IV CSK 494/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 494/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 marca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa I. P. ‎przeciwko G. P. ‎o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 marca 2017 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt I ACa (...), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Pozwany G. P. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 19 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy najpierw wydał w sprawie wyrok zaoczny uwzględniający powództwo przez zobowiązanie pozwanego do wysłania powódce I. P. listu zawierającego przeprosiny za znieważające ją i zniesławiające, nieprawdziwe wypowiedzi, jakich dopuścił się na rozprawie przed Sądem Rejonowym w G. w dniu 21 września 2012 r. oraz do zapłacenia powódce 20 000 zł z odsetkami tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jej dóbr osobistych. w ten sposób, że uchylono wyrok zaoczny w pkt III w zakresie zasądzającym zadośćuczynienie ponad kwotę 5000 złotych i w tej części oddalono powództwo oraz w zakresie zasądzającym odsetki ustawowe od 18 grudnia 2012 roku do dnia zapłaty oraz w tej części umarzono postępowanie.

Nadto uchylono wyrok zaoczny w pkt IV i zniesiono wzajemnie koszty procesu pomiędzy stronami. Sąd Apelacyjny w pozostałej części oddalił apelację pozwanego i rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego. Po rozpoznaniu sprawy na skutek sprzeciwu pozwanego Sąd Okręgowy w R. wydał wyrok utrzymujący w mocy wyrok zaoczony. Orzeczenie to częściowo zmienił Sąd Apelacyjny, rozpoznający sprawę po wniesieni apelacji przez pozwanego. Zmiana polegała na obniżeniu zadośćuczynienia do 5 000 zł bez odsetek. W pozostałym zakresie apelacja pozwanego została oddalona.

Sąd odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski Sądu pierwszej instancji, uznał jednak, że przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia nienależycie uwzględnione zostały okoliczności dokonanego naruszenia godności powódki, które miało miejsce w obecności niewielu osób i którego skutki uznał za nietrwałe. Miał też na uwadze pogorszenie się sytuacji materialnej pozwanego. Niezasadnie zostały również zasądzone odsetki od zadośćuczynienia, których powódka się nie domagała.W skardze kasacyjnej pozwany zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 187 § 1 pkt 1 oraz 2 k.p.c. i art. 383 k.p.c. Podniósł także błędne zastosowanie art. 24 k.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w części oddalającej jego apelację i co do orzeczenia o kosztach i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania temu sądowi w innym składzie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, a ponadto o zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów postępowania.Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną.

Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżący uzasadnił potrzebę przyjęcia skargi do rozpoznania wystąpieniem przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., to znaczy oczywistą zasadnością wniesionego środka odwoławczego; wskazał na naruszenie przepisów postępowania - w szczególności art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 187 § 1 pkt.

1) oraz 2) k.p.c., które - jego zdaniem - jest widoczne już na pierwszy rzut oka, bez konieczności pogłębionej analizy. Podniósł, że treść żądania i okoliczności faktyczne powołane w pozwie różniły się znacząco od okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania obu Sądów powszechnych, co doprowadziło również do błędnego zastosowania art. 24 k.c.Skarga kasacyjna jest w sposób oczywisty uzasadniona wówczas, gdy dla przeciętnego prawnika z samej jej treści - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy kasacyjne zasługują na uwzględnienie.

Argumentacja nie może przy tym odwoływać się do zarzutów niedopuszczalnych w świetle art. 3983 § 3 k.p.c., co oznacza, że niedopuszczalne jest kwestionowanie przeprowadzonej przez sądy powszechne oceny dowodów i poczynionych przez nie ustaleń faktycznych inaczej, niż w drodze wytykania nieprawidłowości popełnianych w toku postępowania. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać kwalifikowany charakter zarzucanego naruszenia przepisów prawa, przytaczając argumenty świadczące nie tylko o dostrzegalnym prima vista naruszeniu przynajmniej części przytoczonych w podstawach skargi przepisów, ale także o tym, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15, LEX nr 1770910).

Skarga wniesiona przez powoda tych wymagań nie spełnia. Stanowisko o ścisłym związaniu Sądu podstawą faktyczną wskazaną w pozwie, rozumiane jako konieczność oddalenia powództwa, jeżeli którykolwiek z powołanych tam faktów okaże się nieco inny jest sprzeczne z istotą procesu cywilnego, w którym w drodze kontradyktoryjnej ustalane są podstawy faktyczne wyrokowania, a powód jedynie określa granice faktyczne swojego żądania. Orzeczenie zaś zapada w oparciu o stan rzeczy z chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 k.p.c.). Argumentacja pozwanego opiera się ponadto na pomniejszaniu znaczenia swojej wypowiedzi i przerzucaniu na powódkę odpowiedzialności za jej ujawnienie osobom trzecim, tego rodzaju argumenty nie mogą być uznane za uzasadnienie oczywistej zasadności wniesionej skargi kasacyjnej.W związku z tym wskazana przez skarżącego podstawa przyjęcia jego skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi; okoliczności sprawy nie wskazują również, aby wystąpiły inne przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia tej skargi do rozpatrzenia. aj aj