IV CSK 437/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 437/13

POSTANOWIENIE

Dnia 7 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

Protokolant Bogumiła Gruszka

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego

Lasów Państwowych Nadleśnictwa C.

przy uczestnictwie J. K. i innych,

o stwierdzenie nabycia nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 7 marca 2014 r.,

skarg kasacyjnych wnioskodawcy

i uczestników postępowania: J. K. i innych od postanowienia Sądu Okręgowego w

S. z dnia 3 października 2012 r.,

1) uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie 1 (pierwszym)

i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w S.

do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi

rozstrzygnięcie w tym zakresie o kosztach postępowania

kasacyjnego;

2) oddala skargę kasacyjną wnioskodawcy i zasądza od

wnioskodawcy na rzecz uczestników postępowania: J. K. i

innych, kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem kosztów

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji w pkt 1 sentencji postanowienia uwzględnił w części

wniosek Skarbu Państwa o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez

zasiedzenie, stwierdzając, że wnioskodawca nabył z dniem 14 września 1985 r.

udział wynoszący 5/7 w prawie własności nieruchomości leśnej w postaci działki

oznaczonej nr 307/2LP, oddalając wniosek w pkt 2 sentencji w pozostałym

zakresie, tj. w odniesieniu do udziału wynoszącego 2/7 w prawie własności tej

działki. W pkt 3 sentencji postanowienia oddalony został wniosek w odniesieniu do

działek ewidencyjnych nr 307/3LP, 307/6LP, 307/7LP i 307/8LP.

Po rozpoznaniu apelacji wnioskodawcy oraz uczestników postępowania Sąd

drugiej instancji w pkt 1 sentencji postanowienia zmienił zaskarżone postanowienie

w pkt 1 uwzględniającym wniosek jedynie przez zmianę daty zasiedzenia na

wcześniejszą, tj. 1 stycznia 1985 r., oddalając apelację uczestników w pozostałym

zakresie. W punkcie 2 sentencji Sąd odwoławczy oddalił apelację wnioskodawcy

oraz orzekł w pkt 3 o kosztach postępowania apelacyjnego.

Uzasadniając oddalenie apelacji wnioskodawcy Sąd Okręgowy ustalił,

że działki nr 307/3LP, 307/6LP, 307/7LP i 307/8LP B. K. nabył w 1948 r. umową

darowizny od swojego ojca M. K., natomiast udziały po 1/7 w nieruchomości

307/2LP nabyli jego synowie B. i T. K., w dacie otwarcia spadku po M. K. w lutym

1954 r., na mocy dziedziczenia ustawowego.

Ponieważ B. i T. K. zostali skazani wyrokiem Sądu karnego z dnia 18

września 1954 r. m.in. na karę przepadku mienia, który to wyrok został uznany za

nieważny postanowieniem Sądu z dnia 22 maja 1997 r., przeto roszczenie o zwrot

mienia objętego wykonaną w 1954 r. karą przepadku stało się wymagalne w 1997 r.

w dniu uprawomocnienia się tego postanowienia Sądu stwierdzającego nieważność

wyroku z 1954 r. W konsekwencji Sąd odwoławczy uznał, że skoro wnioskodawca

stał się właścicielem nieruchomości od chwili skazania obu braci, tj. B. i T. K. i był

nim aż do dnia wydania 22 maja 1997 r. postanowienia Sądu uznającego za

nieważny skazujący ich wyrok z 18 września 1954 r., to w tym okresie

wnioskodawca jako właściciel nie mógł zasiadywać tych nieruchomości.

Natomiast oddalenie apelacji uczestników postępowania, kwestionujących

uwzględnienie wniosku polegające na stwierdzeniu zasiedzenia udziału 5/7

w nieruchomości leśnej, będącej działką nr 307/2LP, a więc tego udziału,

w odniesieniu do którego również wykonano karę przepadku mienia, pomimo,

że udział w wysokości 5/7 nie stanowił w 1954 r. własności obu osób wówczas

skazanych, Sąd odwoławczy uzasadnił tym, że uczestnicy nie wykazali, aby swymi

działaniami doprowadzili do przerwania biegu zasiedzenia na rzecz wnioskodawcy

w odniesieniu do tego udziału.

