IV CSK 179/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 179/08

POSTANOWIENIE

Dnia 4 września 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z wniosku B. K. – N.

przy uczestnictwie W. M.

o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 4 września 2008 r.,

skargi kasacyjnej uczestnika postępowania

od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 12 września 2007 r.,

oddala skargę kasacyjną i zasądza od uczestnika na rzecz

wnioskodawczyni kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu

kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2005 r. Sąd Okręgowy stwierdził

wykonalność na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej wyroku z dnia 6 kwietnia 2004

r. wydanego przez Sąd Krajowy (Landgericht) w M. w Niemczech w sprawie z

powództwa B. K. – N. przeciwko W. M. o zapłatę kwoty 25 564 € z odsetkami za

14 używanych połów wiązarów klejonych do montażu hal, łącznie z płatwiami

i śrubami. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że wierzycielka przedstawiła

dokumenty wymagane przez art. 54 Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia

22 grudnia 2000 r. o jurysdykcji oraz uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń

w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.Urz. WE z 16 stycznia 2001 r., L 12, s. 1),

uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.

Zażalenie uczestnika postępowania W. M. na to postanowienie Sąd

Apelacyjny oddalił postanowieniem z dnia 3 listopada 2005 r.

Na skutek skargi kasacyjnej uczestnika Sąd Najwyższy w dniu 26 lipca

2006 r. uchylił to ostatnie postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu

do ponownego rozpoznania, przesądzając w uzasadnieniu, że do uznania

wykonalności wyroku sądu niemieckiego mają zastosowanie przepisy Konwencji o

jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych,

sporządzonej w Lugano dnia 16 września 1988 r. (Dz.U. z 2000 r., Nr 10, poz.

132), a nie przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001. Sąd Najwyższy

zwrócił uwagę, że różnice pomiędzy przyjętym za podstawę orzekania przez Sądy

obydwu instancji Rozporządzeniem a Konwencją z Lugano mogą mieć wpływ na

wynik sprawy, bowiem z różnym stopniem rygoryzmu formułują tzw. klauzulę

porządku publicznego, określającą przyczyny uzasadniające odmowę uznania

orzeczenia sądu obcego państwa ze względu na jego niezgodność z zasadami

porządku prawnego w państwie uznania (wykonania). Według art. 27 ust. 1

Konwencji z Lugano orzeczenia nie uznaje się, jeżeli byłoby to sprzeczne z

porządkiem publicznym Państwa Członkowskiego, w którym wystąpiono o uznanie,

natomiast zgodnie z art. 34 ust. 1 Rozporządzenia stopień tej sprzeczności musi

być „oczywisty". Sąd Najwyższy wskazał ponadto na niewykonany obowiązek

wysłuchania dłużnika w postępowaniu zażaleniowym (art. 40 ust. 2 Konwencji). Nie

podzielił natomiast poglądu, że na podstawie art. 1151 § 2 k.p.c. obowiązkowe było

rozpoznanie przez Sąd II instancji sprawy na rozprawie, gdyż unormowanie to

odnosi się do sądu pierwszej instancji, a ponadto uchyla je art. 40 ust. 2

Konwencji z Lugano. Sąd Najwyższy nie rozważał merytorycznej słuszności

orzeczenia sądu zagranicznego ze względu na ustanowiony w art. 29 Konwencji

kategoryczny zakaz dokonywania takiej oceny w postępowaniu delibacyjnym.

Stwierdził natomiast bezzasadność zarzutu o pozbawieniu uczestnika prawa do

obrony przed sądem niemieckim, w sytuacji kiedy jest bezsporne, że uczestnikowi

doręczono odpis pisma wszczynającego postępowanie przed tym sądem (art. 5 ust.

