IV CSK 37/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 37/10

POSTANOWIENIE

Dnia 19 sierpnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku Stefana Ł.

przy uczestnictwie Reinharda M., Johannesa M., Agencji Nieruchomości Rolnych w

W., Powiatu O., Skarbu Państwa reprezentowanego przez Generalną Dyrekcję

Dróg Krajowych i Autostrad

w W. i Nadleśnictwo K.

o uzupełnienie postanowień o stwierdzenie nabycia spadku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 sierpnia 2010 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 17 czerwca 2009 r.,

oddala skargę kasacyjną i zasądza od wnioskodawcy na rzecz

Skarbu

Państwa

-

Generalnej

Dyrekcji

Dróg

Krajowych

i Autostrad w W. oraz Nadleśnictwo K.; zastępowanego przez

Prokuratorię

Generalną

Skarbu

dwadzieścia)

złotych

tytułem

kasacyjnego.

Państwa

kosztów

kwotę

(sto

postępowania

Uzasadnienie

Wnioskodawca Stefan Ł. wniósł o uzupełnienie postanowień o stwierdzeniu

nabycia spadku po Auguście S., Marii S., Antoninie S., Otylii S. i Elżbiecie B., o

orzeczenie w przedmiocie dziedziczenia gospodarstwa rolnego położonego w T.

Uczestnicy Rejnchard M. i Johannesa M. poparli wniosek, a uczestnik Skarb

Państwa wniósł o jego oddalenie, zarzucając, że w skład spadku po Otylii S. nie

wchodziło gospodarstwo rolne położone w T., gdyż z mocy prawa stało się

własnością państwową, na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o

przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) oraz dekretu

PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r., o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu

Państwa (Dz.U. Nr 15, poz. 82 ze zm.).

Postanowieniem z dnia 30 marca 2009 r. Sąd Rejonowy:

I. uzupełnił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 26 września 1988 r., w ten

sposób, że:

-

stwierdził, iż wchodzące w skład spadku po Auguście S., zmarłym dnia 3

stycznia 1939 r., w T., ostatnio zamieszkałym w T., gospodarstwo rolne, na

podstawie ustawy nabyły siostry spadkodawcy: Maria S., Antonina S. i Otylia

S., córki Józefa i Augusty po 1/3 części;

-

stwierdził, iż wchodzące w skład spadku po Marii S., zmarłej dnia 26 marca

1939 r., w T., ostatnio zamieszkałej w T., gospodarstwo rolne, na podstawie

ustawy nabyły siostry: Antonina S. i Otylia S., córki Józefa I Augusty po ½

części;

-

stwierdził, iż wchodzące w skład spadku po Antoninie S. zmarłej dnia 12

marca 1976 r. w T., ostatnio zamieszkałej w T., prawa przysługujące

spadkodawczyni w stosunku do gospodarstwa rolnego na podstawie ustawy,

nabyła siostra Otylia S., córka Józefa i Augusty w całości;

II. uzupełnił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 25 października 1982 r.,

sygn. akt I Ns 395/82, w ten sposób, że stwierdził, iż wchodzące w skład

spadku po Otylii S. zmarłej dnia 9 września 1981 r., w O., ostatnio stale

zamieszkałej w O. prawa przysługujące spadkodawczyni w stosunku do

gospodarstwa rolnego na podstawie ustawy nabył w całości Skarb Państwa;

III. w pozostałej części wniosek oddalił.

Ustalił, że postanowieniem z dnia 26 września 1988 r. sygn. akt I Ns 707/88

Sąd stwierdzając nabycie spadku po Auguście S., Marii S. i Antoninie S. nie orzekł

w przedmiocie dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Postanowieniem z dnia 25

października 1982 r. sygn. akt I Ns 395/82 Sąd stwierdzając nabycie spadku po

Otylii S. na podstawie testamentu na rzecz Elżbiety B. w całości nie orzekł w

przedmiocie dziedziczenia gospodarstwa rolnego.

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 26 marca 1987 r sygn. akt I Ns

143/87, stwierdził, że spadek po Elżbiecie B. zmarłej dnia 16 stycznia 1985 r. w O.,

ostatnio zamieszkałej w O., na podstawie testamentu nabyli Reinhard M., Johannes

M. i Stefan Ł., po 1/3 części. W testamencie tym, jak i zapewnieniu spadkowym

złożonym w tej sprawie nie wskazano, aby w skład spadku po Elżbiecie B.

wchodziło gospodarstwo rolne.

