IV CSK 486/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 486/10

POSTANOWIENIE

Dnia 24 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

w sprawie z wniosku M. S.

przy uczestnictwie I. S. – J.

o podział majątku wspólnego,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 stycznia 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 29 kwietnia 2010 r.,

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) oddala

wniosek

o

przyznanie

kosztów

nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu;

3) zasądza

od

wnioskodawcy

na

rzecz

uczestniczki

postępowania 3 617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście)

złotych

tytułem

kosztów

postępowania

kasacyjnego,

oddala dalej idący wniosek w tym przedmiocie.

Uzasadnienie

W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawcy M. S. od postanowienia Sądu

Okręgowego z dnia 29 kwietnia 2010 r. należy zważyć, co następuje.

Skarga

kasacyjna

jest

kwalifikowanym

środkiem

prawnym,

którego

rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej

doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a leżącymi

raczej w interesie powszechnym (por. wyrok SN z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt

II CSK 126/05, nie publ.). Rozpoznanie skargi winno przysłużyć się ochronie

obowiązującego

porządku

prawnego

przed

dowolnością

orzekania

oraz

zapewnieniu jednolitości orzecznictwa sądowego w tych sprawach, na kanwie

których możliwe jest dokonanie zasadniczej wykładni przepisu ustawy, mającej

walor generalny i abstrakcyjny (por. postanowienie SN z dnia 4 lutego 2000 r.,

sygn. akt II CZ 178/99, OSNC z 2000 r., nr 7-8, poz. 147). Jest zatem oczywiste,

że nie każde orzeczenie – nawet błędne – zasługuje na to, aby stać się

przedmiotem kontroli kasacyjnej.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania

przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez

powołanie

i

uzasadnienie

istnienia

przesłanek

umożliwiających

realizację

publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd

Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej

ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą

być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawca oparł

na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala

na stwierdzenie, że powołana w nim przesłanka została wykazana.

Powołanie się na przesłankę uregulowaną w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.

wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności

głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej

wykładni (por. m.in.: postanowienie SN z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01,

OSNP z 2004 r., nr 6, poz. 100; postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ

187/02, OSNC z 2004 r., nr 3, poz. 49). Ponadto skarżący powinien w uzasadnieniu

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawrzeć wyodrębniony

wywód prawny wskazujący w czym wyraża się „oczywistość” naruszenia prawa

(postanowienie SN z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08, nie publ.; postanowienie

SN z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia

19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, nie publ.). Skarżący nie przedstawił wywodu

prawnego, którym wykazałby „oczywistość” naruszenia prawa. Zaś uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się do polemiki

z przyjętymi przez Sąd Okręgowy ustaleniami faktycznymi w zakresie wyceny

majątku wspólnego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł

jak w sentencji.

Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz pełnomocnika wnioskodawcy

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy zauważyć,

że skoro

rozpoznawana

skarga

kasacyjna

wniesiona

przez

pełnomocnika

ustanowionego przez sąd podlega odmowie przyjęcia do rozpoznania, to brak jest

uzasadnienia dla przyznania mu od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej z urzędu (zob. postanowienie SN z dnia 20 września 2007 r., II CZ

69/07, OSNC z 2008 r., nr 3, poz. 41, postanowienie SN z dnia 26 listopada

2010 r., IV CSK 332/10, nie publ.).

Na wniosek uczestniczki zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd

Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 520 § 3

oraz art. 98 § 1 i 3, art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, art. 398 21 k.p.c. i art. 13

§ 2 k.p.c. oraz w związku z § 13 ust. 4 pkt 2, § 7 ust. 1 pkt 10 i § 6 pkt 7

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz.

1348 z późn. zm.). Należy jednak zauważyć, że żądanie uczestniczki w wysokości

przedstawionej w formie spisu kosztów nie może zasługiwać na uwzględnienie

(k. 780 i 785). Zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 98 k.p.c. uczestnik

przegrywający sprawę obowiązany jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie

koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, w skład

których, w odniesieniu do uczestnika reprezentowanego przez adwokata, zalicza

się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych

przepisach (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 8 lipca 1987 r., III CZP 37/87,

OSNC z 1988 r., nr 10, poz. 138). Wynagrodzenie wskazane w spisie kosztów

przedstawionych przez uczestniczkę wynosi 8.100 zł i jest znacznie wyższe niż

określone w powołanym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, stąd nie może

zostać w tej wysokości uwzględnione. Należy również zauważyć, że odpowiedź

uczestniczki na skargę kasacyjną nie wskazuje, aby wkład pracy pełnomocnika

w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy dawał możliwość

zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego

w podwyższonym wymiarze. We wspomnianym spisie kosztów uczestniczka

umieściła również podatek VAT, podczas, gdy podatek od towarów i usług nie

wchodzi w skład niezbędnych kosztów procesu strony (odpowiednio uczestnika)

reprezentowanej przez adwokata z wyboru (uchwała SN z dnia 25 stycznia 2007 r.,

III CZP 95/06, OSNC z 2007 r., nr 12, poz. 179). Do kosztów niezbędnych do

celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.) strony (uczestnika)

reprezentowanej przez adwokata podlega zaliczeniu wydatek poniesiony przez nią

w

związku

z

koniecznością

uiszczenia

opłaty

skarbowej

od

dokumentu

stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika (uchwała SN z dnia 12 marca 2003 r.,

III CZP 2/03, OSNC z 2003 r., nr 12, poz. 161).