IV CO 114/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CO 114/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 czerwca 2021 r. na skutek przedstawienia akt sprawy Sądu Okręgowego w S.z postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2021 r.w przedmiocie przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy sygn. I C […]z powództwa C. B.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w S. i Sądowi Apelacyjnemu w […]‎o zapłatę, odmawia przekazania sprawy sądowi równorzędnemu.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 11 grudnia 2020 r. (IV CO 251/20) wydanym w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c. Sąd Najwyższy wskazał, że zastosowanie w sprawie znajdował art. 442 k.p.c., co wykluczało przekazanie sprawy na podstawie art. 441 k.p.c.Postanowieniem z 29 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy w S. ponownie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi na podstawie art. 441 k.p.c., wskazując, że obecna regulacja obliguje sąd pozwany do przekazania sprawy, a sądy art. 442 k.p.c. stosują także do spraw wszczętych przed wejściem tego przepisu w życie.

Sąd Okręgowy wskazał również na zaistnienie nowej okoliczności polegającej na ustaleniu z urzędu, że w sprawie I C […] sędziowie Sądu Apelacyjnego w […] zostali wyłączeni, gdy w innej sprawie Sąd ten został pozwany przez stronę, której sprawy dotyczyły.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 441 § 1 i 2 k.p.c. sąd właściwy do rozpoznania sprawy może wystąpić do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.Przepis powyższy został wprowadzony do Kodeksu postępowania cywilnego na podstawie ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw.

W uzasadnieniu do projektu nowelizacji wskazano, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości będzie uzasadniał zmianę właściwości sądu w tych wszystkich przypadkach, gdy ma miejsce zagrożenie dla postrzegania konkretnego sądu przez lokalną społeczność jako bezstronnego organu wymiaru sprawiedliwości.W powyższym kontekście należy wskazać, że brak jest nowych okoliczności tego rodzaju, które dawałyby podstawę do weryfikacji stanowiska zajętego w niniejszej sprawie przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 11 grudnia 2020 r.

Zaistnienie w sprawie przesłanek określonych w art. 442 k.p.c. wyklucza zastosowanie art. 441 k.p.c. i przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu przez Sąd Najwyższy (zob. post. SN z 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, OSNC 2020, nr 9, poz. 75). Biorąc pod uwagę, że stroną pozwaną w niniejszej sprawie jest Skarb Państwa, a państwowymi jednostkami organizacyjnymi, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, jest Sąd Okręgowy w S. i Sąd Apelacyjny w […], niewątpliwie zaszły podstawy do zastosowania art. 442 pkt 2 k.p.c., w związku z czym Sąd Okręgowy w S. powinien przedstawić akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w […] w celu przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi okręgowemu, mającemu siedzibę poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w […].

W tym stanie rzeczy nowe okoliczności, na które powołał się Sąd Okręgowy nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie mogły być one decydujące dla rozstrzygnięcia również z tej przyczyny, że dotyczyły innej sprawy. Nie można również zaakceptować przyjętego przez Sąd Okręgowy a priori wniosku, że wyłączenie sędziów w innej sprawie nakazuje przyjąć, że taka sama sytuacja może potencjalnie zajść w niniejszej sprawie, w której nie wydano w tym przedmiocie żadnego orzeczenia. Nawet ewentualnie złożenie przez stronę wniosku o wyłączenie sędziów sądu właściwego i sądu nad nim przełożonego nie stanowi przeszkody do przekazania sprawy na podstawie art. 442 k.p.c.Z tych powodów należało odmówić przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. ke