IV CSK 342/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 342/07

POSTANOWIENIE

Dnia 4 marca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Gerard Bieniek (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

w sprawie z powództwa Banku (…) Spółki Akcyjnej w W. Oddziału w O.

przeciwko A. W., L. R. i (...) Biuru „G.(...)” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w

S. o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 marca 2008 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 20 listopada 2006 r., sygn. akt I ACz (…),

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 26 czerwca 2006 r. umorzył

postępowanie w sprawie na podstawie art. 47911 k.p.c. Stwierdził, że w ciągu roku od

dnia wydania postanowienia o zawieszeniu tego postępowania na podstawie art. 177 §

1 pkt 6 k.p.c., tj. od dnia 21 czerwca 2005 r., nie został zgłoszony wniosek o jego

podjęcie.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2006 r. oddalił zażalenie

strony powodowej na to postanowienie. Stanął na stanowisku, że podniesiony w

zażaleniu zarzut dotyczący zawieszenia postępowania nie ma znaczenia dla kwestii

umorzenia postępowania. Zarzut ten, aby mógł odnieść skutek winien być wniesiony w

terminie przewidzianym w art. 394 § 2 k.p.c. na postanowienie o zawieszeniu

postępowania. Tymczasem postanowienie to nie było zaskarżone, co w związku z

upływem czasu przewidzianego w art. 47911 k.p.c. doprowadziło do prawidłowego

umorzenia postępowania.

W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Apelacyjnego strona powodowa

zarzuciła naruszenie art. 180 § 1, 365 § 1, 4799 i 47911 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że sąd przed umorzeniem

postępowania miał obowiązek sprawdzenia prawidłowości postanowienia o zawieszeniu

postępowania, a w razie stwierdzenia, że nie zachodziła wskazana w tym postanowieniu

przyczyna zawieszenia, winien odstąpić od umorzenia.

Rację ma skarżący o tyle, o ile twierdzi, że orzecznictwo przyjmowało,

iż o umorzeniu postępowania decydują właściwe podstawy zawieszenia, a nie te, które

zostały wskazane w postanowieniu o zawieszeniu (tak w orz. SN z 7 października 1955

r., IV CZ 185/55, PiP 1957, nr 3, poz. 649), z 3 marca 1977 r., I CZ 20/77, OSNCP 1977,

nr 12, poz. 238, z 14 września 1977 r., III CRN 194/74, OSP 1978, nr 4, poz. 80, z 15

kwietnia 1983 r., IV PRN 4/83, OSNCP 1983, nr 10, poz. 167, z 25 lutego 1985 r., III

CZP 86/84, OSNC 1985, nr 11, poz. 168, z 20 marca 2002 r., V CKN 947/00, M.P. 2002,

nr 20, poz. 948). Obecnie jednak przyjmuje się, iż postępowanie zawieszone na zgodny

wniosek stron i z przyczyn wskazanych w art. 177 § pkt. 5 i 6 k.p.c. sąd umarza nie

badając, czy podstawy zawieszenia były trafne (tak w orz. SN z 17 grudnia 1998 r., II

CKN 713/98, OSP 1999, nr 10, poz. 176, z 18 czerwca 2004 r., II CK 383/03, IC 2005,

nr 1, s. 49).

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną przychyla się do

stanowiska wyrażonego w wymienionych orzeczeniach z 17 grudnia 1998 r. i 18

czerwca 2004 r. U podłoża tego stanowiska legły zasadnicze zmiany w koncepcji roli

sądu w postępowaniu cywilnym wprowadzone ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie

kodeksu postępowania cywilnego… (-) (Dz. U. Nr 43, poz. 189 ze zm.). Ustawa ta

zerwała z regułą odpowiedzialności sądu orzekającego za wynik postępowania i

ograniczyła znaczenie obowiązku podejmowania przez sąd działań z urzędu, utrwaliła

natomiast zasadę dyspozycyjności stron i kontradyktoryjność procesu odwracając

niejako

dotychczasową

„filozofię”

procesu

cywilnego.

Obecnie, dysponentem

postępowania cywilnego zasadniczo jest wyłącznie strona. Na niej spoczywa obowiązek

aktywności procesowej i jej ryzykiem jest niepodejmowanie czynności procesowych

mogących ją uchronić od niekorzystnych skutków (por. wyrok SN z dnia 25 marca 1998

r., II CKN 656/97 – OSNC 1998, nr 12, poz. 208). W obecnym stanie prawnym nie

znajduje usprawiedliwienia pogląd o konieczności poszukiwania przez sąd podstawy

zawieszenia innej od wskazanej w postanowieniu o zawieszeniu, jeżeli strony nie

zaskarżyły prawidłowości tej podstawy. Prawomocne postanowienie sądu o zawieszeniu

postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c., jak w sprawie, ma wiążący

charakter

co

do

przyczyny

zawieszenia

przy

rozważaniu

art.

479 11

k.p.c.

Bezprzedmiotowe jest obecnie odróżnianie przyczyny zawieszenia postępowania

wskazanej w postanowieniu o zawieszeniu od przyczyny zawieszenia rzeczywiście

istniejącej. Oznacza to, że rozważając kwestię umorzenia postępowania zawieszonego

na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. sąd nie bada, czy przewidziana w tym przepisie

przyczyna zawieszenia rzeczywiście istniała. Pogląd Sądu Apelacyjnego w tej kwestii

należało zatem uznać za trafny, natomiast pogląd skarżącego – za bezzasadny.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.