IV CSK 373/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 373/18 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa B. T.‎przeciwko Województwu […] - […] Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w L.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 marca 2019 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującego od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.

W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący B. T. powołał się na istotne zagadnienia prawne, wyrażające się w dwóch pytaniach – po pierwsze, czy determinantem udzielenia dofinansowania jest brak powiązań między przedsiębiorcami, czy też posiadanie przez wnioskodawcę statusu mikroprzedsiębiorcy weryfikowanego przez liczbę osób zatrudnionych i przychodów przedsiębiorców powiązanych z beneficjentem, po drugie - czy dokonanie zakupów od podmiotów powiązanych spełniających warunki bycia mikroprzedsiębiorcą samo w sobie jest naruszeniem zasady konkurencyjności.Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, powołanie się w skardze kasacyjnej na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter.

Problem ten powinien odnosić się do konkretnych, powołanych we wniosku przepisów prawa, zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen i możliwych wariantów interpretacyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, niepubl., z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl. i z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.).Pytania sformułowane przez skarżącego nie odpowiadały tym wymaganiom nawet w minimalnym zakresie, a tym samym nie pozwalały na stwierdzenie istnienia powołanej przyczyny kasacyjnej.

Stanowiły one w istocie jedynie pozór zagadnienia prawnego, wyrażający de facto stanowisko skarżącego co do kwestii prawnych, które w jego ocenie są konieczne do rozstrzygnięcia skargi. Ponadto, we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie odniesiono się do żadnych konkretnych przepisów prawa ani nie przytoczono motywów, które uzasadniałyby wagę przedstawionych pytań z perspektywy publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Wniosek nie obejmował również argumentacji, która mogłaby przemawiać za możliwymi wariantami ich rozstrzygnięcia, odwołującej się do poglądów piśmiennictwa lub judykatury.Podkreślenia wymagało zarazem, że jak wynika z art. 3984 § 2 i art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c., wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie oraz podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie stanowią konstrukcyjnie odrębne wymagania skargi kasacyjnej.

Łączy się to z odmiennym celem tych elementów skargi, o ile bowiem wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania ma uzasadniać jej merytoryczne rozpoznanie z uwzględnieniem jej szczególnych publicznoprawnych funkcji, o tyle uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej służy wykazaniu zasadności jej zarzutów. W konsekwencji, ocena podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia ma zawsze wtórny charakter i jest warunkowana uprzednim pozytywnym rozstrzygnięciem w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie jest tym samym rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie argumentów na rzecz istnienia przyczyn kasacyjnych w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych, jeżeli skarżący zaniechał ich przedstawienia we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., II UK 451/13, niepubl., z dnia 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, niepubl. i z dnia 7 grudnia 2018 r., II CSK 309/18, niepubl.).W tym stanie rzeczy jedynie ubocznie należało zwrócić uwagę, że w skardze kasacyjnej istotną część uzasadnienia poświęcono podważaniu oceny dowodów i ustaleń faktycznych Sądu drugiej instancji, co w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne (art. 39813 § 2 k.p.c.).

Niedopuszczalne jest również oparcie skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co w szczególności dotyczy - sformułowanego w petitum skargi - zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (art. 3983 § 3 k.p.c.; por. wyroki Sądu Najwyższego ‎z dnia 29 października 2008 r., IV CSK 228/08, OSNC-ZD 2009, nr C, poz. 66, z dnia 9 października 2014 r., I CSK 544/14, OSNC-ZD 2016, nr A, poz. 4, z dnia 23 czerwca 2016 r., V CSK 536/15, niepubl. i z dnia 13 kwietnia 2017 r., I CSK 93/17, niepubl. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2014 r., I UK 397/13, niepubl.).Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 i art. 102 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aj