2 Konwencji z Lugano) i zwrócił uwagę, że ocena sytuacji uczestnika, który – jak

twierdzi - ograniczając się w obronie do zarzutu braku jurysdykcji sądu

niemieckiego, nie podjął w toku postępowania obrony merytorycznej, ponieważ sąd

niemiecki nie ustosunkował się do tego zarzutu w sposób formalny przed

merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy,

może być rozważana co najwyżej w

ramach badania klauzuli porządku publicznego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia

12 września 2007 r. ponownie oddalił zażalenie uczestnika i zasądził od niego

koszty procesu i koszty sądowe. Sąd ten nie dopatrzył się naruszenia przez Sąd

Okręgowy art. 27 pkt 1 Konwencji z Lugano, zezwalającego na odmowę uznania

zagranicznego orzeczenia jeżeli byłoby to sprzeczne z porządkiem publicznym

państwa, w którym wystąpiono o uznanie. Skarżący powoływał się na naruszenie

klauzuli porządku publicznego poprzez nieuwzględnienie negatywnych przesłanek

uznania i stwierdzenia wykonalności orzeczenia wynikających z art. 1150 § 1 pkt 2

k.p.c. w związku z art. 1146 § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.c. Sąd zaznaczył, że art. 28 ust. 3

Konwencji z Lugano zakazuje ponownego badania jurysdykcji sądu państwa

pochodzenia (z zastrzeżeniem postanowień ustępów 1 i 2 tego artykułu, które nie

dotyczą okoliczności rozpatrywanej sprawy), a przepisy dotyczące jurysdykcji nie

należą do porządku publicznego w rozumieniu artykułu 27 punkt 1 Konwencji.

Ponadto sąd jest związany ustaleniami faktycznymi na podstawie których sąd

państwa pochodzenia oparł swą jurysdykcję.

Sąd Apelacyjny odwołał się do wytycznych zawartych u uzasadnieniu

postanowienia Sądu Najwyższego, nakazujących rozważenie, czy ograniczenie się

w obronie do zarzutu braku jurysdykcji, na które powołuje się uczestnik, przy braku

ustosunkowania się sądu niemieckiego do tego zarzutu, może być uznane za

naruszające klauzulę porządku publicznego. Ocenił, że takie naruszenie nie

nastąpiło, ponieważ Sąd Krajowy w M. stwierdził swoją jurysdykcję na podstawie

art. 5 pkt 1 Konwencji, w oparciu o ustalenie faktu zawarcia przez strony umowy

sprzedaży elementów hali, która to umowa miała być wykonana na terenie Niemiec

zarówno w zakresie odbioru przedmiotu sprzedaży (uczestnik zamawiał transport),

jak i zapłaty. Tymi ustaleniami faktycznymi Sąd Apelacyjny jest związany i nie jest

uprawniony do ponownego badania jurysdykcji stosownie do art. 28 Konwencji.

Ponadto Sąd II instancji ustalił, że w toku postępowania przez sądem niemieckim

uczestnik zgłosił nie tylko zarzut braku jurysdykcji, ale także zarzuty merytoryczne,

kwestionując twierdzenia powódki, że doszło do zawarcia umowy, podnosząc brak

dokumentów koniecznych, aby możliwe było postawienie hali w Polsce, formułując

zarzut odstąpienia od umowy i wreszcie nieważności tej umowy. Z uzasadnienia

Sądu Krajowego w M. wynika, że wszystkie te kwestie były przedmiotem

postępowania dowodowego, ustaleń i rozważań sądu niemieckiego. Uczestnik

zaskarżył wyrok Sądu Krajowego w M., przy czym z treści środka zaskarżenia,

pisma niemieckiego adwokata do uczestnika i uzasadnienia wyroku Wyższego

Sądu Krajowego w H. wynika, że oprócz kwestii jurysdykcji podniesione zostały

zarzuty odnoszące się do merytorycznego rozstrzygnięcia (zarzut błędnej oceny

dowodów, nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wadliwej oceny prawnej).

Sąd Apelacyjny uznał, że połączenie przez sąd zagraniczny oceny

jurysdykcji z merytorycznym rozpoznaniem sprawy w sytuacji, gdy skarżący wdał

się w spór co do istoty sprawy, nie stanowi naruszenia porządku publicznego.

Klauzula porządku publicznego w ujęciu art. 27 pkt 1 Konwencji z Lugano może

stanowić podstawę odmowy uznania orzeczenia pochodzącego z innego państwa

konwencyjnego tylko w wyjątkowych wypadkach szczególnie rażącego odstępstwa

od

istotnych

i

podstawowych

zasad

krajowego

porządku

prawnego.

Takie stanowisko zajmuje Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich na

gruncie - równoległej do Konwencji z Lugano – Konwencji o jurysdykcji

i wykonywaniu

orzeczeń

sądowych

w

sprawach

cywilnych

i

handlowych

sporządzonej w Brukseli w dniu 27 września 1968 r., ze względu na konieczność

realizacji podstawowego

celu, wspólnego dla obydwu Konwencji, jakim jest

zapewnienie „swobodnego przepływu orzeczeń” w ramach państw konwencyjnych.

