IV CSK 138/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CSK 138/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 maja 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Maria Grzelka

SSN Zbigniew Strus

Protokolant Bogumiła Gruszka

w sprawie z powództwa Zespołu Opieki Zdrowotnej […]

przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 31 maja 2006 r.,

skarg kasacyjnych powodów : […]

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 30 czerwca 2005 r.,

uchyla

zaskarżony

wyrok

i

sprawy

przekazuje

Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2005 r. oddalił apelacje powodów: […]

od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 5 listopada 2004 r., którym oddalono żądania

powodów zasądzenia na ich rzecz od pozwanego Narodowego Funduszu Zdrowia

określonych kwot z tytułu wydatków poniesionych w

określonych okresach na

sfinansowanie zwiększonych kosztów wynagrodzeń wypłaconych pracownikom na

podstawie art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie

kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie

niektórych ustaw (Dz.U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.), obowiązującego od dnia 1 stycznia

2001 r. na podstawie ustawy nowelizacyjnej z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz.U. z 2001 r. Nr

5, poz. 45, tzw. „ustawa 203”). U podłoża tego rozstrzygnięcia legł pogląd, że brak podstaw

do

przypisania

Narodowemu

Funduszowi

Zdrowia

(poprzednio

kasom

chorych)

jakiegokolwiek prawnego obowiązku uczestniczenia w poniesieniu kosztów związanych z

finansowymi konsekwencjami tzw. „ustawy 203”.

Skargi kasacyjne powodów - oparte na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. –

zawierają zarzut naruszenia art. 194, 328 § 2, 233 § 1 k.p.c., a także m. in. art. 3571, 415

k.c. oraz art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania

przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz.U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.) – i zmierzają do uchylenia powyższego wyroku oraz

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kluczowe w sprawie zagadnienie dotyczące podstawy prawnej do przypisania

Narodowemu Funduszowi Zdrowia (poprzednio kasom chorych) obowiązku uczestniczenia

w poniesieniu kosztów związanych z finansowymi konsekwencjami tzw. „ustawy 203” było

przedmiotem rozstrzygnięcia składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, który w uchwale

z dnia 30 marca 2006 r., III CZP 130/05 (dotychczas niepublikowana) stwierdził: „artykuł 4a

ustawy z dnia 19 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym kształtowaniu przyrostu przeciętnych

wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1995 r. Nr 1,

poz. 2 ze zm.) stanowi – w związku z art. 56 k.c. – podstawę roszczenia samodzielnego

publicznego zakładu opieki zdrowotnej w stosunku do kasy chorych (Narodowego

Funduszu Zdrowia) o zwrot zwiększonego wynagrodzenia pracowników, jeżeli zakład ten,

mimo prawidłowego gospodarowania środkami uzyskanymi na podstawie umowy

o udzielenie świadczeń zdrowotnych, nie mógł tych kosztów pokryć w całości lub

w części”. Z obszernej argumentacji wynika, że włączenie obciążenia powstałego na

podstawie art. 4a w treść stosunku zobowiązaniowego o udzielenie świadczeń

zdrowotnych prowadziło do istotnej modyfikacji, a w istocie do rozszerzenia zobowiązania

do finansowania tych świadczeń. Oznacza to, że zakład opieki zdrowotnej mógł domagać

się renegocjacji umowy, tak by w uzasadnionym rozmiarze uwzględniała ona koszt

zwiększonych wypłat z tytułu wynagrodzeń, a w wypadku odmowy renegocjacji mógł

domagać się zwrotu – w analogicznym zakresie – spełnionych z tego tytułu świadczeń.

Zobowiązanie powinno być bowiem wykonane zgodnie z jego treścią oraz w sposób

odpowiadający kryteriom wynikającym z zasad współżycia społecznego i celu społecznogospodarczego (art. 354 § 1 k.c.).

Stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale, i aprobowane przez Sąd

Najwyższy rozpoznający skargi kasacyjne, co do znaczenia art. 4a ustawy z dnia

16 grudnia 1994 r. i jego skutków w odniesieniu do stosunku zobowiązaniowego łączącego

strony, jest zasadniczo odmienne od tego, które zajął Sąd Apelacyjny. Skarżący zasadnie

zatem zakwestionowali pogląd tego Sądu o braku podstaw do przypisania pozwanemu

obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez powodów na wypłatę zwiększonego

wynagrodzenia pracowników na podstawie „ustawy 203”.

Zasadne zakwestionowanie tego poglądu uzasadniało uwzględnienie skarg

kasacyjnych i orzeczenie w oparciu o art. 39815 k.p.c. Kwestia wysokości roszczeń, jakie

mogą przysługiwać powodom, nie była w ogóle przedmiotem ustaleń oraz oceny Sądu,

i pozostała całkowicie otwarta.

jc