W ocenie Sądu Okręgowego, nie można przyjąć, że uczestnikom nie służyły

roszczenia dla obrony swych właścicielskich praw, czy to z uwagi na niedostępność

środków prawnych, czy powszechną praktyką ich stosowania, niestwarzającą

realnych szans uzyskania skutecznego rozstrzygnięcia. Sąd odwoławczy wskazał

na art. 10 i 11 dekretu z dnia 22 października 1947 r. o przepadku majątku jako

podstawę żądania przez osoby trzecie zwrotu przedmiotu do nich należącego,

a także na obowiązujące od 1965 r. przepisy art. 222 – 231 k.c., uznając je za

gwarantujące ochronę własności prywatnej na drodze sądowej. Zarazem Sąd ten

uznał za nieuzasadnione twierdzenia uczestników, że nie czynili żadnych starań

w zakresie windykacji nieruchomości z powodu obawy przed grożącymi im

represjami, a rzeczywiste istnienie przejawów stosowanych wobec nich szykan nie

zostało wykazane. W konsekwencji w ocenie Sądu drugiej instancji brak aktywności

właścicieli

5/7

udziałów

w

nieruchomości,

spowodowany

okolicznościami

nieodnoszącymi się do ich zindywidualizowanej sytuacji nie uzasadniał wystąpienia

siły wyższej uniemożliwiającej dochodzenie roszczeń przed sądem i tym samym

wystąpienia przesłanki zawieszenia biegu zasiedzenia.

Postanowienie

Sądu

drugiej

instancji

zaskarżyło

uczestników

postępowania, a także wnioskodawca.

W skardze kasacyjnej wnioskodawcy, kwestionującego oddalenie jego

apelacji, zarzucono naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. przez

niewyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia (błędnie napisano „wyroku”)

z przytoczeniem przepisów prawa. Natomiast zamiast naruszenia art. 172 § 1 i § 2

k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie uzasadnił wnioskodawca błędnym

przyjęciem przez Sąd, że był on właścicielem przedmiotowych nieruchomości aż do

czasu stwierdzenia postanowieniem z dnia 22 maja 1997 r. nieważności

skazującego wyroku karnego z dnia 18 września 1954 r., którym orzeczono karę

przepadku mienia. W ocenie tego skarżącego, stwierdzenie w 1997 r. nieważności

orzeczenia z 1954 r. m.in. obejmującego karę przepadku mienia, eliminowało to

orzeczenie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, co w ocenie wnioskodawcy

oznacza, że nigdy nie był on właścicielem nieruchomości objętych wnioskiem,

a więc Sądy naruszyły art. 172 § 1 i § 2 k.c. przez jego niezastosowanie.

Z kolei w skardze kasacyjnej 28 uczestników postępowania, zaskarżającej

postanowienie Sądu odwoławczego w punkcie 1 (pierwszym), skarżący zarzucili

naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 172 § 1 i § 2 k.c.

w zw. z art. 175 k.c. w zw. z art. 121 pkt 4 k.c. w zw. z art. 58 ustawy z dnia

19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu

Państwa (Dz. U. Nr 107, poz. 464) w zw. z art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowania niektórych

spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej (Dz. U. 1958, nr 17, poz. 71)

oraz w zw. z art. XLI § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. przepisy

wprowadzające k.c. Uczestnicy zarzucili ich błędną wykładnię „… względnie …”

niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia przez Sąd niezaistnienia żadnej

przeszkody uniemożliwiającej

właścicielom

dochodzenia

roszczeń

o

zwrot

nieruchomości i mającej cechy siły wyższej w rozumieniu art. 121 pkt 4 k.c., a więc

uzasadniającej zawieszenie biegu zasiedzenia.