Zakres stosowania art. 27 pkt 1 Konwencji z Lugano ogranicza ustanowiony w jej

art. 29 zakaz merytorycznej kontroli zagranicznego orzeczenia oraz reguła

interpretacyjna z art. 28 akapit 4, wyłączająca przepisy o jurysdykcji krajowej

z pojęcia porządku prawnego w rozumieniu art. 27 pkt 1 Konwencji.

Mimo więc, że w polskim porządku prawnym sąd obowiązany jest badać,

czy występują okoliczności uzasadniające odrzucenie pozwu, w tym brak

jurysdykcji

krajowej,

a

pozytywne

rozstrzygnięcie

o

istnieniu

jurysdykcji,

kwestionowanej przez stronę, wymaga wydania oddzielnego postanowienia

i uprawnia sąd do wstrzymania rozpoznanie sprawy do czasu uprawomocnienia się

tego postanowienia (art. 222 k.p.c.), pominięcie tej formalnej czynności przez sad

niemiecki nie stanowi, zdaniem Sądu Apelacyjnego, okoliczności uzasadniającej

zastosowanie art. 27 pkt 1 Konwencji z Lugano. Przepis ten uzależnia odmowę

uznania orzeczenia od stwierdzenia, że jego uznanie byłoby sprzeczne

z porządkiem prawnym państwa uznającego.

Niewydanie przez sąd niemiecki orzeczenia o odmowie odrzucenia pozwu

i rozważenie tej kwestii po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie,

w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie nosi cech nieważności postępowania z powodu

pozbawienia strony możności obrony jej praw, zwłaszcza, że uczestnik przed

sądem niemieckim w obu instancjach podniósł także zarzuty merytoryczne, a sąd

przeprowadził szeroko zakrojone postępowanie dowodowe. Podnoszona przez

skarżącego w toku przesłuchania w postępowaniu delibacyjnym okoliczność,

że w czasie jego jedynego przesłuchania przed Sądem w M. zasłabł tłumacz

przysięgły i dalszego tłumaczenia dokonywał jego pełnomocnik, także nie została

uznana za naruszenie prawa do obrony, gdyż uczestnik nie pamiętał dokładnie

okoliczności przesłuchania, natomiast sąd niemiecki nadesłał wyjaśnienie, że po

zasłabnięciu

tłumacza

zarządzono

przerwę,

a

postępowanie

wznowiono

po stawieniu się innego tłumacza, którego zaprzysiężono. Z tej przyczyny Sąd

II instancji nie przeprowadzał już dowodu z protokołów posiedzeń sądu

niemieckiego. Nie badał też, czy odnotowano w nich dysfunkcję mowy uczestnika

(jąkanie), gdyż po bezpośrednim przesłuchaniu uczestnika stwierdził, że nie

uniemożliwia ona zrozumienia składanych zeznań, które zostały zaprotokołowane,

a treść protokołu nie była kwestionowana przez uczestnika.

W zakresie niedopuszczalności kontroli merytorycznej trafności orzeczenia

i niezasadności argumentacji o pozbawieniu skarżącego prawa do obrony Sąd

Apelacyjny wskazał na rozstrzygające te kwestie stanowisko Sądu Najwyższego,

wyrażone w uzasadnieniu orzeczenia uchylającego wcześniejsze postanowienie

Sądu II instancji.

Uczestnik złożył skargę kasacyjną od powyższego postanowienia opierając

ją na obydwu podstawach z art. 3983 § 1 k.p.c.

Podstawa naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny

wpływ na wynik sprawy skonkretyzowana została w zarzutach:

-

uchybienia art. 233 k.p.c. i art. 386 § 4 i § 6 k.p.c. w związku z art. 398 21

k.p.c., polegającym na nierozpoznaniu istoty sprawy oraz nieprzestrzeganiu

wytycznych zawartych w postanowieniu wydanym w tej sprawie przez Sąd

Najwyższy, a także nierozważeniu wszechstronnie zebranego w sprawie

materiału;

-

naruszenia art. 16 pkt 5 Konwencji z Lugano w związku z art. 202 k.p.c.

poprzez jego nieuwzględnienie, w sytuacji kiedy z treści wyroku sądu

niemieckiego wynika, iż wykonanie tego wyroku powinno nastąpić na

terytorium Niemiec.

