IV CSK 21/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 21/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa M.K.‎przeciwko A. Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. (poprzednio M. Spółce Akcyjnej z siedzibą w G.)‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lipca 2017 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 7200 (siedem tysięcy dwieście) zł, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną strony pozwanej A. S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt I ACa […] Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 398 9§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001, III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art. 398 9§ 2 i 3 k.p.c. Przesłanki te nie zostały jednak spełnione.Nieważność postępowania przed Sądem drugiej instancji skarżący wiązał z brakiem zdolności sądowej po stronie pozwanej i prowadzenia postępowania oraz wydania wyroku w stosunku do podmiotu nieposiadającego zdolności procesowej (art. 379 pkt 2 k.p.c.) oraz wskutek tego pozbawienie możliwości obrony praw z uwagi na niedoręczenie odpisu wyroku Sądu Najwyższego oraz zawiadomienia o rozprawie (art. 379 pkt 5 k.p.c.).W dniu 2 czerwca 2015 r. radca prawny P.B. wniósł pismo procesowe informujące o ustanowieniu go przez występującego po stronie pozwanej M.

S.A. w G. pełnomocnikiem procesowym oraz o wypowiedzeniu pełnomocnictw dotychczasowym pełnomocnikom. Do pisma dołączył dokument pełnomocnictwa wraz z odpisem KRS (k. 651).W dniu 30 czerwca 2015 r. A. S.A. w W. jako przejmujący połączył się z M. S.A. w G. w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., tj. przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej – M. S.A. w G.) na spółkę (przejmującą – A. S.A. w W.) - k. 672 i n. W związku z tym z mocy art. 494 § 1 k.s.h. A. S.A. w W. z dniem połączenia wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki M.

S.A. w G.. O powyższym poinformował sąd za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika procesowego dopiero na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. (k. 685). Stosownie do art. 493 § 2 k.s.h. połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej. Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej.W dniu 17 listopada 2015 r. radca prawny P.B. został ustanowiony przez A. S.A. w W. pełnomocnikiem procesowym w postępowaniach sądowych we wszystkich instancjach, w tym przed Sądem Najwyższym (k. 682).Odpis kasatoryjnego wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2015 r. (w którym jako stronę pozwaną wskazano M.

S.A. w G.) został doręczony radcy prawnemu P.B. 29 lutego 2016 r. (k. 669/2), zaś zawiadomienie o rozprawie apelacyjnej 22 marca 2016 r. (k. 671/2). Po informacji o połączeniu przez przejęcie M. S.A. w G. przez A. S.A. w W. i dołączeniu odpisu z KRS, Sąd Apelacyjny w G. prowadził proces z udziałem w charakterze strony pozwanej A. S.A. i przeciwko niej zapadł zaskarżony wyrok (k. 685, 690). Wobec czego nie może być mowy o prowadzeniu i wydaniu orzeczenia przeciwko stronie, która utraciła zdolność sądową i procesową. Obecny na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik procesowy nie wnosił o jej odroczenie ze względu na konieczność przygotowania się do sprawy imieniem nowego podmiotu.

Zresztą był pełnomocnikiem procesowym A. S.A. od 17 listopada 2016 r., został mu doręczony wyrok Sądu Najwyższego i powiadomiono go o rozprawie apelacyjnej wyznaczonej na dzień 26 kwietnia 2016 r. W konsekwencji A. S.A. występujący po stronie pozwanej nie został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Według art. 379 pkt 5 k.p.c. pozbawienie możliwości obrony swoich praw ma miejsce wówczas, gdy w następstwie naruszenia przez sąd przepisów proceduralnych, strona, wbrew swej woli, została faktycznie pozbawiona możności działania, tj. przedstawienia swoich twierdzeń o faktach, zgłoszenia dowodów na ich poparcie, odniesienia się do argumentów i dowodów prezentowanych przez stronę przeciwną.

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z dnia 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, nie publ., z dnia 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).Tę podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej skarżący łączył z koniecznością wykładni przepisu art. 179 § 3 k.p.c. przez wyjaśnienie jaki jest skutek czynności sądu dokonywanych w okresie zawieszenia postępowania.W przedmiotowej sprawie nie zachodzi potrzeba wykładni tego przepisu, ponieważ nie jest to potrzebne do jej rozstrzygnięcia.

Przede wszystkim postępowanie nie zostało zawieszone, gdyż o zmianie podmiotowej po stronie pozwanej wskutek następstwa prawnego pod tytułem ogólnym, pełnomocnik A. S.A., który był również pełnomocnikiem M. S.A., poinformował dopiero na rozprawie apelacyjnej. Skutkiem tego była kontynuacja postępowania i wydanie wyroku w stosunku do następcy prawnego dotychczasowego pozwanego – M. S.A. Zatem Sąd drugiej instancji nie podejmował czynności w stosunku do nieistniejącego podmiotu. Zważywszy, iż doręczenie odpisu kasatoryjnego wyroku Sądu Najwyższego i zawiadomienie o rozprawie apelacyjnej nastąpiło do rąk pełnomocnika A.

S.A., brak jest podstaw do przyjęcia, aby niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania i jego podjęciu z udziałem A. S.A. miało wpływ na wynik sprawy. W istocie, ze względu na datę powiadomienia Sądu o zmianie podmiotowej, zawieszenie postępowania i jednoczesne jego podjęcie miałoby miejsce na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. Zarzucając naruszenie prawa procesowego skarżący powinien wykazać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Skarżący temu obowiązkowi nie sprostał. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według minimalnej stawki taryfowej (§ 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie Dz.

U. 2015, poz. 1800, ze zm. w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. 2016, poz. 1668). jw