IV CSK 151/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 151/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 października 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa W. N.

przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście O.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2008 r.

wniosku Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w przedmiocie uzupełnienia wyroku

Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt IV CSK (…),

1. zobowiązuje powoda W. N. do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa - Starosty O.

kwoty 240 967,04 (dwustu czterdziestu tysięcy dziewięciuset sześćdziesięciu

siedmiu złotych i czterech groszy) zapłaconej przez pozwanego na podstawie

prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 30 października 2007 r., sygn.

akt I ACa (…),

2. oddala wniosek w pozostałej części.

Uzasadnienie

Pozwany Skarb Państwa – Starosta O. zastąpiony przez Prokuratorię Generalną

Skarbu Państwa w sprawie z powództwa W. N. o odszkodowanie, wnosił o uzupełnienie

wyroku Sądu Najwyższego z 24 lipca 2008 r. wydanego w sprawie sygn. akt IV CSK (…)

w zakresie orzeczenia o zwrocie świadczenia spełnionego przez Skarb Państwa w

wykonaniu prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z 30 października 2007 r.

Żądanie zwrotu dotyczy części, w jakiej spełnione świadczenie utraciło podstawę

prawną po zmianie wyroku przez Sąd Najwyższy, dotyczącej daty początkowej

naliczania odsetek ustawowych od kwoty świadczenia głównego. Powód nie zajął na

piśmie stanowiska odnośnie do wniosku.

Pozwany na rozprawie złożył sporządzoną przez Starostwo Powiatowe w O.

informację o przelewie należności głównej i odsetek oraz kosztów procesu na rzecz

powoda, dokonanym w dniu 21 stycznia 2008 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Uzasadnienie wyroku z dnia 24 lipca 2008 r. wskazuje, że Sąd Najwyższy

oddalając skargę kasacyjną pozwanego „w pozostałym zakresie” nie rozstrzygał

wniosku znajdującego się w tej skardze, sformułowanego jako żądanie orzeczenia „o

zwrocie świadczenia spełnionego przez pozwany Skarb Państwa w wykonaniu

zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego”, dlatego w chwili zamknięcia rozprawy w

przedmiocie uzupełnienia, wniosek był usprawiedliwiony (art. 39816 in fine k.p.c. w

związku z art. 39821, art. 391 § 1 i art. 351 k.p.c.) co do zasady i w zasadniczej części co

do wysokości. Oddalenie w pozostałej części, dotyczy różnicy między kwotą wymienioną

przez pozwanego na rozprawie a kwotą 240 967,04 zł przyjętą przez Sąd Najwyższy

jako podlegającą zwrotowi oraz żądania zasądzenia odsetek od kwoty.

Orzekając na podstawie art. 39816 k.p.c. o zwrocie spełnionego przez pozwanego

świadczenia Sąd Najwyższy ogranicza się do stwierdzenia tego obowiązku w zakresie

objętym tytułem egzekucyjnym, natomiast nie obejmuje swoją kognicją roszczeń

związanych z wydaniem lub wykonaniem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji,

np. naprawienia szkody (arg. z art. 415 k.p.c.). Kompetencje do orzeczenia

restytucyjnego przez przywrócenie stanu poprzedniego lub zwrot spełnionego

świadczenia wspierają efektywność wyroku reformatoryjnego, lecz nie mają na celu

ochrony wszelkich interesów majątkowych pozwanego, których naruszenie pozostaje w

związku z orzeczeniem podlegajacym zmianie. Dotyczy to również skutków opóźnienia

się powoda ze zwrotem po uchyleniu podstawy spełnionego świadczenia. Rozstrzyganie

tych dodatkowych wątków byłoby sprzeczne z postulatem sprawności postępowania i

właściwościami

postępowania

kasacyjnego,

które

nie

może

być

uwikłane

w

dokonywanie dalszych ustaleń niezbędnych dla rozpoznania roszczeń o naprawienie

szkody, a w każdym razie nie wynikają z treści tytułu egzekucyjnego. Powoływane przez

pozwany Skarb Państwa okoliczności, jak wezwanie powoda po 24 lipca 2008 r. do

zapłaty kwoty podlegającej zwrotowi, wykraczają poza ramy wyroku reformatoryjnego i

nie mogą być uwzględniane w orzeczeniu uzupełniającym.

Kierując się tymi przesłankami, na podstawie przepisów wyżej powołanych

należało orzec jak w sentencji wyroku.