Podstawę naruszenia prawa materialnego skarżący upatruje w błędnej

wykładni artykułu 27 pkt 1 w związku z artykułem 27 pkt 2 Konwencji z Lugano,

wyrażającej się w bezpodstawnym uznaniu, że stwierdzenie wykonalności wyroku

Sądu Krajowego w M. z dnia 6 kwietnia 2004 r. nie jest sprzeczne z porządkiem

publicznym Rzeczypospolitej Polskiej, pomimo tego, że wyrok został wydany z

naruszeniem prawa pozwanego do obrony.

Wnioskodawczyni domagała się oddalenia skargi kasacyjnej i zasądzenia od

uczestnika

postępowania

na

jej

rzecz

kosztów

zastępstwa

w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

procesowego

Podniesione przez skarżącego zarzuty są nietrafne.

Sąd Apelacyjny powtórnie rozpoznając sprawę rozpatrzył jej istotę i orzekł

o zgłoszonym

przez

wnioskodawczynię

żądaniu

stwierdzenia

orzeczenia Sądu Okręgowego w M. na obszarze Polski.

zostało

po przesłuchaniu dłużnika

wykonalności

Orzeczenie wydane

(art. 40 ust. 2 Konwencji) oraz po

przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, mającego na celu

ustalenie, czy w postępowaniu przed sądem niemieckim nie doszło do naruszenia

prawa uczestnika do obrony poprzez niezapewnienie mu tłumacza. Ponadto Sąd

Apelacyjny, na podstawie złożonych do akt dokumentów, dotyczących przebiegu

postępowania przed sądem niemieckim, ustalił, jak przebiegała obrona uczestnika

i że obejmowała ona nie tylko zagadnienia związane z jurysdykcją, ale także

szereg

zagadnień

merytorycznych,

wykraczających

poza

problematykę

dopuszczalności orzekania w sprawie przez sądy niemieckie. Stwierdził też,

że wada wymowy uczestnika nie wpływa na możność zrozumienia jego

wypowiedzi. Te ustalenia dotyczą faktów i nie mogą być skutecznie kwestionowane

w skardze kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy jest nimi związany

(art. 39813 § 2 k.p.c.). Dostrzegając te ograniczenia skarżący stara się podważyć

ustalenia Sądu Apelacyjnego powołując się na wiążący dla niego charakter

wytycznych

zawartych

w

postanowieniu

Sądu

Najwyższego,

uchylającym

poprzednio wydane przez Sąd Apelacyjny postanowienie i przekazującym sprawę

do ponownego rozpoznania. Za jedną z wytycznych uważa bowiem stwierdzenie,

że kwestia naruszenia prawa skarżącego W. M. do obrony w sytuacji, kiedy jako

pozwany, ograniczając się w obronie do zarzutu braku jurysdykcji sądu

niemieckiego, nie podjął obrony merytorycznej, a sąd niemiecki nie ustosunkował

się do tego zarzutu w sposób formalny przed merytorycznym rozstrzygnięciem

sprawy, może być rozważana w ramach badania podstaw do zastosowania klauzuli

porządku publicznego.

Argumentacja skarżącego jest nieuzasadniona z kilku powodów.

Po pierwsze powołane przez niego art. 386 § 4 i § 6 k.p.c. nie normują za

pośrednictwem art. 39821 k.p.c. zakresu związania sądu, któremu sprawa zostaje

przekazana po uchyleniu zaskarżonego orzeczenia przez sąd kasacyjny, ponieważ

art. 39820 k.p.c. zawiera regulacje szczególną tej materii. Tymczasem art. 398 21

k.p.c. przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji jedynie w braku

szczególnych przepisów o postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Artykuł 39820 k.p.c. ogranicza związanie sądu, któremu sprawa została

przekazana, jedynie wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Sąd Najwyższy,

co jest konsekwencją roli, jaką pełni ten Sąd w polskim systemie sądowniczym.

