IV CSK 435/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 435/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 marca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa S. J.

przeciwko M. S.

z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej - Narodowego Funduszu

Zdrowia w Warszawie […]

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 7 marca 2013 r.,

skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 25 kwietnia 2012 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. oddalił apelację powoda

Sławomira Jankowskiego od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 grudnia

2011 r. oddalającego żądanie powoda „nakazania pozwanej M. S. – W. złożenia

oświadczenia woli o wyrażeniu zgody

na przyjęcie deklaracji wyboru lekarza

podstawowej opieki zdrowotnej”. U podłoża tego rozstrzygnięcia legł pogląd o braku

takiego roszczenia po stronie powoda.

Skarga kasacyjna powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego – oparta na

podstawie pierwszej z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 28 ustawy

z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze

środków publicznych (jedn. tekst: Dz. U. 2008, Nr 164, poz.1027 ze zm., dalej:

„ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej”), i zmierza do uchylenia tego wyroku

oraz orzeczenia zgodnie z żądaniem pozwu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z powołanego w skardze kasacyjnej art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wynika

prawo do powszechnej ochrony zdrowia i równego dostępu do świadczeń opieki

zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, przy czym warunki udzielania

tych świadczeń określa ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej. Zawarta w tej

ustawie regulacja ma charakter mieszany publiczno-prywatnoprawny. W doktrynie,

a także w orzecznictwie przyjmuje się, że obejmuje ona trzy typy stosunków

prawnych, które są współzależne i niezbędne dla realizacji prawa do świadczenia

zdrowotnego.

Podstawowym

stosunkiem

jest

stosunek

ubezpieczenia

łączącego

ubezpieczonego z NFZ. Z tytułu tego ubezpieczenia przysługuje uprawnienie do

świadczenia opieki zdrowotnej. Stosunek między ubezpieczonym a NFZ ma

charakter stosunku publicznoprawnego z uwagi na obowiązkowy charakter

ubezpieczenia zdrowotnego, zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu,

sposób ustalania i pobierania składek, a także pozycję ustrojową i kompetencje

NFZ.

Dodatkowo wyróżnia się stosunek pomiędzy NFZ i świadczeniodawcą,

powstający na podstawie zawartej

przez nich umowy o udzielanie świadczeń

opieki zdrowotnej oraz stosunek łączący świadczeniodawcę z ubezpieczonym

(pacjentem).

Każdy z wymienionych stosunków ma pod względem treści i charakteru

swoje cechy specyficzne.

Skarżący upatrując w art. 28 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej

podstawy przytoczonego na wstępie żądania pominął, że z treści tego przepisu nie

wynika, aby świadczeniodawca miał na wniosek ubezpieczonego obowiązek

złożenia „oświadczenia woli o wyrażeniu zgody

na przyjęcie deklaracji wyboru

lekarza podstawowej opieki zdrowotnej”. Poza tym, nie istnieje między stronami

więź prywatnoprawna usprawiedliwiająca takie cywilnoprawne roszczenie. Powstały

z tytułu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego stosunek prawny pomiędzy

skarżącym a NFZ ma charakter stosunku publicznoprawnego.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.

es