całości

podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji.

Skarga kasacyjna uczestnika postępowania została oparta o podstawę

naruszenia prawa materialnego. Zarzucono w niej naruszenie art. 3a ust 1 i 2

ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 80,

poz. 903 ze zm. – dalej uowl) w wyniku ich błędnej wykładni. W oparciu o tę

podstawę

skargi

kasacyjnej

skarżąca

wniosła

o

uchylenie

zaskarżonego

postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w G.

i

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Art. 3a uowl w obecnym brzmieniu obowiązuje od 22 września 2004 r.

Przepis ten wprowadził wymóg, aby przy oddawaniu w użytkowanie wieczyste

ułamkowej części gruntu, jako prawa związanego z odrębną własnością lokali,

ustalać

jednakowy

termin

trwania

prawa

użytkowania

wieczystego

w odniesieniu do wszystkich lokali wyodrębnianych ze wspólnej nieruchomości.

Jednocześnie przewidziano, że w przypadkach, w których przy ustanawianiu

odrębnej własności lokali ustalono wcześniej różne terminy trwania prawa

użytkowania

wieczystego,

istnieje

najdalszego

terminu trwania

prawa

możliwość

ustanowienia

jednego,

użytkowania

wieczystego,

spośród

wcześniej ustanowionych. Powstanie takiej sytuacji umożliwiały bowiem

przepisy uowl obowiązujące przed 22 września 2004 r. Powyższa regulacja

wskazuje, że odnosi się ona odpowiednio do dwóch stanów związanych z

ustanowieniem odrębnej własności lokali, dla których rozgraniczenie stanowi

data 22 września 2004 r. (wejścia w życie przepisów zmieniających uowl), nie

traktując ich jednakowo. Wymóg ustanawiania jednolitego terminu trwania

użytkowania wieczystego odnosi się do zdarzeń mających miejsce po dniu 22

września 2004 r. Jest to zatem wymóg istotny z punktu widzenia pierwszej

czynności prowadzącej do ustanowienia odrębnej własności lokalu i nabycia

udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu, dokonanej po wejściu w

życie art. 3a ust. 1 uowl w tym znaczeniu, że w każdym kolejnym wypadku

ustanowienia terminu użytkowania wieczystego musi być on jednakowy z

terminem wskazanym wyżej. Przepis ten w żadnym natomiast razie nie

uzależnia możliwości ustanowienia odrębnej własności lokali i udziału w prawie

użytkowania wieczystego gruntów, w czasie jego obowiązywania, od dokonania

najpierw

ujednolicenia

terminów

trwania

użytkowania

wieczystego

ustanowionych przed jego wejściem w życie. Dla tych użytkowników

wieczystych gruntów przewidziano jedynie uprawnienie do domagania się

ujednolicenia terminów trwania tego prawa z uwzględnieniem obowiązywania

terminu najdłuższego. Treść art. 3 ust. 2 uowl nie daje też jakichkolwiek

podstaw do zaakceptowania poglądu Sądu Okręgowego, że zawarty w nim

zwrot „ mogą żądać" oznacza nakaz skierowany do użytkowników wieczystych

i właścicieli gruntów aby odpowiednie terminy zostały ustalone zgodnie

z obowiązującymi obecnie przepisami, co miałoby przemawiać za przyjętą

przez ten Sąd wykładnią art. 3a ust 1 uowl.

Z tych względów zarzut naruszenia art. 3a ust 1 i 2 uowl był uzasadniony.

Skarga kasacyjna podlegała zatem uwzględnieniu (art. 39815 § 1 k.p.c.).

md