Ponadto uczestnicy zarzucili naruszenie art. 10 ust. 1 i art. 11 ust. 1 dekretu

z dnia 22 października 1947 r. o przepadku majątku (Dz. U. Nr 65, poz. 390) w zw.

z art. 9 powołanej wyżej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i w zw. z art. 121 pkt 4 k.c.

przez ich błędną wykładnię „… względnie …” niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie,

iż obowiązywanie art. 9 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie stanowiło

przeszkody w skutecznym dochodzeniu przez właścicieli zwrotu nieruchomości

zagarniętej im w wyniku niewłaściwego wykonania kary przepadku mienia, co

w konsekwencji skutkowało błędnym uznaniem braku siły wyższej uzasadniającej

zawieszenie biegu zasiedzenia. Skarżący uczestnicy akcentują okoliczność,

że przepisy art. 9 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. uniemożliwiały aż do

końca 1991 r. realne skorzystanie z uprawnień określonych w art. 10 i 11 dekretu

z dnia 22 października 1947 r. o przepadku majątku.

Wnioskodawca w swej odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestników

postępowania wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania,

twierdząc, że uczestnicy nie dowiedli, iż nie mogli skutecznie dochodzić wydania

nieruchomości, bo powinni wykazać, że ich brak aktywności wynikał ze

świadomości obowiązywania art. 9 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Z kolei 28 uczestników postępowania w odpowiedzi na skargę kasacyjną

wnioskodawcy wnieśli o jej oddalenie w całości i o zasądzenie na ich rzecz od

wnioskodawcy kosztów postępowania, akcentując, że dopiero chwila stwierdzenia

nieważności

wyroków

skazujących

skutkowała

wymagalnością

roszczenia

przeciwko Skarbowi Państwa o zwrot skonfiskowanego mienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna wnioskodawcy nie zasługiwała na uwzględnienie wobec

braku w niej uzasadnionych podstaw.

Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. nie okazał się trafny, ponieważ Sąd

odwoławczy na s. 21 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wyjaśnił podstawę

prawną

wydanego

orzeczenia

oddalającego

apelację

wnioskodawcy,

jednoznacznie stwierdzając, że apelacja ta pozbawiona jest podstaw i dlatego

z mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. podlegała oddaleniu. Sąd drugiej

instancji ocenę tę uzasadnił tym, że utrata przez wnioskodawcę prawa własności

nieruchomości, nabytego w wykonaniu kary przepadku mienia orzeczonej wobec

obu skazanych w 1954 r., nastąpiła z chwilą uprawomocnienia się w 1997 r.

postanowienia Sądu, stwierdzającego nieważność wyroku skazującego (s. 20).

W tej sytuacji jest oczywistym, że Sąd odwoławczy przyjął, iż wnioskodawcy

przysługiwało prawo własności udziału 2/7 w działce nr 307/2LP aż do chwili

uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego w 1997 r. nieważność wyroku

skazującego, co skutkowało, że w tym okresie nie mógł biec termin zasiedzenia na

rzecz wnioskodawcy, będącego w tym okresie właścicielem wymienionych

udziałów.

Tę

ocenę

zakwestionował

wnioskodawca

w

skardze

kasacyjnej,

uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania art. 172 § 1 i § 2 k.c. stanowczym

twierdzeniem, że nie nabył on prawa własności tych udziałów ze skutkiem

wstecznym na datę wydania i wykonania nieważnego wyroku skazującego, a był

jedynie ich samoistnym posiadaczem od chwili wykonania kary przepadku mienia i

dlatego zasiadywał udziały w tej nieruchomości poczynając od listopada 1954 r.

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podzielił

zasadności tego zarzutu wnioskodawcy, wobec uznania, że stwierdzenie

nieważności wyroku sądu karnego postanowieniem wydanym na podstawie art. 2

ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych

wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu

Państwa polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”,

skutkowało przywróceniem skazanemu prawa własności mienia, którego karę

przepadku orzeczono i wykonano, ale dopiero z chwilą uprawomocnienia się

w 1997 r. postanowienia Sądu stwierdzającego nieważność wyroku skazującego.

