Supreme Court allows forced mortgage registration on multiple enforcement titles as one entry.

Sygn. akt IV CSK 224/09

POSTANOWIENIE

Dnia 9 grudnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Iwona Koper (sprawozdawca)

SSA Barbara Trębska

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego […]

przy uczestnictwie K.W. i K.W.

o wpis,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 9 grudnia 2009 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego w G.

z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt […],

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu

w

G. do

ponownego

rozpoznania

i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w M. oddalił wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego o

wpisanie w dziale IV księgi wieczystej Kw […] prowadzonej w Wydziale

Zamiejscowym tego Sądu w D. hipoteki przymusowej w kwocie 6.500,33 zł.

Zaległości podatkowe, które zabezpieczać miała hipoteka stwierdzone były

dołączonymi do wniosku kilkunastoma tytułami wykonawczymi. Sąd Rejonowy

uznał za niedopuszczalne łączenie kilku tytułów wykonawczych jako podstawy

wpisu jednej hipoteki.

Sąd Okręgowy w G. podzielił to stanowisko i zaskarżonym obecnie

postanowieniem oddalił apelację wnioskodawcy. W jego uzasadnieniu wskazał,

że zgodnie z brzmieniem

art. 109 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach

wieczystych i hipotece (t. jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm. – dalej

jako u.k.w.h.) oraz art. 34 § 1 i art. 35 § 1, 2 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia

1997 r. ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 60, poz. 85 ze zm. – dalej

jako ordynacja podatkowa), które jest decydujące dla ich wykładni, podstawą wpisu

hipoteki przymusowej jest tytuł wykonawczy, a co za tym idzie jeden tytuł

wykonawczy może stanowić podstawę wpisu tylko jednej hipoteki. Niedopuszczalne

jest tym samym, łączenie kilku tytułów wykonawczych jako podstawy wpisu jednej

hipoteki.

W

skardze

kasacyjnej

opartej

na

obu

ustawowych

podstawach

wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 109 u.k.w.h. i art. 34 § 1, art. 35 § 2 i 3

ordynacji podatkowej przez uznanie, że jeden tytuł wykonawczy może stanowić

podstawę wpisu tylko jednej hipoteki, a także że hipoteka może być wpisana tylko

na podstawie jednego tytułu wykonawczego oraz naruszenie art. 626 9 u.k.w.h.

przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i oddalenie wniosku o wpis.

Wnosił

o

uchylenie

postanowienia

i

przekazanie

sprawy

Sądowi

Okręgowemu do ponownego rozpoznania, albo o jego uchylenie i orzeczenie co do

istoty sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istota

sporu

prawnego

powstałego

w

niniejszej

sprawie

dotyczy

dopuszczalność wpisania hipoteki przymusowej dotyczącej wielu wierzytelności

stwierdzonych wieloma tytułami wykonawczymi. Przytoczone w skardze kasacyjnej

zarzuty kwestionujące pogląd wyrażony w tej kwestii przez oba Sądy orzekające

są oczywiście uzasadnione.

Zarówno z treści art. 109 ust. 1 u.k.w.h. jak i art. 35 pkt 2 ordynacji

podatkowej nie wynika przyjęta w zaskarżonym postanowieniu zasada, że jedna

hipoteka może być ustanowiona na podstawie jednego tylko tytułu wykonawczego,

a kilka tytułów prowadzi do ustanowienia kilku hipotek (tak również SN

w postanowieniu z dnia 2 lipca 2004 r., II CK 421/03, nie publ.). Nie uprawnia do

takiej wykładni w szczególności użycie w nich pojęcia „tytuł wykonawczy” w liczbie

pojedynczej co jest powszechnym technicznym sposobem redagowania normy

prawnej. Nie uzasadnia jej także istota ani cel instytucji hipoteki przymusowej.

W okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z kilkunastoma

tytułami wykonawczymi obejmującymi jeden rodzaj długów powstałych w kolejnych

okresach płatności. Ustanowienie jednej hipoteki obejmującej kwotę stanowiąca ich

sumę w niczym nie narusza interesów dłużnika, ani innych ewentualnych wierzycieli

hipotecznych.

Ustanawianie w tej sytuacji kilkunastu hipotek na podstawie każdego z takich

tytułów wykonawczych byłoby nieracjonalne i jak trafnie podnosi skarżący

niecelowe albowiem prowadziłoby do tego samego skutku przy zbędnym

i uciążliwym zwiększeniu liczby koniecznych czynności biurowych i liczby spraw

sądowych oraz wzrostu kosztów postępowania.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 39815 § 1 k.p.c.).