Spadkodawcy: August S., Maria S., Antonina S. i Otylia S. przed wybuchem

II Wojny Światowej byli właścicielami gospodarstwa rolnego w T. o powierzchni

przekraczającej 130 ha. Otylia S. pracowała w gospodarstwie rolnym w T. do około

1960 r. i praca ta stanowiła w tym czasie jej główne źródło utrzymania. Otylia S. w

chwili otwarcia spadku po Antoninie S. miała 86 lat.

Elżbieta B. nie była członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i nie miała

kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż nie ukończyła szkoły

rolniczej, przysposobienia rolniczego i nie posiadała świadectwa ani dyplomu

uzyskania tytułu kwalifikacyjnego w zawodach rolniczych, ani też nie posiadała

stosownego

zaświadczenia

terenowego

organu

administracji

państwowej

o posiadaniu kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Elżbieta B. nie

pracowała w indywidualnym gospodarstwie rolnym w chwili otwarcia spadku po

Otylii S., a więc bezpośrednio przed dniem 9 września 1981 r. Nieruchomość, którą

posiadała Elżbieta B. w miejscowości S. miała powierzchnię 0,29 ha. W chwili

otwarcia spadku po Otylii S., tj. w dniu 9 września 1981 r. Elżbieta B. miała 78 lat,

otrzymywała emeryturę, mieszkała w O. i dodatkowo zajmowała się handlem na

targowisku miejskim.

Wnioskodawca Andrzej Ł. wytoczył przed Sądem Okręgowym powództwo

przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych o ustalenie, że działki o nr 134 i 135,

położone w obrębie T., gmina S., są własnością powoda. W uzasadnieniu tego

roszczenia wskazał, że wchodziły

w skład gospodarstwa rolnego Augusta S.,

którego jest następcą prawnym. Sąd Okręgowy prawomocnym wyrokiem z dnia 22

maja 2007 r. powództwo to oddalił przyjmując, że powód nie wykazał aby jemu,

bądź jego poprzednikom prawnym, przysługiwało uprawnienie do dziedziczenia

gospodarstwa rolnego i brak jest postanowień stwierdzających nabycie przez nich

spadku w zakresie gospodarstwa rolnego.

Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z art. LI p.w.k.c. do spraw spadkowych

stosuje się prawo obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy, o ile przepisy

poniższe nie stanowią inaczej. Zasada ta jednak nie miała zastosowania,

gdyż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 5 września 2007 r., P 21/06 orzekł,

że art. LV, art. LVI i art. LVIII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Przepisy

wprowadzające kodeks cywilny, w zakresie, w jakim odnoszą się do spraw

spadkowych, w których wydanie orzeczenia następuje od dnia 14 lutego 2001 r.,

czyli od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia

2001 r. P 4/99 w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej są niezgodne z art. 2

oraz z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej (OTK- A 2007, nr 8, poz. 96).

Odwołując się do tych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego przyjął, że do

dziedziczenia gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład spadku po Auguście S.

i Marii S., zmarłych w T. w 1939 r. mają zastosowanie przepisy niemieckiego

kodeksu cywilnego z dnia 18 sierpnia 1896 r., który nie przewidywał szczególnych

zasad dziedziczenia gospodarstw rolnych i dlatego gospodarstwo to zostało

oddziedziczone na ogólnych zasadach przez spadkobierców ustawowych, a

wydane orzeczenia na podstawie art. 677 § 3 k.p.c. podlegały uzupełnieniu.

Wyraził pogląd, że do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, które miałoby

wchodzić w skład spadku po Antoninie S. i Otylii S. powinny mieć zastosowanie

przepisy kodeksu cywilnego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 października

1971 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny (Dz.U. Nr 27, poz. 252). Odnosząc się do

spornej kwestii, czy w skład spadku po Antoninie S. i po Otylii S. wchodziło

gospodarstwo rolne wskazał, że sąd powinien orzec odrębnie o dziedziczeniu

gospodarstwa rolnego także wtedy, gdy do spadku wchodzi „sytuacja prawna”

uzasadniająca roszczenie o odzyskanie własności takiego gospodarstwa, a

wnioskodawca występuje z roszczeniami o odzyskanie gospodarstwa spadkowego

włączonego do PGR w T. w latach sześćdziesiątych XX wieku.