Do tej chwili prawo własności mienia, przejętego w listopadzie 1954 r. przez Skarb

Państwa w wykonaniu orzeczonej wówczas kary jego przepadku, przysługiwało

wnioskodawcy, co wykluczało w tym okresie możliwość zasiadywania przez

wnioskodawcę tych nieruchomości. Zważyć bowiem należy, że skoro ustawa nie

zawiera wyraźnego unormowania odnośnie do skutków czasowych wydania

postanowień stwierdzających nieważność orzeczeń, to skutki rzeczowoprawne

będące następstwem wydania tych postanowień powstają dopiero z datą ich

uprawomocnienia się. Stwierdzanie po upływie nieraz znacznego czasu i na

podstawie szczególnej ustawy nieważności orzeczeń nie może mieć bowiem mocy

wstecznej w odniesieniu do wywołanych nimi skutków rzeczowoprawnych, bez

wyraźnej ku temu podstawy prawnej w samej ustawie. Skutkowałoby to bowiem

powstaniem z datą wsteczną stanu pozwalającego na rozpoczęcie już wówczas

zasiadywania przez Skarb Państwa nieruchomości przejętych w wykonaniu kary

przepadku mienia, co mogłoby w wielu sytuacjach skutkować ich zasiedzeniem

przez Skarb Państwa jeszcze przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem

23 maja 1991 r. Czyniłoby to iluzorycznym, a wręcz niemożliwym realne

skorzystanie z uprawnień przewidzianych w art. 10 tej ustawy w przypadku

stwierdzenia nieważności orzeczenia, co stało się przecież możliwym dopiero po jej

wejściu w życie. Takie konsekwencje z pewnością nie mogą być uznane za

zamierzone przez racjonalnego ustawodawcę.

Dlatego w piśmiennictwie przeważa zasługujące na aprobatę stanowisko,

że w przypadku roszczeń, których materialnoprawną podstawą jest art. 10 ustawy

przyjąć należy – uwzględniając ich szczególny charakter i właściwość – że uzyskają

one przymiot wymagalności dopiero w dniu uprawomocnienia się postanowienia

stwierdzającego nieważność skazującego orzeczenia. W doktrynie wyrażono

stanowczy pogląd, że roszczenia przewidziane w art. 10 ustawy są emanacją

przywróconego prawa własności, a zatem wymagalność ich należy wiązać z

momentem, w którym uprawnieni do żądania zwrotu mienia na powrót stali się jego

właścicielami,

co

nastąpiło

w

dacie

uprawomocnienia

się

postanowienia

stwierdzającego nieważność orzeczenia skazującego na karę przepadku lub

konfiskaty mienia.

Taki kierunek wykładni w kwestii czasowych skutków postanowień

stwierdzających na mocy tzw. ustawy rehabilitacyjnej nieważność orzeczeń

prezentuje również judykatura uznając, że roszczenia o zwrot mienia przewidziane

w art. 10 ustawy uzyskują przymiot wymagalności dopiero w dniu uprawomocnienia

się

postanowienia

stwierdzającego

nieważność

orzeczenia

skazującego

(postanowienie SN z dnia 29 maja 1998 r., II CKN 741/97, OSNC 1999/2/27; wyrok

SN z dnia 15 października 2002 r., II CKN 1483/00, niepubl.).

