IV CSK 438/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 438/09

POSTANOWIENIE

Dnia 16 kwietnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)

Protokolant Izabela Czapowska

w sprawie z powództwa P. M. SA w W.

przeciwko Syndykowi masy upadłości I. Spółki z o.o. w R.

z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powodowej - Spółdzielni

Mieszkaniowej S. w L.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 16 kwietnia 2010 r.,

skargi kasacyjnej interwenienta ubocznego

od postanowienia Sądu Apelacyjnego

z dnia 20 maja 2009 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania

orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

i

Uzasadnienie

Powód P. wnosił o zobowiązanie pozwanej I. C. Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością do złożenia oświadczenia woli ewentualnie o zapłatę

537 636,83 zł oraz dodatkowo o zapłatę 318 288,73 zł. Po stronie powoda do

sprawy

w

charakterze

interwenienta

ubocznego

przystąpiła

Spółdzielnia

Mieszkaniowa „S.”

Wyrokiem z dnia 31 lipca 2007 r. Sąd Okręgowy w L. oddalił powództwo,

natomiast wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje

powoda i interwenienta ubocznego od tego wyroku. W związku z ogłoszeniem w

dniu 17 sierpnia 2006 r. upadłości likwidacyjnej pozwanej spółki w jej miejsce do

sprawy wstąpił syndyk masy upadłości. W wyniku skargi kasacyjnej interwenienta

ubocznego Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 4 marca 2009 r. uchylił wyrok Sądu

Apelacyjnego w zakresie oddalającym apelację co do roszczeń pieniężnych i

przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Apelacyjny, uwzględniając stanowisko

Sądu Najwyższego, że art. 1821 § 1 k.p.c. stosuje się także w postępowaniu

apelacyjnym, oraz biorąc pod uwagę, że w trakcie postępowania apelacyjnego

ogłoszona została upadłość pozwanej spółki, postanowieniem z dnia 20 maja

2009 r., uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części oddalającej powództwo co do

roszczeń pieniężnych i w tej części umorzył postępowanie w sprawie.

W skardze kasacyjnej interwenient uboczny zarzucił naruszenie art. 398 20

§ 1 k.p.c. w związku z art. 182 1 § 1, 391 § 1 i 386 § 3 k.p.c. wskazując,

że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z wykładnią prawa jakiej dokonał

Sąd Najwyższy w zakresie podstaw do umorzenia postępowania na podstawie

art. 1821 § 1 k.p.c. w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Rozpoznając pierwotnie sprawę Sąd Apelacyjny, pomimo

złożonego przez

interwenienta ubocznego wniosku o umorzenie sprawy, na podstawie art. 1821 § 1

k.p.c., wniosku nie uwzględnił uznając, że przepis ten nie ma zastosowania do

postępowania

apelacyjnego.

Sąd

Najwyższy,

rozpoznając

skargę

kasacyjną

interwenienta ubocznego jednoznacznie jednak stwierdził, że było to stanowisko

nieuprawnione, wskazując na argumenty i ukształtowaną w orzecznictwie praktykę.

Nie umarzając postępowania w sytuacji, gdy została ogłoszona upadłość pozwanej

spółki Sąd Apelacyjny naruszył art. art. 1821 § 1 k.p.c. Takie naruszenie prawa

procesowego, w stanie faktycznym sprawy, nie miało jednak wpływu na jej wynik. Sąd

Najwyższy nie uwzględnił również zgłoszonego w skardze kasacyjnej wniosku

interwenienta ubocznego o umorzenie postępowania na podstawie art. 39819 k.p.c.

Podkreślając,

że

Sąd

Apelacyjny

ewidentnie

naruszył

prawo

procesowe,

Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że rozpoznawał on zgłoszone przez powoda

i popierane przez interwenienta ubocznego roszczenie o zapłatę, już po odmowie

wciągnięcia powoda na listę wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. W tej sytuacji

umorzenie postępowania nie powinno nastąpić, gdyż powód, skoro nie uzyska

zaspokojenia w postępowaniu upadłościowym, może dochodzić swoich roszczeń

w procesie. Taki proces toczy się i jego umarzanie nie znajduje podstaw. Z tego

względu także Sąd Najwyższy, pomimo wniosku zawartego w skardze kasacyjnej, nie

umorzył postępowania pomimo, że art. 39819 k.p.c. dawał mu taką możliwość. Uznając

zasadność niektórych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej Sąd Najwyższy

uchylił w części zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W

39820 k.p.c.

tej

sytuacji

wykładnią

Sąd

Apelacyjny,

dokonaną

miał podstawy, aby uznać, że istnieją

w

części,

która

została mu

przez

związany

zgodnie

Sąd

Najwyższy,

podstawy do

przekazana

z

art.

nie

umorzenia

postępowania

do ponownego

rozpoznania.

Wprawdzie co do zasady byłby do tego zobowiązany w świetle art. 1821 § 1

k.p.c., to jednak skoro kontynuował on postępowanie w sytuacji, gdy powód

nie został wciągnięty na

listę wierzycieli, powództwo w zakresie roszczeń

pieniężnych musi być rozpoznane merytorycznie z uwzględnieniem wykładni

wchodzących w grę przepisów dokonanej przez Sąd Najwyższy, który przekazał

sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Mając na względzie, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały

się uzasadnione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c., orzekł jak

w sentencji.

jz

/tp/