W tym stanie rzeczy uznał, że do dziedziczenia praw przysługujących

Antoninie

S., która nie pozostawiła testamentu, w stosunku do gospodarstwa

rolnego miał zastosowanie art. 1062 § 1 k.c. odsyłający do unormowania zawartego

w art. 1059 k.c. Wskazał, że Otylia S. w chwili otwarcia spadku po Antonine S., tj. w

dniu 12 marca 1976 r. była osobą trwale niezdolną do pracy, skoro miała wtedy 86

lat (§ 14 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w

sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności

takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych, jedn. tekst: Dz.U. z

1972 r., Nr 31, poz. 215 ze zm.). Zwrócił jednak uwagę na to, że zgodnie z

wówczas obowiązującym art. 1063 § 2 k.c. Skarb Państwa uważany był za

spadkobiercę ustawowego gospodarstwa rolnego wtedy, gdy do dziedziczenia

uprawnione były wyłącznie osoby, które w chwili otwarcia spadku były trwale

niezdolne do pracy;

w takim wypadku Skarb Państwa był zobowiązany do

dokonania spłat na rzecz tych osób odpowiadających wartości ich udziałów

w gospodarstwie spadkowym po odliczeniu długów związanych z prowadzeniem

tego gospodarstwa. Niemniej jednak, przepis ten nie miał zastosowania jeżeli

wchodził w rachubę wyjątek przewidziany w art. 1063 § 3 k.c. Na jego podstawie

osoba trwale niezdolna do pracy dziedziczyła na podstawie ustawy prawo do

gospodarstwa rolnego, jeżeli praca w tym gospodarstwie stanowiła główne źródło

utrzymania i zostanie wykazane, że ma ona warunki do prowadzenia tego

gospodarstwa przy pomocy małżonka lub osób bliskich posiadających kwalifikacje

do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Odwołując się do pracy Otylii S.

w gospodarstwie w T. stanowiącej dla niej główne źródło utrzymania i do faktu, że

ze względu na śmierć nie miała możliwości

wykazania, iż miała warunki do

prowadzenia tego gospodarstwa w 1976 r. przy pomocy osób bliskich

posiadających kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa, przyjął, że przesłanka ta

miała miejsce, skoro uczestnicy nie wykazywali, aby takie warunki nie zachodziły.

Z tego względu uznał, że prawa przysługujące Antoninie S. w stosunku do

gospodarstwa rolnego zostały odziedziczone na podstawie art. 1062 § 1 k.c.

Do dziedziczenia praw przysługujących w stosunku do gospodarstwa Otylii

S.,

która pozostawiła testament zastosował art. 1065 k.c. i na podstawie

dokonanych ustaleń doszedł do wniosku, że Elżbieta B. nie odpowiadała

przesłankom do dziedziczenia gospodarstwa na podstawie testamentu. Z tego

względu na podstawie art. 1063 § 1 k.c. stwierdził, że prawo to przypadło Skarbowi

Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.

Apelację wnioskodawcy Sąd Okręgowy oddalił postanowieniem z dnia 17

czerwca 2009 r. Przyjął za własne ustalenia Sądu pierwszej instancji i podzielił jego

argumentację prawną. Podkreślił, że spłata przysługująca na podstawie art. 1063 §

2 k.c. od Skarbu Państwa osobie trwale niezdolnej do pracy stanowi wierzytelność

pieniężną, która wchodzi do spadku po niej i jest przedmiotem dziedziczenia na

zasadach ogólnych, a art. 677 k.p.c. nie pozwala na określenie w sentencji

postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w części dotyczącej gospodarstwa

rolnego osób, którym powyższa wierzytelność przysługuje. Wyraził pogląd, że

trafnie w zaskarżonym postanowieniu orzeczono o prawach do gospodarstwa

rolnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1966 r., III

CR 242/66, OSNC 1967, nr 7-8, poz. 131), gdyż interes prawny wnioskodawcy,

uzasadniający jego wniosek o uzupełnienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia

spadku po Antoninie S. i po Otylii S. związany jest z roszczeniami o ustalenie

własności nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego. Podkreślił, że

Elżbieta B. nabyłaby prawa do gospodarstwa rolnego, gdyby w dniu 6 kwietnia

1982 r. pracowała w indywidualnym gospodarstwie rolnym, była członkiem

rolniczej spółdzielni produkcyjnej do której wniosła wkład gruntowy i pracowała w

gospodarstwie rolnym tej spółdzielni albo miała kwalifikacje do prowadzenia

gospodarstwa rolnego i oświadczyła w sądzie lub państwowym biurze notarialnym

gotowość podjęcia pracy w gospodarstwie rolnym lub gotowość przystąpienia do

rolniczej spółdzielni produkcyjnej i podjęcia pracy w gospodarstwie rolnym tej

spółdzielni.