Prezentowany kierunek wykładni przeważający w piśmiennictwie, jak

również aprobowany w judykaturze, pozwala na realne skorzystanie z roszczeń

wynikających z art. 10 ustawy, co wielokrotnie nie byłoby możliwe, gdyby jeszcze

przed wejściem w życie tego przepisu Skarb Państwa mógł zasiedzieć

nieruchomości przejęte w wykonaniu skazującego wyroku, którego nieważność

następnie stwierdzono na mocy tej ustawy. Trudno bowiem zaaprobować taki

kierunek wykładni przepisów ustawy, który pozwalałby usprawiedliwiać wniosek,

że przewidziane nią roszczenie, m.in. o zwrot mienia, w istocie nie może zostać

zrealizowane przez osoby uprawnione na mocy art. 10 tej ustawy, a to wskutek

utraty przez nie własności w następstwie wcześniejszego skutecznego zasiedzenia

przez Skarb Państwa jeszcze w okresie poprzedzającym wejście w życie tej

ustawy. Preferowana przez wnioskodawcę w skardze kasacyjnej wykładnia

odnośnie do skutków czasowych i rzeczowych postanowień musiałaby skutkować

uznaniem iluzorycznego częstokroć charakteru uprawnień wynikających z ustawy,

co przesądziło o bezzasadności zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 172 § 1 i

2 k.c., a w konsekwencji o oddaleniu skargi kasacyjnej wnioskodawcy na podstawie

art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Skarga

kasacyjna

uczestników

postępowania

zasługiwała

na

uwzględnienie wobec trafności zarzutu naruszenia art. 121 pkt 4 k.c. oraz art. 172

§ 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 175 k.c. Przyjęcie przez Sąd odwoławczy istnienia braku

podstaw do zastosowania art. 121 pkt 4 k.c. w zw. z art. 175 k.c. wskutek uznania

niewystąpienia przesłanek skutkujących zawieszeniem biegu terminu zasiedzenia

należało uznać za co najmniej przedwczesne w ustalonym stanie faktycznym

sprawy. Doprowadziło ono w następstwie do aprobaty Sądu odwoławczego dla

zastosowania przez Sąd I instancji art. 172 § 1 i § 2 k.c., co skutkowało oddaleniem

apelacji uczestników kwestionujących nią zaskarżone postanowienie w części

aprobującej uwzględnienie wniosku w odniesieniu do udziału 5/7 w działce

307/2LP, należącej do uczestników (ich poprzedników prawnych), którzy nie byli

karani w 1954 r. wyrokiem, którego nieważność w 1997 r. stwierdzono.

Sąd

odwoławczy

trafnie

przyjął

(s.

24),

że

o

istnieniu

roszczeń

gwarantujących ochronę własności rozstrzygać powinna dostępność środków

prawnych służących podważaniu bezprawnych działań władzy publicznej oraz

powszechna praktyka stosowania obowiązujących przepisów, a zwłaszcza jej

ocena pod kątem stwarzania realnych szans i możliwości uzyskania korzystnego

rozstrzygnięcia. Te trafne założenia Sądu odwoławczego zgodne są z linią

prezentowaną w judykaturze, iż za stan siły wyższej w rozumieniu art. 121 pkt 4 k.c.

należy przyjmować takie tylko rozwiązania legislacyjne, które uniemożliwiają

uprawnionemu właścicielowi nieruchomości rzeczywiste, skuteczne i efektywne

dochodzenie swoich roszczeń (v. postanowienia SN: z dnia 16 września 2011 r.,

IV CSK 77/11, niepubl., z dnia 29 kwietnia 2010 r., IV CSK 474/09, niepubl., z dnia

12 czerwca 2013 r., II CSK 498/12, niepubl., z dnia 16 maja 2013 r., IV CSK

686/12, niepubl.).

Jednakże Sąd drugiej instancji, dokonując takiej oceny, że obowiązujące

regulacje prawne gwarantowały uczestnikom ochronę własności na drodze

sądowej, a jedynie brak ich długoletniej aktywności nie doprowadził do odzyskania

zabranego im w 1954 r. mienia, ograniczył się do analizy art. 10-12 dekretu z dnia

22 października 1947 r. o przepadku majątku (Dz. U. nr 65, poz. 390), zwanego

dalej „dekretem”, art. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii oraz wskazał

na obowiązujące od 1965 r. przepisy art. 222-231 k.c.

Ograniczenie oceny Sądu do tak zakreślonej bazy normatywnej nie pozwala

jeszcze na stanowcze przesądzenie, że stanowiła ona dostateczną podstawę do

skutecznego dochodzenia roszczeń gwarantujących uczestnikom ochronę ich

własności na drodze sądowej, nawet przy założeniu istnienia niezbędnej ich

aktywności w dochodzeniu ochrony swoich praw.