Po drugie w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca

2006 r. nie ma mowy o stanowczym obowiązku rozważenia w ramach podstaw do

zastosowania klauzuli porządku publicznego zaniechania przez skarżącego obrony

merytorycznej w przekonaniu, że postępowanie przed sądem niemieckim ogniskuje

się jedynie na badaniu jurysdykcji tego sądu. Zdanie poświęcone temu problemowi

brzmi: „Kwestia czy w sytuacji, kiedy pozwany, ograniczając się w obronie do

zarzutu braku jurysdykcji sądu niemieckiego nie podjął, jak twierdzi, obrony

merytorycznej, a sąd niemiecki nie ustosunkował się do tego zarzutu w sposób

formalny przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, może w być w tej sytuacji

rozważana co najwyżej w ramach badania klauzuli porządku publicznego.”

Sąd Najwyższy zaznaczył w ten sposób, że odnosi się jedynie do twierdzeń

uczestnika, a nie ustaleń sądu. Jeżeli zatem obecnie Sąd Apelacyjny ponownie

rozpoznając sprawę poczynił ustalenia odmienne od twierdzeń uczestnika,

to ocenie podlegają te ustalenia, a nie twierdzenia.

Po trzecie – Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia

rozważył problem, czy niewydanie przez sąd niemiecki odrębnego orzeczenia,

w którym rozstrzygnięta byłaby sprawa jurysdykcji, mogło stanowić podstawę

zastosowania klauzuli porządku publicznego (art. 27 ust. 1 Konwencji z Lugano)

i udzielił odpowiedzi negatywnej, zwracając uwagę, że różnica pomiędzy polską

procedurą cywilną, a procedurą stosowaną przez sąd niemiecki nie pozbawiła

uczestnika podstawowych gwarancji procesowych, ani możliwości obrony jego

praw. Zwrócić przy tym należy uwagę, że zastosowana przez sąd niemiecki

procedura

zgodna

była

z

postanowieniami

Konwencji

z

Lugano.

Przepisy Konwencji nie przewidują szczególnej ochrony dla strony, która z powodu

kwestionowania jurysdykcji nie wdaje się w spór merytoryczny. Artykuł 18, który

wprowadza domniemanie umowy o jurysdykcję w wypadku, kiedy pozwany wdaje

się w spór przed sądem, który nie ma jurysdykcji, w sprawie nie podlegającej

wyłącznej jurysdykcji innego państwa, uchyla to domniemanie w wypadku, kiedy

strona wdaje się w spór jedynie w celu podniesienia zarzutu braku jurysdykcji.

Pojęcie wdania się w spór jedynie w celu podniesienia zarzutu braku jurysdykcji

wykładane jest jako stan występujący w każdym wypadku, kiedy brak jurysdykcji

jest jednym z podnoszonych przez stronę zarzutów, niezależnie od tego czy i jakie

poza tym wytacza środki obrony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

20 maja 2005 r., III CZP 25/05, OSP z 2006, nr 11, poz. 124).

Nie jest zatem tak, iż podniesienie zarzutów dotyczących meritum sprawy

w każdym wypadku pogarsza sytuację strony, narażając ją na przypisanie

konkludentnej zgody na jurysdykcję sądu, przed który spór został wytoczony – a tak

należy rozumieć stanowisko uczestnika, wyjaśniającego dlaczego, jak twierdzi,

nie wdał się w spór merytoryczny. Odrębne wydanie orzeczenia stwierdzającego

jurysdykcję przewidziane jest jedynie w przepisach artykułów 21 i 22 Konwencji,

odnoszących się do sytuacji zawisłości sporu i wytoczenia spraw wiążących się

ze sobą. Ponadto artykuły 19 i 20 przewidują obowiązek stwierdzenia z urzędu

braku jurysdykcji w sprawach, które należą do wyłącznej jurysdykcji sądu innego

Umawiającego się Państwa, lub gdy pozwany, mający miejsce zamieszkania

w innym Umawiającym się Państwie niż to, przed którego sąd został pozwany,

nie wdaje się w żadnym zakresie (a więc także w kwestii jurysdykcji) w spór

w sprawie.

Wydania

odrębnego

wstępnego

orzeczenia

rozstrzygającego

pozytywnie o jurysdykcji nie przewiduje natomiast ani artykuł 18 Konwencji, ani też

niemiecka procedura cywilna.

W rezultacie ograniczenie przez stronę obrony przed sądem pochodzenia

orzeczenia

do

kwestionowania

jurysdykcji

tego

sądu

w

oczekiwaniu

na

nieprzewidziane w procedurze obowiązującej ten sąd, odrębne orzeczenie

rozstrzygające problem jurysdykcji jako zagadnienie wstępne, nie mogłoby być

uznane za naruszenie naczelnych zasad procesowych, a konkretnie prawa do

obrony uczestnika (w sposób inny niż przewidziany w art. 27 pkt 2 Konwencji).

W pojęciu

porządku

publicznego

mieszczą

się

jedynie

zasadnicze

„niesprawiedliwości proceduralne”, sprowadzające się do rzeczywistego naruszenia

naczelnych zasad procesowych, jak np. kontradyktoryjność i prawo do obrony

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 533/06,

nie publ.). Podobne stanowisko zajmował Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot

Europejskich m. in. w wyroku z dnia 28 marca 2000 r. w sprawie D. Krombach

v. A. Bamberski, C-7/98, (2000) E.C.R. s. I-1935.

Wiążące są także ustalenia Sądu Apelacyjnego co do natężenia dysfunkcji

mowy uczestnika i pozostawania tej wady bez wpływu na zdolność porozumiewania

się z nim. Zwrócić przy tym należy uwagę, że podnosząc ten zarzut w ramach

argumentów mających świadczyć o pozbawieniu go możliwości obrony przed

sądem zagranicznym, uczestnik nie wskazał konkretnych rozbieżności pomiędzy

jego wypowiedziami a ich zrozumieniem przez Sąd Krajowy w M., ograniczając się

do sugestii, że mogły one mieć miejsce.

W konsekwencji nie można więc podzielić także zarzutu naruszenia prawa

materialnego, opartego na twierdzeniu o błędnej wykładni artykułu 27 pkt 1 w zw.

z art. 27 pkt 2 Konwencji z Lugano, dokonanej przez Sąd II instancji.

Skarżący nie ma również racji podnosząc brak jurysdykcji sądu polskiego

w sprawie

stwierdzenia

wykonalności

orzeczenia

Sądu

Krajowego

w

M.,

wywodzony z artykułu 16 ust. 5 Konwencji z Lugano. Przepis ten przewiduje

jurysdykcję wyłączną sądu Umawiającego się Państwa, na którego terytorium

wykonanie

powinno

nastąpić

lub

nastąpiło.

Zdaniem

skarżącego,

treść

rozstrzygnięcia, przewidującego spełnienie przez strony wzajemnych świadczeń

„z ręki do ręki” (Zug um Zug) - a zatem jednocześnie - powoduje, że orzeczenie

może być wykonane jedynie w Niemczech. Pogląd ten jest jednak sprzeczny

z podstawową regułą postępowania egzekucyjnego – że egzekucję z majątku

dłużnika prowadzi się tam, gdzie majątek ten się znajduje. Skoro więc uczestnik ma

miejsce zamieszkania i majątek w Polsce, tu następuje wykonanie wyroku

nakazującego mu zapłatę zasądzonej kwoty pieniężnej. Przyjęta przez sąd

zagraniczny formuła wyroku, przewidująca powiązane ze sobą spełnienie

świadczeń przez obydwie strony, odpowiada znanej prawu polskiemu konstrukcji

jednoczesnego

wykonania

zobowiązań

wzajemnych

(art.

k.c.).

Przypadki egzekucji tytułów wykonawczych uzależniających świadczenie dłużnika

od jednoczesnego spełnienia świadczenia przez wierzyciela reguluje art. 806 k.p.c.,

przewidujący obowiązek przyjęcia w takim wypadku przez komornika tego

wszystkiego, co dłużnik powinien otrzymać od wierzyciela.

Bez znaczenia w postępowaniu delibacyjnym są także wątpliwości

skarżącego co do zdatności wyroku sądu niemieckiego do egzekucji z uwagi na

sposób sprecyzowania przedmiotu świadczenia wzajemnego wnioskodawczyni.

Ten problem może być podnoszony ewentualnie w toku egzekucji, natomiast nie

mieści się w granicach klauzuli porządku publicznego. Zobowiązanie kupującego

do zapłaty za zakupiony towar, który sprzedawca ma mu jednocześnie wydać wraz

z konieczną dokumentacją, w pełni odpowiada podstawowym zasadom prawa

cywilnego obowiązującym w Polsce.

Z przytoczonych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na

podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z artykułem 37 ust. 2 Konwencji.

Orzeczenie o kosztach procesu wynika z treści art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw.

z art. 39821, art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c.