IV CSK 165/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 165/09

POSTANOWIENIE

Dnia 29 maja 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa W. W.

przeciwko K. K., B. W., A. C. i Bankowi […]

o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 29 maja 2009 r.,

na skutek skargi kasacyjnej pozwanego A. C.

od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 7 sierpnia 2008 r.,

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Pozwany A. C. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z

dnia 7 sierpnia 2008 r., zaskarżając go w zakresie rozstrzygnięć dotyczących tego

pozwanego, a zatem w odniesieniu do rozstrzygnięcia oddalającego apelację

pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 9 kwietnia 2008 r. Wyrokiem

tym Sąd Rejonowy uwzględnił m. in. zgłoszone przez powoda W. W. żądanie

uzgodnienia z rzeczywistym stanem prawnym treści księgi wieczystej KW […]

prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ł., poprzez wydzielenie z niej nieruchomości

rolnych i leśnych oznaczonych nr 175/2, 176, 317 i 729 o pow. 9,1119 ha

położonych w G. i N., założenie dla nich nowej księgi wieczystej i wpisanie w jej

dziale II jako współwłaścicieli po ½ części W. W. i K. K.

Skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego

z dnia 13 stycznia 2009 r. jako niedopuszczalna, z uwagi na niezamieszczenie

w niej wniosku o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia.

Na

skutek

zażalenia

pozwanego,

Sąd

Okręgowy

uchylił

swoje

postanowienie, mając na uwadze stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny

w wyroku z dnia 1 lipca 2008 r.(SK 40/07, OTK-A 2008/6/101) niezgodność

przepisu art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zakresie, w jakim

przewiduje odrzucenie bez wzywania do usunięcia braków skargi kasacyjnej

niespełniającej wymagań określonych w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. z art. 45 ust. 1

w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wezwał również skarżącego do uzupełnienia

stwierdzonego braku.

W odpowiedzi pozwany złożył pismo uzupełniające skargę kasacyjną,

w którym zawarł wniosek o przyjęcie tej skargi do rozpoznania oraz jego

uzasadnienie.

Sąd Najwyższy, zgodnie z treścią art. 3986 § 3 k.p.c. uprawniony jest do

dokonywania kontroli prawidłowości formalnej skargi kasacyjnej i – jeżeli dostrzeże

usterki, które uszły uwadze Sądu II instancji – może skargę odrzucić lub przekazać

ją temu Sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Ponieważ Sąd Okręgowy

przeprowadził już postępowanie wymagane w świetle zgodnego z konstytucją

kształtu art. 3986§ 2 k.p.c. w zw. z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., ocenie poddany musi

zostać rezultat czynności naprawczych.

Nie budzi wątpliwości, że w piśmie uzupełniającym braki skargi kasacyjnej

zawarty został wniosek o przyjęcie tej skargi do rozpoznania i argumentacja, którą

pozwany przedstawił jako jego uzasadnienie. Jednak jak wielokrotnie już

wskazywał Sąd Najwyższy, zarówno na gruncie art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c., jak i na

gruncie znowelizowanego art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. (obowiązującego do 21 maja

2009 r.), ustawodawca określając wymogi skargi kasacyjnej wyodrębnił w § 1 tych

przepisów kilka wymagań szczególnych, a wśród nich obowiązek przedstawienia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie. To

wyodrębnienie oznacza, że wniosek i jego uzasadnienie jest osobnym, kreatywnym

i koniecznym elementem skargi kasacyjnej. Oceny tej nie zmienia stwierdzenie

przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności wyłączenia możliwości usunięcia

braków skargi w tym zakresie w trybie przewidzianym w art. 398 6 § 1 k.p.c.,

znajdujące obecnie ustawowy wyraz w brzmieniu tego przepisu, wprowadzonym od

dnia 22 maja 2009 r. w powiązaniu ze znowelizowanym kształtem art. 398 4 § 1 i 2

k.p.c. (Dz. U. z 2009 r., Nr 69, poz. 593), gdyż dotyczy jedynie dopuszczalności

postępowania naprawczego, mającego na celu doprowadzenie skargi do

prawidłowego kształtu prawnego, nie pozbawia natomiast tego elementu znaczenia

dla kompletności konstrukcji skargi.

Zawarty w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. wymóg złożenia wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania i uzasadnienia tego wniosku łączy się ściśle

z instytucją tzw. przesądu uregulowaną w art. 398 9 k.p.c., co oznacza, że

uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno wskazywać na

występowanie w sprawie jednej z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4

k.p.c. i uzasadniać w wywodzie prawnym, że okoliczność ta rzeczywiście

występuje. Te elementy skargi kasacyjnej badane są przez Sąd Najwyższy

w ramach przesądu, kiedy podejmowana jest decyzja o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania. Przy tym dla spełnienia wymogu

z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do uzasadnienia podstaw

skargi kasacyjnej, bo choć argumenty w obu wypadkach mogą być podobne, to

Sąd Najwyższy w ramach przesądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności

uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich

uzasadnienie. Skarga kasacyjna powinna być w związku z tym tak skonstruowana

i zredagowana,

by

Sąd

Najwyższy

nie

musiał

poszukiwać

motywów

przemawiających za jej przyjęciem do rozpoznania w uzasadnieniu jej podstaw. Dla

spełnienia wymogu z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. konieczne jest zatem zawarcie

w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania,

zawierającego

profesjonalny

wywód

prawny

nawiązujący

do

wskazanych

w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z nich występują

w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego w tym przedmiocie (porównaj

m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC

2006/4/75, oraz uchwałę połączonych izb Sądu Najwyższego: Izby Cywilnej oraz

Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 2002 r.

III CZP 72/02 OSNC 2003/7-8/92).

Skarga kasacyjna powoda nie spełnia powyższych wymogów, bowiem nie

zawiera żadnego wywodu prawnego, nawiązującego do okoliczności wymienionych

w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. Mieści w sobie jedynie uzasadnienie podstaw

kasacyjnych, co nie odpowiada wymaganiom art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

W konsekwencji skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398 6 § 2 i 3

k.p.c. w zw. z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

md