IV CSK 162/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 162/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 września 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku M. G. i K. G.‎o wpis w księdze wieczystej,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 września 2018 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w G.‎z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt III Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 września 2017 r., którym oddalono ich wniosek o wpisanie w dziale II księgi wieczystej KW nr (…) jako współwłaściciela K. G.Wnioskodawcy w skardze kasacyjnej powołali podstawę przewidzianą w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazali przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących poważne rozbieżności w orzecznictwie dotyczy przepisów art. 47 § 1 i art. 49 § 1 k.r.o. w odniesieniu do kwestii, czy umowa rozszerzająca małżeńską wspólność ustawową działa wstecz co do praw majątkowych nabytych do majątków osobistych przed dniem jej zawarcia i ma w takim wypadku charakter sukcesji uniwersalnej, czy też umowa taka ma charakter wyłącznie organizacyjny i działa na przyszłość.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna ukształtowana została jako nadzwyczajny środek prawny, służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury.

Założenie to może być zrealizowane jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce.Skuteczne powołanie przesłanki przewidzianej w art. 3899 § 1 pkt 2 k.p.c. nakładało na skarżących obowiązek wskazania nie tylko przepisów prawa, których wykładnia budzi poważne wątpliwości lub wywołuje rozbieżności w orzecznictwie, lecz także szczegółowego opisania na czym polegają wątpliwości interpretacyjne, określenia, że mają poważny charakter lub przedstawienia orzeczeń sądów, w których dokonano różnej wykładni przepisów, a także, że dokonanie wykładni przez Sąd Najwyższy jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2008 r., I CSK 11/08; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, nie publ.).

Wiąże się to z taką sytuacją, gdy w odniesieniu do konkretnego przepisu prawnego nie ma jednolitej lub utrwalonej linii orzeczniczej albo ta przyjęta wymaga zmiany, z uwagi na nietrafność lub kontrowersje.Potrzebę wykładni przepisów skarżący odnieśli do uregulowań, które były już przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu Najwyższego, przyjmujących - co pominięto w skardze kasacyjnej - że umowy o rozszerzenie wspólności ustawowej w zakresie, w jakim ustanawiają zasadę kształtującą ustrój majątkowy, są stricte umowami majątkowymi małżeńskimi, działają na przyszłość i mają charakter organizacyjny (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2003 r., II CK 273/02 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2009 r., III CZP 67/09, nie publ.).

Na powyższy ugruntowany w orzecznictwie pogląd powołał się zresztą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy. Skarżący w lakonicznym uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozornej rozbieżności w orzecznictwie upatrują natomiast w stanowisku wyrażonym przez Sąd Najwyższy w treści uzasadnienia postanowienia z dnia 25 lutego 2010 r. (I CSK 361/09, nie publ.) Wbrew ich twierdzeniom, w uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Najwyższy przychylił się do powyższego poglądu o organizacyjnym charakterze majątkowej umowy małżeńskiej, jednak na gruncie stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy odniósł się także do wypadku gdy, z woli stron, umowa taka rozciąga na małżonków prawa należące dotąd do ich majątków odrębnych.

Skarżący nie wykazali także, że konsekwentne stanowisko wyrażone w przywołanych orzeczeniach było nietrafne, czy też zachodzi potrzeba jego zmiany. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełniał więc wymagań przewidzianych dla ustawowo określonych przyczyn.W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, której podstawy Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.aj