Zauważył, że oświadczenie o gotowości podjęcia pracy w gospodarstwie

rolnym (art. 1065 w zw. z art. 216 § 1 pkt 5 k.c.) było ograniczone

sześciomiesięcznym terminem liczonym od dnia, w którym spadkobierca dowiedział

się o powołaniu go do spadku (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca

1978 r., III CZP 41/78, OSNC 1978, nr 4 12, poz. 227) oraz, że trwała niezdolność

do pracy nie stanowiła przesłanki do dziedziczenia gospodarstwa rolnego na

podstawie testamentu (art. 216 § 1 pkt 4 k.c.).

Sąd Okręgowy wyraźnie stwierdził, że brak dowodów na to, aby w dacie

śmierci Otylii S., tj. w dniu 9 września 1981 r. Elżbieta B. wykonywała stale pracę w

gospodarstwie rolnym, wykonując typowe czynności rolnika. Podkreślił, że miała

wtedy 78 lat, otrzymywała emeryturę, mieszkała w O. i zajmowała się handlem na

targowisku miejskim.

Wnioskodawca w skardze kasacyjnej dotyczącej orzeczenia o dziedziczeniu

po Antoninie S. wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego w zaskarżonej

części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania, bądź

wydanie orzeczenia reformatoryjnego przez uzupełnienie postanowienia Sądu

Rejonowego z dnia 25 października 1982 r. przez stwierdzenie, że przysługujące

na podstawie ustawy Otylii S. prawa do dziedziczenia po Antoninie S.

gospodarstwa rolnego z uwagi na niezdolność do pracy tej spadkobierczyni nabył

na podstawie ustawy Skarb Państwa w całości. Skargę wnioskodawca oparł na obu

podstawach tj. na naruszeniu art. 1063 § 2 k.c. i art. 677 k.p.c. – obowiązujących

w dniu 12 marca 1976 r., czyli w chwili otwarcia spadku po Antoninie S.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wobec ograniczonego zakresu zaskarżenia orzeczenia, kontrola kasacyjna

mogła obejmować tylko postanowienie dotyczące uzupełnienia postanowienia

spadkowego dotyczącego spadku po Antoninie S. Poza tym trzeba zauważyć, że

skarga kasacyjna nie służy do usunięcia wszystkich wadliwych zaskarżonych

orzeczeń, bo Sąd Najwyższy z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność

postępowania (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z tego względu, aby środek ten mógł odnieść

zamierzony przez skarżącego skutek, to gdy nie zachodzą kardynalne błędy

określone w art. 379 k.p.c., wskazane w podstawach naruszenia powołanych

przepisów muszą być trafne. Innymi słowy, uzasadnienie zarzutów kasacyjnych

powinno być zasadne, gdyż Sąd Najwyższy nie jest kompetentny do konstruowania

z urzędu takiego ich motywowania. Naruszenie art. 677 k.p.c. nie zostało do końca

w ten sposób sformułowane, gdyż skarżący nie powołał w skardze art. 6 ust. 1

ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo o notariacie oraz

niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 181, poz. 1287), który stanowi podstawę do

zastosowania w sprawie art. 677 § 3 k.p.c. w brzmieniu z chwili otwarcia spadku po

Antoninie S.

Postanowienie z dnia 25 października 1982 r. sygn. akt I Ns 395/82, jak

i jego uzupełnienie nie dotyczy spadku po Antoninie S., lecz spadku po Otylii S., a

to orzeczenie nie zostało zaskarżone. Zakres zaskarżenia został bowiem wyraźnie

ograniczony do spadku po Antoninie S. i wniosek kasacyjny dotyczy uchylenia

zaskarżonego orzeczenia tylko w tej części. W tej sytuacji, wyjście poza żądany

zakres uchylenia we wniosku reformatoryjnym nie mogło być skuteczne. Sąd

Najwyższy może zmienić orzeczenie tyko w zakresie żądanego w skardze

kasacyjnej przez stronę uchylenia zaskarżonego postanowienia, czy wyroku

(art. 39816 k.p.c.).

Poza tym w sentencji postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku sąd

wymienia spadkodawcę, podając jego imię i nazwisko (kobiety także nazwisko

rodowe), ostatnie miejsce zamieszkania oraz miejsce i datę jego zgonu,

spadkobierców, tytuł powołania oraz w odniesieniu do każdego z nich wysokość

udziałów. Jeżeli spadkobierca jest jeden, to należy wskazać, że nabył spadek

w całości. Orzeczenie Sądu Rejonowego, od którego zaskarżonym orzeczeniem

została oddalona apelacja odpowiada tym wymaganiom.

