IV CSK 287/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 287/17 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa S.L. ‎przeciwko R.S. ‎o zapłatę‎oraz z powództwa R.S. ‎przeciwko S.L. ‎o zmiejszenie świadczenia ewentualnie unieważnienie umowy lub ustalenie,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2017 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanej R.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanej do rozpoznania 2) nie obciąża pozwanej na rzecz powoda zwrotem kosztów związanych z postępowaniem kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…), po rozpoznaniu apelacji pozwanej R.S. i zażalenia powoda S.L. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 26 maja 2015 r. dokonał kilku sprostowań tego wyroku oraz zmienił zaskarżony wyrok tylko w odniesieniu do zasądzenia kosztów, w pozostałej części oddalając i zażalenie i apelację, rozstrzygnął również o kosztach postępowania. Wyrokiem Sądu pierwszej instancji oddalone zostało powództwo R.S. przeciwko S.L., a zasądzona od R.S. na rzecz S.L. kwota 152 918,75 złotych wynikała z wytoczonego przez niego odrębnego powództwa i po połączeniu obu spraw uznania przez Sąd pierwszej instancji, że S.L. wykonywał na rzecz R.S. i świadczenia usług pośrednictwa zbliżone do zlecenia; wiązały się one z wykonywanym przez niego zawodem adwokata w Wielkiej Brytanii i dotyczyły uzyskania odszkodowania należnego R.S..

Podstawą rozstrzygnięcia były art. 734, art. 5, art. 58, art. 82, art. 86, art. 387 i art. 388 k.c., a w zakresie odsetek art. 481 § 1 k.c. Sąd drugiej instancji oddalając apelację podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego oraz dokonane oceny prawne, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie.W skardze kasacyjnej pozwana zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego, tj. art. 58 § 1 w związku z art. 3531 i art. 5 k.c. przez błędną wykładnię, przyjmującą, że wynagrodzenie na podstawie umowy zawartej między stronami mieści się w granicach zasady swobody umów, a nakład i rodzaj pracy powoda jest adekwatny do wysokości tego wynagrodzenia; art. 388 § 1 k.c. przez błędną wykładnię i niezastosowanie.

Naruszenie przepisów postępowania dotyczy art. 378 § 1 w związku z art. 328 § 2 k.p.c. przez nieustalenie przez Sąd drugiej instancji stanu faktycznego sprawy, a także nierozpoznanie apelacji we wskazanych trzech zakresach, szczegółowo opisanych w skardze; art. 233 § 1 w związku z art. 382 i art. 328 § 1 k.p.c.; art. 217 § 1, art. 382 i art. 328 § 2 k.p.c.; art. 378 § 1 w związku z art. 380, art. 162, art. 207 § 6, art. 217 § 2 i 3 i art. 227 k.p.c. przez nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania.W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o odmowę jej przyjęcia do rozpoznania, ewentualnie o jej odrzucenie albo oddalenie i zasądzenie w każdym wypadku kosztów postępowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pełnomocnik pozwanej powołał się na oczywistą zasadność skargi ze względu na naruszenie prawa materialnego i procesowego, po którym to stwierdzeniu są powtórzone przepisy, stanowiące podstawę samej skargi.

Pod koniec uzasadnienia skargi kasacyjnej jest uzasadnienie „kwalifikowanych uchybień” przez rozwinięcie w krótkich akapitach tych uchybień w postaci streszczenia zarzutów skargi. Z konstrukcji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia wynika, że pełnomocnik pozwanej nie dostrzegł utrwalonego i znanego orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz licznych wypowiedzi doktryny, w których zostało wyjaśnione, co oznacza oczywista zasadność skargi i jak należy to umotywować. Z pewnością nie polega to na powtarzaniu zarzutów skargi, stanowiących jej podstawę.

W skardze akcentuje się brak - zdaniem skarżącej - rozpoznania sprawy w granicach apelacji oraz naruszenie prawa procesowego, głównie w zakresie konstrukcji uzasadnienia wyroku Sądu drugiej instancji. W rezultacie, stanowi to dyskusję z ustaleniami faktycznymi oraz poczynionymi ocenami dowodów, a te nie mogą stanowić podstawy skargi (art. 3983 § 3 k.p.c.), zaś ustalenia faktyczne wiążą Sąd Najwyższy (art. 39813 § 2 k.p.c.). W podobnym kierunku zmierzają zarzuty naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2017 r., I CSK 677/16).

Jeżeli Sąd drugiej instancji aprobuje ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, to nie ma powodu, żeby obszernie je omawiać, stąd uzasadnienie zaskarżonego wyroku w tym zakresie nie jest długie. To nie jest jednak przyczyna, żeby dopatrywać się uchybień uniemożliwiających przeprowadzenie kontroli kasacyjnej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2015 r., I CSK 654/14; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2017 r., IV CSK 525/16 oraz z dnia 12 lipca 2017 r., II PK 199/16). W odpowiedzi na skargę strona powodowa wyjaśnia trafnie te kwestie.Z powyższego widać, że nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Pozwany powołał się także na podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania przez wymienienie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (tak przynajmniej się zdaje z błędnego przytoczenia przepisu na s. 5 uzasadnienia wniosku).

Jednak w tym zakresie nie znajdzie się żadnych motywów, więc i przesłanki zawarte w tym przepisie nie mogły zostać wypełnione.Z tego względu na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. należało orzec jak w postanowieniu, uznając wyjątkowość sytuacji i dlatego na podstawie art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. nie zostały zasądzone koszty postępowania kasacyjnego obciążające pozwaną na rzecz powoda.jw