IV CSK 53/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 53/13

POSTANOWIENIE

Dnia 21 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka

w sprawie z powództwa T. K.

przeciwko R. Bank Polska Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o ustalenie nieważności umowy oraz zwrot nienależnego świadczenia ewentualnie

zasądzenie odszkodowania, ewentualnie rozwiązanie umowy i zwrot nienależnego

świadczenia, ewentualnie o zmianę umowy i zwrot nienależnego świadczenia,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 maja 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 lipca 2012 r.,

I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3600

(trzy

tysiące sześćset) zł z tytułu zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy oddalił zaskarżonym

wyrokiem z dnia 25 lipca 2012 r. apelację powoda T. K. od wyroku Sądu

Okręgowego w L. z dnia 15 września 2010 r., którym oddalone zostało powództwo

przeciwko R. Bank Polska Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o ustalenie

nieważności bliżej określonej w pozwie umowy oraz o zwrot nienależnego

świadczenia ewentualnie o zasądzenie odszkodowania bądź o zmianę tej umowy i

zwrot nienależnego świadczenia.

Opierając skargę kasacyjną na podstawie naruszenia prawa materialnego art. 3531 w zw. z art. 58 § 1 i 2, art. 60 i 65 oraz art. 471 k.c. w zw. z art. 94 ust. 1

oraz art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami

finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 153) i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

28 grudnia 2005 r. w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych

oraz banków powierniczych (Dz. U. z 2006 r. Nr 2, poz. 8) w zw. z art. 19 ust. 2 - 5

i art. 31 ust. 2 i 3 Dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 21 kwietnia 2004 roku w sprawie rynków instrumentów finansowych poprzez

ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także art. 60, 65 § 1 i 2 k.c.

przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 58 § 2 w zw. z art. 353 1 k.c. przez

jego niezastosowanie oraz art. 3531 k.c. przez jego błędną wykładnię „ze skutkiem

z art. 58 § 1 i 2 k.c.”, powód wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu

na

istniejące

w

sprawie

istotne

zagadnienia

prawne,

które

przedstawił

w formie szeregu pytań. Jako okoliczność mającą uzasadniać przyjęcie skargi

do rozpoznania skarżący wskazał także potrzebę wykładni art. 70 ust. 3 i art. 94

ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U.

Nr 183, poz. 153) w zw. z art. 3531 i art. 58 § 2 k.c., w brzmieniu obowiązującym do

dnia 21 października 2009 r., „a budzących poważne wątpliwości co do zakresu

obowiązków informacyjnych banku podczas zawierania transakcji pochodnych

z przedsiębiorcami nie będącymi specjalistami w branży finansowej”.

W odpowiedzi na skargę pozwany Bank wniósł o jej oddalenie i zasądzenie

kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący nie wykazał, że w sprawie występuje przesłanka przewidziana

w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 398 9 § 1 pkt 1

k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle

konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu,

że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć

jednocześnie charakter uniwersalny, przez co należy rozumieć, że jego rozwiązanie

powinno służyć rozstrzyganiu innych podobnych spraw (por. m.in. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., I CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11

i z dnia 23 grudnia 2008 r., IV CSK 454/08, niepubl.). Jednocześnie, chodzi

o problem, którego wyjaśnienie byłoby konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy,

a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym

Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy

(art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną stanowiącą podstawę

wydania zaskarżonego wyroku.

Żadna z przedstawionych w skardze kwestii nie spełnia wszystkich tych

kryteriów, a zatem nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art.

3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Pierwszy wyrok Sądu Najwyższego wraz z wyrażonym w nim stanowiskiem

prawnym, w którym wyjaśnione i ostatecznie przesądzone zostały liczne, mające

zasadnicze dla sprawy znaczenie problemy, wyznaczał zakres zarzutów oraz

związanych z nimi konsekwentnie kwestii

prawnych, które na obecnym etapie

mogłyby wymagać rozstrzygnięcia. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Sąd

odwoławczy, kierując się tym stanowiskiem, wyjaśnił okoliczności niezbędne do

rozstrzygnięcia sprawy, koncentrując się w istotnej części na dokonaniu ustaleń

faktycznych, które wraz z podstawą prawną zaskarżonego orzeczenia stanowiły

podstawę oceny występowania przedstawionych w skardze „zagadnień”.

Dokonując tej oceny, należy stwierdzić, że część z przedstawionych

w skardze kwestii nie wymaga wyjaśnienia, gdyż zostały już rozstrzygnięte przez

Sąd Najwyższy w wyroku poprzedzającym wydanie zaskarżonego obecnie wyroku.

Część powołanych problemów stanowiła jedynie pozór zagadnienia, o którym

mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż zostały skonstruowane w odniesieniu do

kwestii,

które zostały już wyjaśnione i przesądzone przez Sąd Najwyższy przy

rozpoznaniu poprzedniej skargi, a uzupełnione jedynie o pewne nowe elementy

i zaprezentowane w odmiennym ujęciu w celu stworzenia wrażenia ich „nowości”.

W ten sposób powód nie mógł przekonać o wystąpieniu przesłanki określonej w art.

3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Co do pozostałej części „zagadnień”, wyjaśnienie ich nie było

niezbędne do rozstrzygnięcia skargi i wydania wyroku, gdyż przedstawiono

je w oparciu o stan faktyczny, który nie został w sprawie ustalony.

Skarżący nie wykazał także przesłanki przewidzianej w art. 398 9 § 1 pkt 2

k.p.c.

O potrzebie wykładni przepisu prawa, zgodnie z art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c.,

świadczą poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie sądów na jego

tle. Skarżący, powołując się na tę przesłankę, wskazał wprawdzie, że powołane

przez niego przepisy budzą poważne wątpliwości, nie przedstawił jednak

przekonujących argumentów prawnych, które na wątpliwości takie mogłyby obecnie

wskazywać. Sąd Najwyższy dokonał wykładni tych przepisów w wyroku

uchylającym wyrok Sądu drugiej instancji, nie ma zatem podstaw, aby czynić to po

raz kolejny bez istotnego powodu, a takiego w skardze nie wskazano.

Wobec niestwierdzenia przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi do

rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak

w sentencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania ze skargi rozstrzygnięto stosownie do art. 98 § 1

i 3 oraz art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.