IV CSK 396/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 396/09

POSTANOWIENIE

Dnia 4 grudnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek

ze skargi uczestników postępowania A.M. i P.M.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem

Sądu Rejonowego w B.

z dnia 7 marca 2005 r., sygn. akt [...]

w sprawie z wniosku B.Z.

przy uczestnictwie W.S., A.M. i P.M.

o podział majątku wspólnego i dział spadku,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 4 grudnia 2009 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania A.M. i P.M.

od postanowienia Sądu Okręgowego w B.

z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt [...],

odrzuca

skargę

kasacyjną

i

zasądza

od

uczestników

postępowania A.M. i P.M. na rzecz wnioskodawczyni 1.800

(tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

kasacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2008 r. Sąd Rejonowy w B. zmienił

postanowienie wydane przez ten Sąd dnia 7 marca 2005 r. w ten sposób, że m. in.

w punkcie I: lit. d) dodał: „o wartości 52 184 PLN”, w punkcie II w miejsce „bez spłat

na rzecz W.S.” wpisał: „i zasądzić od B.Z., tytułem spłaty, na rzecz W.S. kwotę

151 428,50 PLN z odsetkami ustawowymi w razie zwłoki w płatności”.

Na

skutek

apelacji

wniesionej

przez

uczestników

A.M.

i P.M.

od

postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 22 grudnia 2008 r., Sąd Okręgowy w B. w

postanowieniu z dnia 2 kwietnia 2009 r. zmienił zaskarżone postanowienie w ten

sposób, że zmienił postanowienie z dnia 7 marca 2005 r. wydane przez Sąd

Rejonowy w B. o tyle, że m. in. w punkcie I lit. d dodał „o wartości 64 400 PLN”

(punkt I ust. 1), w punkcie II w miejsce „bez spłat na rzecz W.S.” wpisał: „i zasądzić

od B.Z. na rzecz W.S. kwotę 157 536,50 zł z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki

w płatności” (punkt I ust. 2). W punkcie II oddalił apelację uczestników w

pozostałym zakresie.

Uczestnicy postępowania wywiedli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu

Okręgowego w B. z dnia 2 kwietnia 2009 r. zaskarżając je w części tj. w punkcie I

ust. 2 oraz w punkcie II.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje

w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość

przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Sprawy działowe skupiają wiele różnorodnych kwestii prawnych oraz dotyczą

zróżnicowanych,

często

sprzecznych,

interesów

majątkowych

uczestników

(współwłaścicieli

lub

spadkobierców).

Wartością

przedmiotu

zaskarżenia

w sprawach działowych jest nie wartość całego dzielonego majątku, ale wartość

konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego

środek odwoławczy dotyczy. Zatem w razie kwestionowania w skardze kasacyjnej

wysokości zasądzonej spłaty (dopłaty), wartością zaskarżenia będzie suma

wyrażająca różnicę między spłatą (dopłatą) dochodzoną (oczekiwaną, żądaną),

a spłatą zasądzoną przez sąd. Tylko wyjątkowo, w wypadku kwestionowania samej

zasady działu, wartością przedmiotu zaskarżenia może być wartość przedmiotu

działu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ

153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60, z 14 kwietnia 2005 r., II CK 96/00, niepubl.

i z dnia 24 lipca 2008 r., IV CZ 53/08, niepubl.).

Z uwagi na to, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kryterium

dopuszczalności skargi kasacyjnej, sąd drugiej instancji oraz Sąd Najwyższy mogą

skontrolować tę wartość w każdym czasie, opierając się na aktach sprawy lub

wynikach przeprowadzonego dochodzenia. W razie stwierdzenia, że wartość

przedmiotu zaskarżenia została przez skarżącego zawyżona i w rzeczywistości nie

sięga kwoty stu pięćdziesięciu tysięcy złotych, skarga kasacyjna podlega

odrzuceniu albo przez sąd drugiej instancji (art. 398 6 § 2 k.p.c.) albo przez Sąd

Najwyższy (art. 3986 § 3 k.p.c.).

W niniejszej sprawie skarżący oznaczyli wartość przedmiotu zaskarżenia na

kwotę 198 069 zł, przez co zawyżyli ją, by osiągnąć próg przewidziany w art. 5191

§ 4 pkt 4 k.p.c. Oznaczona w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia

wskazuje na to, że skarżący odjęli od wartości przedmiotu zaskarżenia oznaczonej

w apelacji (210 285 zł) jedynie kwotę 12 216 zł. tj. uwzględnioną przez Sąd drugiej

instancji różnicę w wartości udziału we współwłasności nieruchomości oznaczonej

numerem geodezyjnym 1359 (64 400 zł – 52 184 zł). W apelacji uczestnicy wnosili

też, aby Sąd drugiej instancji zasądził od B.Z. tytułem spłaty na rzecz W.S. kwotę

256 571 zł zamiast zasądzonej przez Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia 22

grudnia 2008 r. kwoty 151 428,50 zł. Sąd Okręgowy zmienił wysokość spłaty na

kwotę 157 536,50 zł, co oznacza, że różnica między spłatą oczekiwaną a

zasądzoną wyniosła 99 034,50 zł. (256 571 zł – 157 536,50 zł). Uczestnicy nie

uwzględnili tej kwoty przy wyliczaniu wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze

kasacyjnej. Odjęcie kwoty 99 034,50 zł spowodowałoby, że otrzymana wartość

przedmiotu zaskarżenia byłaby znacznie niższa niż wymagana przez art. 5191 § 4

pkt 4 k.p.c.

Mając na uwadze, że ustalona w wyniku tej weryfikacji wartość przedmiotu

zaskarżenia nie przekracza progu określonego w art. 519 1 § 4 pkt 4 k.p.c., Sąd

Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. O kosztach

postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 i art.108 § 1 w związku

z art. 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 6 oraz § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).