Trafnie zarzucają uczestnicy w skardze kasacyjnej, że powołanie się na art.

11 ust. 1 dekretu, będący podstawą do wystąpienia z powództwem przeciwko

Skarbowi Państwa o zwolnienie przedmiotu lub prawa majątkowego należącego do

osób trzecich, a objętego przez Skarb Państwa przy wykonaniu orzeczenia

o przepadku mienia, nie przesądza w sposób stanowczy, że instrument

przewidziany tym przepisem był wystarczającą realną gwarancją ochrony własności

uczestników postępowania, zwłaszcza po wejściu w życie ustawy z dnia

12 czerwca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości PFZ oraz uporządkowania

niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa

rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71). Przepis art. 9 ostatnio wymienionej ustawy

przewidywał, że m.in. nieruchomości leśne objęte we władanie Państwa do dnia jej

wejścia w życie, tj. do dnia 5 kwietnia 1958 r., przechodziły bez odszkodowania na

własność Państwa, a o ich przejęciu orzekał organ administracyjny wskazany w art.

9 ust. 3 tej ustawy. Natomiast postępowanie sądowe, m.in. o wydanie nieruchomości

leśnych, objętych we wskazanym okresie we władanie Państwa, podlegało

umorzeniu na mocy art. 9 ust. 4 powołanej ustawy. Niezbędne jest więc dokonanie

oceny przez Sąd drugiej instancji, czy uprawnienie uczestników wynikające z art.

11 ust. 1 dekretu stwarzało im w praktyce realną szansę wytoczenia

i uwzględniania przewidzianego tym przepisem powództwa, przy uwzględnieniu

równoległego obowiązywania art. 9 ust. 4 powołanej wyżej ustawy z dnia 12 marca

1958 r., obowiązującej aż do 31 grudnia 1991 r.

Również powołanie się przez Sąd odwoławczy na obowiązujące od 1965 r.

przepisy art. 222-231 k.c., jako gwarantujące ochronę własności prywatnej na

drodze sądowej, wymaga zbadania i oceny, czy znajdowały one zastosowanie

także do ochrony prawnej uczestników postępowania, czy też zastosowanie

wymienionych przepisów zostało wyłączone szczególną normą art. 11 ust. 1

dekretu z dnia 22 października 1947 r. o przepadku majątku, z którego wynikała

możliwość realnego skorzystania poprzez wytoczenie wyłącznie określonego tym

przepisem

powództwa

o

zwolnienie

przedmiotu

lub

prawa.

Ewentualne

wykorzystanie gwarantowanej tym ostatnio wymienianym przepisem drogi sądowej

dla dochodzenia ograniczonego przedmiotowo żądania na podstawie art. 11 ust. 1

dekretu wymaga także oceny szans jego powodzenia zwłaszcza w okresie

obowiązywania art. 9 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (Dz. U. nr 17,

poz. 71). Sąd Apelacyjny na s. 21 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia

wyraźnie skłonił się do możliwości zastosowania art. 9 ust. 1 wymienionej ustawy

w odniesieniu do nieruchomości uczestników objętych we władanie Państwa

w listopadzie 1954 r., jednakże analizę swoją ograniczył do przytoczenia jedynie

art. 9 ust. 2 tej ustawy, z pominięciem pozostałych części tego artykułu,

a zwłaszcza wpływu normy art. 9 ust. 4 tej ustawy na możliwość realnego

skorzystania z uprawnień wynikających z art. 11 ust. 1 dekretu, ewentualnie

z przepisów k.c. w okresie od ich wejścia w życie do 31 grudnia 1991 r.

Z tych względów Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną 28

uczestników postępowania i w tym zakresie orzekł jak w sentencji na podstawie art.

39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. a o kosztach postępowania kasacyjnego

na podstawie art. 108 § 2 k.p.c.