IV CNP 87/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 87/10

POSTANOWIENIE

Dnia 21 grudnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie skargi W. W. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt I Cz (…),

w sprawie z wniosku L.(...) Spółki z o.o. z siedzibą w B. w upadłości

przeciwko R.(...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o egzekucję świadczenia pieniężnego,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2010 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Skarżący W. W. Komornik Sądowy Rewiru IV przy Sądzie Rejonowym w W.

wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 czerwca 2008 r. Postanowienie wydane zostało w

sprawie o egzekucję świadczenia pieniężnego z wniosku wierzyciela L.(…) Sp. z o.o.

w B. w upadłości, przeciwko dłużnikowi R.(...) S.A. w W., na skutek zażalenia

skarżącego na postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 9 stycznia 2008 r.

Skarżący przeprowadził przeciwko dłużnikowi egzekucję roszczenia w kwocie

3.000.000 zł i ustalił koszty egzekucyjne na kwotę 54.877,20 zł. W wyniku skargi

dłużnika Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 9 stycznia 2008 r., zmienił to

postanowienie komornika w ten sposób, że ustalił koszty egzekucyjne na kwotę 1.126 zł

oraz polecił komornikowi zwrócić dłużnikowi kwotę 53.751,20 zł jako różnicę między

opłatą pobraną a ustaloną przez sąd. Zażalenie skarżącego komornika na to

postanowienie zostało przez Sąd Okręgowy w W. odrzucone jako niedopuszczalne w

zakresie nakazującym zwrot różnicy między opłatą należną a pobraną, a w pozostałej

części oddalone, wobec stwierdzenia, że Sąd Rejonowy był uprawniony do zmniejszenia

opłaty naliczonej przez komornika.

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego orzeczenia

skarżący sprecyzował jako jej podstawę naruszenie art. 759 § 2 k.p.c., art. 373 k.p.c. w

związku z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. co do orzeczenia odrzucającego

zażalenie oraz art. 49 ust. 1 zd. 2 i art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o

komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) i art. 2, art. 64 ust. 2

Konstytucji RP. Powyższe przepisy zostały również wskazane jako te, z którymi

zaskarżone postanowienie jest niezgodne. Szkodę, jaką wyrządziło orzeczenie skarżący

określił jako odpowiadającą części opłaty, którą musiał zwrócić dłużnikowi.

Wyjaśnił również, że nie mógł złożyć skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu

Okręgowego,

zakwestionował

ponieważ

skarga

stanowisko,

że

taka

nie

przysługuje.

niedopuszczalne

jest

Jednocześnie

zaskarżenie

skarżący

powyższego

postanowienia skargą o stwierdzenie jego niegodności z prawem, podnosząc,

że przysługuje mu roszczenie o odszkodowanie od Skarbu Państwa za niezgodne

z prawem działanie organów państwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący ma rację, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestionowana była

dopuszczalność zaskarżenia skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń

dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego, z uwagi na to, że nie były to

postanowienia

kończące

postępowanie

w

sprawie.

Później

jednak

Trybunał

Konstytucyjny wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008 r. uznał ograniczenie zaskarżalności

jedynie do orzeczeń kończących postępowanie w sprawie za niekonstytucyjne. Kolejna

zmiana regulacji normującej dopuszczalność skargi nastąpiła w dniu 25 września 2010 r.

Weszła wówczas w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks

cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i

naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037), która m.in. dodała w art. 7674 k.p.c. paragraf 3

wyłączający możliwość złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia w sprawach egzekucyjnych. Ustawa nie zawiera przepisów

przejściowych, co oznacza, że do wprowadzonych przez nią zmian w przepisach

proceduralnych stosować należy ogólna regułę, zgodnie z którą przepisy nowe stosuje

się od chwili ich wejścia w życie także do zaskarżania orzeczeń wydanych wcześniej

oraz do wszczętych już postępowań, o ile inne zasady nie wynikają z przepisów

szczególnych. Niewątpliwie bezpośrednie włączenie zmienionych przepisów w tok

postępowań należał do założeń nowelizacji, ponieważ w uzasadnieniu projektu ustawy

(druk nr 2525, Sejmu VI kadencji) znalazło się stwierdzenie: „W związku z faktem, że

uregulowania projektu zaprowadzają sytuację korzystniejszą dla osób poszkodowanych,

w projekcie nie zamieszczono przepisów intertemporalnych. Przepisy projektowanej

ustawy będą zatem miały zastosowanie także do orzeczeń sądowych wydanych przed

jej wejściem w życie.” Korzystniejsze uregulowania, o których mowa w uzasadnieniu

projektu polegają na ograniczeniu wypadków – w których do dochodzenia roszczeń

odszkodowawczych na podstawie art. 4171 § 2 k.c. konieczne jest uzyskanie przez

stronę

prejudykatu w postępowaniu

o stwierdzenie

niezgodności

prawomocnego

orzeczenia z prawem - do prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących

postępowanie w sprawie, oraz postanowień co do istoty sprawy kończących

postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym,

w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądów państw obcych

oraz w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego

wydanego za granicą lub ugody zawartej przed sądem polubownym za granicą (art.

4241, art. 5192, art. 11481 § 3, art. 11511 § 3 i nowy art. 1215 § 3 k.p.c.). Od innych

prawomocnych

orzeczeń,

w

tym

w

szczególności

wydanych

w postępowaniu

egzekucyjnym oraz upadłościowym i naprawczym, skarga nie przysługuje (art. 7674

k.p.c. oraz art. 33 ust. 3 i art. 2231 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze). Jeżeli

przez

ich

wydanie

została

wyrządzona

szkoda,

strona

może

dochodzić

jej

wynagrodzenia bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w

postępowaniu przewidzianym w art. 4241 k.p.c. i nast., przed sądem powszechnym,

bezpośrednio od Skarbu Państwa, w sprawie o odszkodowanie (art. 4241a § 3 k.p.c.).

W rezultacie od dnia 25 września 2010 r. niedopuszczalne są skargi od orzeczeń

wydanych w sprawach egzekucyjnych. Dotyczy to nie tylko sytuacji, kiedy orzeczenia

nie zostały jeszcze zaskarżone taką skargą, ale również wypadków, kiedy skarga

została już wniesiona, ale nie została prawomocnie rozstrzygnięta do dnia wejścia w

życie omawianej nowelizacji przepisów. Ustawa nowelizująca nie wprowadza bowiem

szczególnych zasad odnoszących się do będących już w toku postępowań ze skargi o

stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem.

Z tych przyczyn skarga złożona przez skarżącego podlega odrzuceniu

na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.