IV CSK 363/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 363/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku K. G., K. X., I. W., J. M., R. M., Z. G., D. L. i J. L. ‎przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta G. ‎o stwierdzenie zasiedzenia,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 stycznia 2017 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w G. ‎z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt XVI Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wnioskodawcy – K. G. i K. X., I. B. W., J. i R. M., D. L., J. L. oraz Z. S. G. złożyli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 listopada 2015 r., którym - na skutek apelacji uczestnika postępowania Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta G. - zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 30 marca 2015 r. uwzględniającego ich wniosek o stwierdzenie zasiedzenia, poprzez oddalenie tego wniosku. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury.

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rola nie polega zatem na korygowaniu ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. W ramach tzw. przedsądu Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Przyczyny te wskazują na występowanie kwestii istotnych dla interesu publicznego w sprawie, co uzasadnia przyjęcie skargi do rozpoznania. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania jest oddzielną jednostką redakcyjną skargi kasacyjnej, uregulowaną w art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. By spełnić to wymaganie konieczne jest pełne uzasadnienie wniosku z odwołaniami do wskazanych w niej przyczyn (art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Nie wystarcza odwołanie się do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej, nawet jeżeli zawiera tożsame argumenty (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16 - nie publ.).

Wymaganie to uzasadnione jest okolicznością, że postanowienie w przedmiocie przyjęcia skargi do rozpoznania zapada podczas innego posiedzenia i w innym składzie niż rozpoznanie skargi kasacyjnej (art. 39810 zd. 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W niniejszej skardze oparto się na przyczynie wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., podnosząc, że na gruncie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie sąd odwoławczy bezzasadnie wykluczył domniemanie z art. 339 k.c., co doprowadziło do odmówienia posiadaniu wykonywanemu przez wnioskodawców charakteru samoistnego, a tym samym do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dla skutecznego powołania w skardze tej przesłanki konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.).

Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Przy tym przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz następstwo polegające na wydaniu oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.

Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.).

Skarga nie odpowiada powyższym wymaganiom, bowiem wywód został oparty na innym stanie faktycznym jak przyjęty w sprawie. Do zastosowania domniemania z art. 339 k.c. może dojść jedynie wówczas, gdy nie wykazano charakteru posiadania. Tymczasem w stanie faktycznym niniejszej sprawy sąd w sposób jednoznaczny ustalił, że posiadanie wykonywane przez skarżących miało charakter zależny, tym samym nie zaszła przesłanka zastosowania domniemania. Kognicja Sądu Najwyższego nie obejmuje oceny podstawy faktycznej rozstrzygnięcia zatem wskazane ustalenie go wiąże (art. 3983 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygając zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 520 § 1 k.p.c. jw l.n