IV CSK 296/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 296/16 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Ministra Skarbu Państwa‎przeciwko R. Z. O. ‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 grudnia 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt V ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 października 2015 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości.Jak wyjaśniono w orzecznictwie Sądu Najwyższego przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Konieczne jest wyjaśnienie, jakie zagadnienie prawne występuje w sprawie i dlaczego jest ono istotne, albo określenie, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności występujących w orzecznictwie sądów (por. np. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Odwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga natomiast wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.).Powołując się na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. skarżący wskazał w istocie na jeden problem.

Chodzi o pytanie, czy w świetle art. 1025 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 lutego 2011 r. i art. 1026 § 2 k.p.c. zaliczenie sumy wydzielonej wierzycielowi w ramach planu podziału najpierw na koszty postępowania, następnie na odsetki, a w końcu na sumę dłużną następuje według planu podziału, czy też wierzyciel w tym zakresie dysponuje swobodą i może zaliczyć wydzieloną mu w planie kwotę na odsetki w wysokości większej niż ta, która przypadła mu na odsetki w tym planie.Zagadnienie to nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości.

W art. 1025 k.p.c. określona jest kolejność zaspokojenia wierzycieli przez przyporządkowanie ich wierzytelności do kategorii kolejno zaspokajanych wierzytelności. Przepis art. 1026 § 1 i 2 k.p.c. odnosi się natomiast do sytuacji, w której suma objęta podziałem nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności i praw tej samej kategorii. W tym kontekście należy rozumieć art. 1026 § 2 k.p.c., który stanowi, że wydzieloną wierzycielowi – w wyniku zastosowania mechanizmu wynikającego z art. 1026 § 1 k.p.c. – sumę zalicza się przede wszystkim na koszty postępowania, następnie na odsetki, a w końcu na sumę dłużną.

Jest to przepis adresowany, podobnie jak art. 1025 k.p.c., do organu egzekucyjnego sporządzającego plan podziału i sądu orzekającego ewentualnie o jego zatwierdzeniu, wskazujący, w jaki sposób ma być rozdzielona suma wydzielona wierzycielowi w planie podziału, przy zachowaniu – co oczywiste – kolejności zaspokajania wynikającej z art. 1025 k.p.c. Jeśli więc art. 1025 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 lutego 2011 r. stanowił, że – przy założeniu, iż w równym stopniu z należnością główną ulegają zaspokojeniu odsetki i koszty postępowania – z pierwszeństwa równego z należnościami czwartej, piątej i ósmej kategorii korzystają odsetki tylko za ostatnie dwa lata przed przysądzeniem własności, a koszty postępowania w wysokości nie przekraczającej dziesiątej części kapitału, zaś pozostałe odsetki i koszty zaspokaja się w kategorii dziesiątej, to wydzielona wierzycielowi w ramach planu podziału suma we właściwej kategorii mogła zostać zaliczona na koszty postępowania i odsetki tylko w granicach wynikających z art. 1025 § 3 k.p.c. W taki sposób ocenił tę kwestię Sąd Apelacyjny, co było podejściem nie tylko oczywiście trafnym, ale także jedynym możliwym do wyinterpretowania ze wskazanych przepisów.Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj