IV CSK 178/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 178/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa A. Ż.‎przeciwko Województwu […] - […]j Agencji […] w L.‎o ustalenie istnienia umowy,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 października 2018 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Dla spełnienia wymagań z art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego.

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.W rozbudowanej części skargi kasacyjnej, nazwanej przez powoda „uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania", powód nie odwołał się wprost do jakiejkolwiek okoliczności, którą można by powiązać z przytoczonymi wyżej przesłankami przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (choćby przez odwołanie się do oznaczenia przepisu, jako jednostki redakcyjnej tekstu prawnego), chociaż tak właśnie powinien być zredagowany sam wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że skoro przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały przez ustawodawcę wyodrębnione od podstaw skargi kasacyjnej i nie są z nimi tożsame, to i ich uzasadnienie musi być zaprezentowane niezależnie od uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej, na co wskazują także art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. w zestawieniu z art. 3984 § 2 k.p.c. Jest to oczywiste i z tej przyczyny, że Sąd Najwyższy na etapie podejmowania decyzji o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może jej rozpoznawać, a zatem badać zasadności powołania się na poszczególne podstawy skargi.

Ustawodawca nie narzuca wprawdzie autorowi skargi kasacyjnej jakiegoś stopnia szczegółowości, który ma być obowiązujący dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ale jeśli uzasadnienie to nie zostanie dostatecznie powiązane z przesłankami doniosłymi dla wyniku przedsądu, to skarga nie zostanie przyjęta do rozpoznania.Wywód powoda w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany odczytał jako mogący wskazywać na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego i potrzebę odpowiedzi na pytanie, czy beneficjent umownego stosunku prawnego, w którym środki finansowe przeznaczone na realizację umowy, mają podstawę w przepisach Unii Europejskiej i pochodzą z funduszy publicznych, wykorzystywanych na podstawie poprzedzającej ich wypłatę decyzji administracyjnej, ma interes prawny w usunięciu niepewności stanu prawnego co do istnienia stosunku prawnego i w zgłoszeniu żądania stwierdzenia nieważności lub bezskuteczności wypowiedzenia umowy.

Pozwany przytoczył jednak zarazem liczne wypowiedzi orzecze, które trzeba uznać za wyjaśniające wyżej sformułowaną wątpliwość.Jeżeli rzeczywiście intencją powoda było wskazanie na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to - zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa - powinien był w skardze sformułować problem o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie i wymagający pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436).

Po sformułowaniu zagadnienia, skarżący powinien przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których powstało. Zagadnienie to powinno być nadto „istotne" z uwagi na wagę przedstawionego przez skarżącego problemu interpretacyjnego dla systemu prawa, ale zarazem pozostające w związku z ocenionym przez Sądy meriti roszczeniem i ustalonym przez nie stanem faktycznym sprawy, którym Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.).W ramach wywodu w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód streścił wyniki postępowania w sprawie, po czym przytoczył postanowienie Sądu Najwyższego z 21 marca 2013 r., III CZP 9/13 oraz kilka wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle art. 207 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ale także pogląd o możliwości dochodzenia przed sądami powszechnymi roszczeń niemających charakteru cywilnoprawnego, jeżeli sprawa, w której są dochodzone nie należy do właściwości innych sądów, a ma charakter „sprawy" w rozumieniu art. 45 ust. 1 i 77 ust. 2 Konstytucji.

W kontekście tych stwierdzeń powoda trzeba zauważyć, że Sądy pierwszej i drugiej instancji w niniejszej sprawie nie zamknęły powodowi drogi sądowej w sprawie, gdyż nie doszło w niej do odrzucenia pozwu, a do jego merytorycznej oceny, zakończonej konkluzją o bezzasadności powództwa w kontekście przepisów, na których zostało oparte.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 k.p.c., oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 § 1 i 2, art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.

Dz. U. 2018 r. poz. 265), Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. jw