W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, wbrew zarzutowi

skarżącego, nie wymienia się osób mających roszczenia w stosunku do

spadkobierców

związane z prawami majątkowymi należącymi do spadku (por.

np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1948 r., CI 295/48, PiP 1948, nr

9-10, s. 151 i z dnia 18 lutego 1994 r., III CRN 138/92, nie publ. oraz z dnia 19

kwietnia 2002 r., III CKN 543/01, LEX nr 55493). Na podstawie art. 1063 § 2 k.c.

(według stanu prawnego z dnia 12 marca 1976 r.) nabywał na podstawie ustawy

gospodarstwo rolne Skarb Państwa, a osoby w chwili otwarcia spadku trwale

niezdolne do pracy nabywały z mocy prawa nie gospodarstwo rolne, a tylko

uprawnienie do spłat i z tego względu brak podstaw do ich ujawnienia w sentencji

postanowienia spadkowego. Spłata przysługująca osobie trwale niezdolnej do

pracy stanowiła wierzytelność pieniężną, która wchodziła do spadku po niej i jest

przedmiotem dziedziczenia na zasadach ogólnych. W razie nieuiszczenia jej

w całości lub części na rzecz osoby trwale niezdolnej do pracy, jej spadkobiercy

mogą dochodzić od Skarbu Państwa niezapłaconych kwot (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 18 lutego 1968 r., II CR 1/68, OSNC 1968, nr 10, poz. 175).

Przyjęta wykładnia ma oparcie także w charakterze dokonanych uzupełnień

postanowień spadkowych. Jak wynika z ich treści, nie przesądzają one kwestii,

czy w skład spadku po Antoninie S. oraz Otylii S. wchodziło gospodarstwo rolne,

lecz wskazują jedynie na roszczenie do jego uzyskania (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 26 stycznia 1968 r., III CZP 100/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz.

134 i z dnia 20 października 1966, III CR 242/66, OSNCP 1967, nr 7-8, poz. 131).

Gdyby takie roszczenie takie w odrębnym postępowaniu zostało uwzględnione, to

zapadły w nim prawomocny wyrok stanowiłby dopiero podstawę do dochodzenia od

dziedziczącego po Otylii S. na podstawie art. 1063 § 2 k.c. gospodarstwo rolne

Skarbu Państwa odpowiednich spłat. Sąd w postępowaniu spadkowym wiążąco nie

zajmuje się składem majątku spadkowego i dlatego ustalenia dokonane w nim co

do przynależności danego składnika majątkowego do spadku (zarówno pozytywne

jak i negatywne) nie są wiążące w innych postępowaniach (por. odpowiednio np.

uchwały Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1969 r., III CZP 132/68, OSNC 1969, nr

7-8, poz. 131, z dnia 9 lutego 1967 r., III CZP 55/84, OSNCP 1985, nr 5-6, poz. 66

i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1998 r., II CKN 52/98, LEX

519304).

Nietrafna okazała się także podstawa naruszenia prawa materialnego.

Przede wszystkim ponieść należy, że spadek odnośnie praw do gospodarstwa

rolnego po Antoninoie S. nabył zaskarżonym postanowieniem nie Skarb Państwa

lecz Otylia S. Ustalenie, że w chwili otwarcia tego spadku spadkobierczyni ta była

trwale niezdolna do pracy, nie mogło przesądzić jeszcze

zastosowania

o konieczności

art. 1063 § 2 k.c., gdyż według obowiązującego wtedy stanu

prawnego, osoba taka dochodziła do dziedziczenia z mocy ustawy gospodarstwa

rolnego na podstawie art. 1062 § 1 k.c. w zw. z art. 1063 § 3 k.c. Jak wynika z

powyższych uwag, Sąd Okręgowy do dziedziczenia Otylii S., co do praw do

dziedziczenia gospodarstwa wchodzących w skład spadku po Antoninie S.

zastosował właśnie te przepisy, gdyż przyjął za własną podstawę faktyczną

orzeczenia Sądu pierwszej instancji i podzielił jego argumentację prawną. W tym

stanie rzeczy aby skutecznie zarzucić niezastosowanie art. 1063 § 2 k.p.c.,

należałoby podnieść i wykazać nietrafne zastosowanie art. 1063 § 3 k.c. w zw.

z art. 1062 § 1 k.c. Skarżący, nie tyko nie wskazał jako naruszonych tych

przepisów, ale w skardze kasacyjnej nie podniósł , że nie było przesłanek do ich

zastosowania.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814 k.p.c.).