IV CNP 75/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 75/06

POSTANOWIENIE

Dnia 20 września 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon

w sprawie ze skargi pozwanego

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w B.

z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt [...],

z powództwa W.P. i M.P.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta B.

o ustalenie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 września 2006 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2005 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił apelację W.

i M.P. od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 lutego 2005 r. w przedmiocie

ustalenia wysokości stawki opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania działki

gruntu położonego w B. przy ul. Ś.

W związku z wymienionym wyrokiem Sądu Okręgowego Skarb Państwa –

Prezydent Miasta B. wniósł o stwierdzenie jego niezgodności z prawem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zasady zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym określa art. 87 1

k.p.c. Przepis ten ustanawia regułę, że postępowanie przed Sądem Najwyższym

objęte jest przymusem adwokacko-radcowskim. Przymus ten nie obowiązuje

jedynie w wypadkach określonych w art. 871 § 2 k.p.c. Istota przymusu adwokackoradcowskiego sprowadza się do wyłączenia w postępowaniu przed Sądem

Najwyższym

zdolności

postulacyjnej

strony,

jej

organu,

przedstawiciela

ustawowego i pełnomocników nie będących adwokatami lub radcami prawnymi.

W konsekwencji, czynności podejmowane samodzielnie przez podmioty nie

zaliczające się do kręgu adwokatów lub radców prawnych są bezskuteczne.

Przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

obowiązywał również Skarb Państwa. Do zasadniczej zmiany w tym zakresie

doszło w wyniku wejścia w życie - z dniem 15 marca 2006 r. - ustawy z dnia 8 lipca

2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 169, poz. 1417 ze

zm.). Celem utworzenia Prokuratorii Generalnej było zapewnienie należytej ochrony

prawnej

praw

i

interesów

i wyspecjalizowanej

instytucji

Skarbu

Państwa

zastępstwa

przez

powierzenie

procesowego

tego

odrębnej

podmiotu.

Wykonywanie zastępstwa przez Prokuratorię Generalną jest co do zasady zależne

od jej decyzji. Jedynie w postępowaniach o szczególnym znaczeniu ze względu na

wartość przedmiotu sporu lub przedmiot sprawy zastępstwo przez Prokuratorię jest

obowiązkowe (art. 8 ust. 1 i 2 ustawy). W odniesieniu natomiast do postępowania

przed Sądem Najwyższym zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię

Generalną jest wyłączne (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zastępstwo to wyłączone

zostało

jedynie

w

sprawach

rozpoznawanych

wieczystoksięgowym,

w

przedmiocie

wpisu

rozpoznawanych

postępowaniu

w

do

upadłościowym

w postępowaniu

właściwego

lub

rejestru,

naprawczym

oraz

rozpoznawanych w postępowaniu egzekucyjnym (art. 4 ust. 4 ustawy).

Istotą unormowania zawartego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o Prokuratorii

Generalnej jest przyznanie jej funkcjonariuszom (radcom i starszym radcom,

a także Prezesowi i wiceprezesom) wyłącznego uprawnienia do zastępowania

Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym. Należy zatem przyjąć, że z przepisu

tego, mającego charakter ustrojowy, wynika również norma o charakterze

procesowym.

Przepis

ten

przyznaje

zdolność postulacyjną przed

Sądem

Najwyższym wyłącznie Prokuratorii Generalnej, pozbawiając jednocześnie tej

zdolności adwokatów i radców prawnych. Z tego względu czynności podejmowane

przed Sądem Najwyższym przez podmioty inne niż Prokuratoria Generalna są

pozbawione skuteczności również wówczas, gdy Prokuratoria nie wykonuje

w sposób czynny zastępstwa procesowego Skarbu Państwa. Art. 87 1 § 3 k.p.c.

należy interpretować w ten sposób, że w sprawach, w których obowiązuje wyłączne

zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną, nie jest dopuszczalne

zastępowanie go przez jakikolwiek inny podmiot (zob. postanowienie SN z dnia

31 sierpnia 2006 r., I CZ 47/06, niepubl.).

Stroną skarżącą jest Skarb Państwa – Prezydent Miasta B. Wniesienie

skargi stanowi czynność procesową związaną z postępowaniem przed Sądem

Najwyższym. Mimo objęcia tej czynności wyłącznym zastępstwem Prokuratorii

Generalnej, została ona dokonana przez reprezentującego Skarb Państwa radcę

prawnego, czyli przez osobę niemającą zdolności postulacyjnej.

Ponadto, zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia, ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia

2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo

o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), powinna zawierać

- obok oznaczenia orzeczenia, od którego została wniesiona, przytoczenia jej

podstaw oraz ich uzasadnienia i wniosku o stwierdzenie niezgodności orzeczenia

z prawem - także wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest

niezgodne, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez

wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy oraz wykazanie, że wzruszenie

zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest

możliwe.

Wymagania te mają charakter konstrukcyjny i powinny być spełnione

w sposób kumulatywny, w związku z czym skarga niespełniająca któregokolwiek

z nich dotknięta jest tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym

dla usuwania braków formalnych i podlega odrzuceniu a limine. W przedmiotowej

skardze nie wskazano przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest

niezgodne. Należało zatem uznać, że skarga ta nie spełnia wymagań określonych

w art. 4245 § 1 k.p.c., co skutkuje jej odrzuceniem.

Z

powyższych

względów

niedopuszczalną (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Sąd

Najwyższy

odrzucił

skargę

jako