IV CSK 403/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 403/11

POSTANOWIENIE

Dnia 13 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w B.

przy uczestnictwie W. M.

o wpis hipoteki przymusowej zwykłej

z dnia 3 stycznia 2011 r.,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 13 stycznia 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania

od postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 6 kwietnia 2011 r.,

I.

II. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

zasądza od W. M. na rzecz Prokuratorii Generalnej

Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł z

tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Uczestniczka postępowania W. M. w skardze kasacyjnej od postanowienia

Sądu Okręgowego z dnia 6 kwietnia 2011 r. wydanego w sprawie o wpis, którą

oparła na podstawie przewidzianej w art. 398 3 § 1 pkt 2 k.p.c., wniosła o przyjęcie

jej do rozpoznania z uwagi na nieważność postępowania oraz jej oczywistą

zasadność.

Skarżąca

przyczyny

nieważności

postępowania

upatrywała

w

pozbawieniu jej możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.), mającym

wynikać

z nierozpoznania

podniesionych

przez nią

w apelacji zarzutów

dotyczących prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego stanowiącego

podstawę złożonego w sprawie przez Skarb Państwa - Naczelnika Urzędu

Skarbowego w B. wniosku o wpis oraz prawidłowości jego dokonania. Oczywista

zasadność skargi ma wynikać z faktu, że Sąd drugiej instancji wbrew „zawartości”

akt sprawy i akt księgi wieczystej, wad wniosku o wpis i tytułu wykonawczego,

stwierdził, iż wpis ten został dokonany zgodnie z prawem.

W odpowiedzi na skargę wnioskodawca wniósł o odmowę przyjęcia jej do

rozpoznania ewentualnie o jej oddalenie, a ponadto o zasądzenie od skarżącej

kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie wystąpiła żadna z przesłanek przewidzianych w art. 398 9 § 1 k.p.c.

uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania.

Wbrew podniesionemu zarzutowi w sprawie nie doszło do nieważności

postępowania, gdyż skarżąca nie została pozbawiona możności obrony swych

praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego nieważność

postępowania ze wskazanej przyczyny zachodzi wówczas, gdy uczestnik (strona)

wbrew swej woli zostaje faktycznie pozbawiony możności działania w postępowaniu

lub w jego istotnej części, jeżeli skutki tego uchybienia nie mogą być usunięte

w toku sprawy przed wydaniem orzeczenia, które kończy postępowanie w danej

instancji. Pozbawienie uczestnika (strony) możności działania należy wiązać

z uchybieniami procesowymi sądu lub działaniami uczestników (strony przeciwnej)

naruszającymi przepisy postępowania lub wynikające z nich zasady lojalnego

zachowania się (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1974 r. II CR

155/74, OSP 1975, nr 3, poz.66, z dnia 27 kwietnia 2004 r., II CK 238/03, niepubl.,

z dnia 23 czerwca 2004 r., V CK 607/03, niepubl., oraz z dnia 16 lipca 2009 r.

I CSK 30/09, niepubl). Nie można mówić o pozbawieniu uczestnika (strony)

możności obrony swych praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c., w sytuacji, gdy

dochodzi do uchybienia przepisom prawa procesowego, które nie ma wpływu na

możliwość brania udziału przez uczestnika (stronę) w postępowaniu i swobodę

podejmowania przez niego czynności procesowych. Nierozpoznanie zarzutów

apelacji, o ile w sprawie wystąpi, stanowi naruszenie prawa procesowego, nie

powoduje jednak ograniczeń w zakresie swobody działań podejmowanych

w sprawie przez uczestnika (stronę). Skarżąca brała w postępowaniu czynny

udział, podejmując swobodnie niezbędne czynności procesowe, nie może zatem

skutecznie podnosić, że w zakresie możności obrony swych praw doznała

ograniczeń.

Uczestniczka nie wykazała przesłanki, o której mowa w art. 398 9 § 1 pkt 4

k.p.c. Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał, że o oczywistej zasadności skargi

można mówić jedynie wówczas, gdy zasadność skargi na tle jej podstaw jest na

tyle widoczna i niewątpliwa, że jej stwierdzenie nie wymagałoby przeprowadzenia

głębszej

analizy

sprawy

oraz

sformułowanych

w

skardze

zarzutów

(por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02,

OSNC 2004, nr 3, poz. 49 oraz postanowienie SN z dnia 5 października 2007 r.,

III CSK 216/07, niepubl.). W tym też kierunku powinny zmierzać

argumenty

mające służyć wykazaniu tej przesłanki, w uzasadnieniu wniosku nie sposób ich

jednak odnaleźć. Ograniczenie się do ogólnikowego powtórzenia jednego

z zarzutów skargi, i to bez nawiązania do konkretnych przepisów prawa

powołanych w ramach jej podstaw, nie mogło stanowić skutecznego uzasadnienia

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Skarżąca w istocie nie przedstawiła żadnych argumentów, które mogłyby

świadczyć o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Należy zauważyć, że

zarzuty skargi oraz ich uzasadnienie samodzielnie służą jedynie wykazaniu

zasadności skargi, nie zaś zasadności kwalifikowanej, o której mowa w tym

przepisie.

Nie znajdując podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd

Najwyższy orzekł, jak w sentencji, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania ze skargi rozstrzygnięto stosownie do art. 520 § 2

k.p.c. w zw. z art. 39821 i 391 § 1 k.p.c.

db