IV CNP 7/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 7/08

POSTANOWIENIE

Dnia 28 lutego 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Sychowicz

w sprawie ze skargi uczestniczki postępowania

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt I Ca (…),

w sprawie z wniosku E. J.

przy uczestnictwie H. J.

o podział majątku wspólnego,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2008 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia powinna zawierać: 1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest

wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części, 2)

przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie, 3) wskazanie przepisu prawa, z którym

zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, 4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody,

spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, 5) wykazanie, że

wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie

jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono stosując art. 4241 § 2 k.p.c. – że

występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi, 6) wniosek o

stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.

Każde wymaganie przewidziane w art. 4245 § 1 k.p.c. ma charakter samoistny,

powinno być zatem spełnione samodzielnie, niezależnie od innych wymagań, w związku

z czym skarga niespełniająca któregokolwiek z nich dotknięta jest tzw. brakiem istotnym,

nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych i podlega

odrzuceniu a limine.

1. Artykuł 4245 § 1 k.p.c. wyraźnie odróżnia podstawy skargi od wskazania

przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, zatem skarga musi

zawierać każdy z tych elementów przedstawiony odrębnie (postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05, niepubl., z dnia 18 stycznia 2006 r.,

III CNP 21/05, nie publ. oraz z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC 2006, nr

7-8, poz. 140).

Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP

23/05, postawienie przez prawodawcę jako dwu odrębnych wymagań przytoczenia

podstaw i ich uzasadnienia oraz wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone

orzeczenie jest niezgodne, było zabiegiem w pełni świadomym i uzasadnionym. Po

pierwsze, trzeba pamiętać, że instytucja skargi, o której mowa, została ustanowiona w

celu stworzenia możliwości realizacji uprawnień wypływających z art. 417 1 § 2 k.c.,

zagwarantowanych w art. 77 ust. 1 Konstytucji, przewidującym odpowiedzialność

Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działania przy

wykonywaniu władzy publicznej. W tej sytuacji jest oczywiste, że niezgodność z prawem

uzasadniająca odpowiedzialność Skarbu Państwa musi być – już na etapie wnoszenia

skargi – jasno określona przez wskazanie przepisu, z którym skarżone orzeczenie jest

niezgodne. Po drugie, same wady postępowania poprzedzającego wydanie skarżonego

orzeczenia, wytykane w ramach podstaw, nie zawsze powodują niezgodność

orzeczenia z prawem (por. art. 4244 k.p.c.), a jeśli nawet tak się dzieje, to przepisy

wskazane jako naruszone w ramach podstaw nie muszą być – i często nie są – tożsame

z przepisami (przepisem), z którym orzeczenie jest niezgodne. Z tych przyczyn,

zważywszy także na względy czysto normatywne, tj. na konstrukcję art. 424 5 k.p.c., nie

stanowi spełnienia wymagania przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c. odwołanie się

do podstaw skargi lub ich uzasadnienia.

W skardze

H. J.,

uczestniczki

postępowania

w sprawie

zakończonej

prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 listopada 2005 r., o

stwierdzenie niezgodności z prawem tego postanowienia, brak jest wskazania przepisu

prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Skarga nie spełnia zatem

wymagania przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c.

2. Skarga wprawdzie zawiera wywód zmierzający do uprawdopodobnienia

wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie postanowienia, którego dotyczy,

niemniej nie spełnia też wymagania przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.

Szkoda, którą skarżący jest obowiązany uprawdopodobnić, musi być szkodą

majątkową, już wyrządzoną i mającą określony wymiar (zob. np. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 9 sierpnia 20006 r., IV CNP 48/06, z dnia 13 grudnia 2007 r., II

CNP 187/07, oba niepubl.).

Celem

uprawdopodobnienie

wyrządzenia

szkody

skarżąca

wskazała,

że otrzymała darowiznę w kwocie 15.000 zł, przeznaczoną na spłatę wnioskodawcy i

wobec tego, iż do spłaty nie doszło, darowizna została odwołana i skarżąca zwróciła

darczyńcom kwotę 15.000 zł. Okoliczności te nie świadczą o uprawdopodobnieniu

wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy.

Nie wynika z nich bowiem, że skarżąca doznała uszczerbku majątkowego, w

szczególności spowodowanego wydaniem zaskarżonego postanowienia.

Wobec powyższego, Sąd Najwyższy na podstawie art. art. 424 8 § 1 k.p.c.

postanowił jak w sentencji.