IV CNP 76/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 76/10

POSTANOWIENIE

Dnia 26 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski

w sprawie ze skargi strony powodowej

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 25 czerwca 2008 r.,

w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Przemysłu Paszowego "B."

Spółki z o.o.

przeciwko P. B.

o uznanie czynności prawej za bezskuteczną,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 listopada 2010 r.,

odrzuca skargę i zasądza od powódki na rzecz pozwanego

kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów

postępowania skargowego.

Uzasadnienie

Przedsiębiorstwo Przemysłu Paszowego „B." sp. z o.o. wniosła skargę o

stwierdzenie

niezgodności

z prawem

prawomocnego

postanowienia

Sądu

Apelacyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r. 08, którym Sąd ten zmienił postanowienie

Sądu Okręgowego z dnia 1 kwietnia 2008 r. i wniosek powódki o wykładnię wyroku

oddalił.

Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2008 r. dokonał

wykładni swego wyroku z dnia 11 kwietnia 2007 r. wydanego w sprawie I C …/06

ten sposób, że uznał za bezkuteczną w stosunku do powódki umowę darowizny

z dnia 20 maja 2005 r. w celu zaspokojenia wierzytelności przysługującej skarżącej

wobec M. B. w kwocie 89 104,55 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

przysługuje od orzeczenia w zasadzie sądu drugiej instancji i wyjątkowo –

w przypadku określonym w art. 4241 § 2 k.p.c. - sądu pierwszej instancji, gdy przez

jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego

orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest

możliwe.

Zasadą jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy

stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa,

którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. Z tego względu skarga jest środkiem

wysoce sformalizowanym i wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art.

4245 § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle.

Do omawianej kategorii wymagań należy uprawdopodobnienie wyrządzenia

szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy (art. art. 424 5

§ 1 pkt 4 k.p.c.). Spełnienie tego wymagania polega na wskazaniu rodzaju

i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać informację dotyczącą czasu

jej powstania i określać związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego

z prawem. Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się do szkody

niesprecyzowanej, hipotetycznej, czy też mogącej powstać w przyszłości

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05,

OSNC 2006, nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia 2006 r„ IV CNP 38/05, OSNC 2006,

nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05, niepublikowane).

W skardze szkoda nie została w ten sposób uprawdopodobniona, na co trafnie

zwrócił uwagę pozwany w odpowiedzi na skargę.

W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r.

o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz

ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. 2010, Nr 155, poz. 1037).

Nie zawiera ona przepisów przejściowych i z tego względu zgodnie z ogólnie

obowiązującymi zasadami prawa międzyczasowego jej przepisy procesowe należy

stosować od dnia jej wejścia w życie (zasada bezpośredniego działania ustawy

nowej).

Według

obecnego

stanu

prawnego

można

żądać

stwierdzenia

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona

szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie

środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga tymczasem dotyczy

postanowienia nie do istoty sprawy.

Dodany przez art. 2 pkt 5 powołanej noweli art. 4241b k.p.c. stanowi,

że w wypadkach prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje,

odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego

orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego

stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba

że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Obecnie zatem

uzyskanie takiego orzeczenia w wypadku postanowienia dotyczącego klauzuli

wykonalności jest zbędne.

Z tych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 4248 § 1 k.p.c.).

jz