IV CSK 241/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 241/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku A. I. K.‎przy uczestnictwie S. K. T.‎o podział majątku wspólnego,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 października 2013 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w T.‎z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt VIII Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kwotę 1.800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest konsekwencją oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnik powołał się na to, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) z uwagi na naruszenie przez Sąd drugiej instancji przepisów art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c. oraz art. 391 i art. 378 § 1 k.p.c. oraz na to, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), polegające na potrzebie wyjaśnienia dopuszczalności przyjmowania za własne przez sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, w sytuacji zgłoszenia zarzutu sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią materiału dowodowego oraz potrzebą udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w takiej sytuacji sąd drugiej instancji nie powinien dokonać własnej oceny materiału dowodowego.

Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie powstało.

Zagadnienie to powinno być nadto „istotne” z uwagi na wagę przedstawionego przez skarżącego problemu interpretacyjnego dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna wnoszona jest w konkretnej sprawie, to ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy jest związany (art. 3983 § 3 i 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Sposób uzasadnienia przez pozwanego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazuje ani na występowanie w sprawie zagadnienia prawnego, ani – co więcej – na jego istotność.

Problemy sygnalizowane przez skarżącego były po wielokroć wyjaśniane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55, mającą moc zasady prawnej oraz ostatnio w szczególności uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 16 marca 2012 r., IV CSK 373/11, Lex nr 1169841; wyroki Sądu Najwyższego z 13 marca 2012 r., II PK 173/11, Lex nr 1211151, z 13 maja 2011 r., VCSK 349/10, Lex nr 864024 oraz – co do zakresu, w jakim sąd drugiej instancji powinien odnieść się do zarzutów zgłoszonych w apelacji i ujawnić przesłanki własnej oceny dowodów – postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lipca 2012 r., I CSK 72/12, Lex nr 1215604; wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2012 r., III UK 24/11, Lex nr 1130394).

Sposób sformułowania wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozawala stwierdzić, żeby skarga była oczywiście uzasadniona, a więc już na pierwszy rzut oka i bez potrzeby przeprowadzania bardziej złożonych rozumowań (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 stycznia 2011 r., IV CSK 485/10, nie publ. oraz z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, BSN 2003, nr 5, poz. 8). Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), tymczasem tezę o oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia uczestnik uzasadnia argumentacją, w której kwestionuje ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia oraz przesłanki oceny dowodów, do których odwołały się Sądy obu instancji.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz – co do kosztów postępowania – art. 520 § 2, art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz na podstawie § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 7 pkt 10 i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.), orzeczono jak w sentencji. awes