IV CSK 37/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 37/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Tadeusz Ereciński w sprawie z powództwa Z. L.‎przeciwko Z. K. i A. K.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lipca 2015 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku‎z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt I ACa 820/13, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz nie obciąża pozwanych kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. może być zatem osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Sąd Najwyższy, rozpoznając nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna, nie jest trzecią instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienia prawne, dokonując wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe.

Dlatego też nie każda skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania.Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazali nieważność postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.), która miała polegać na orzeczeniu „o roszczeniu opartym na art. 41 § 1 k.r.o., mimo iż nie było ono przedmiotem ani powództwa, ani rozprawy, ani apelacji żadnej ze stron, w wyniku czego pozwani nie mieli możliwości podjęcia obrony przed takim roszczeniem”. Należy jednak zwrócić uwagę, że w kodeksie postępowania cywilnego nie ma odpowiednika art. 399 k.p.k., nakładającego na sąd obowiązek informowania stron o możliwej podstawie prawnej rozstrzygnięcia.

W wyroku z dnia 12 maja 2011 r., II PK 277/10 (OSNP 2012, nr 13-14, poz. 162) Sąd Najwyższy przyjął, że skarżący błędnie zakłada, że nieważność postępowania polegająca na pozbawieniu stron możności obrony swych praw wynika z rozstrzygnięcia sporu przez sąd na innej podstawie prawnej niż wskazywana przez powoda. Podstawa prawna wskazywana nawet przez profesjonalnego pełnomocnika strony nie wiąże sądu. Powód ma jedynie określić żądanie i przytoczyć okoliczności faktyczne je uzasadniające (art. 187 § 1 k.p.c.). To sąd decyduje jakie prawo ma zastosowanie w sprawie (iura novit curia).Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). l.n