IV CNP 65/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 65/10

POSTANOWIENIE

Dnia 27 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie skargi dłużnika

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Okręgowego w G.

z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt III Cz (…),

w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzycieli Gminy Miasta W., Banku SA w W., (…)

Banku Regionalnego SA w W., Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w W. i Urzędu

Skarbowego w Ś.

przeciwko dłużnikowi M. T.

przy udziale H. B.

o egzekucję świadczenia pieniężnego,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2010 r.,

odrzuca skargę i nie obciąża skarżącego kosztami postępowania wywołanymi jej

wniesieniem.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 7 października 2005 r. Sąd Rejonowy w S. w prawie

egzekucyjnej prowadzonej przeciwko dłużnikowi M. T. oddalił wniosek wierzyciela o

umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie egzekucji z nieruchomości.

W części wstępnej postanowienia wymieniony został wierzyciel – Skarb Państwa

– Urząd Skarbowy w R. i dłużnik M. T. Następnie, postanowieniem z dnia 15 marca

2007 r. Sąd Rejonowy dokonał na podstawie art. 350 § 1 i 2 k.p.c. sprostowania

powyższego

postanowienia

zakresie

oznaczenia

stron

postępowania

poprzez

wymienienie dalszych podmiotów po stronie wierzycieli oraz poprzez wskazanie jako

uczestniczki postępowania H. B., a także przez sprecyzowanie w części rozstrzygającej

postanowienia, że oddalony został wniosek wierzyciela Skarbu Państwa – Urzędu

Skarbowego w R.

Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniami przez dłużnika i uczestniczkę

Halinę B.. Na skutek obydwu zażaleń Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 19

marca 2008 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego. Zmiana polegała na

ograniczeniu liczby wierzycieli uwzględnionych w sprostowaniu, jako tych którzy winni

widnieć w części wstępnej postanowienia z 7 października 2005 r. obok (…) Banku

Regionalnego S.A. w W. do Gminy Miasta W., Banku S.A. w W., Skarbu Państwa Urzędu Skarbowego w W. oraz Urzędu Skarbowego w Ś. W pozostałym zakresie

zażalenie zostało oddalone.

Od postanowienia Sądu Okręgowego dłużnik wniósł skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem tego orzeczenia, wskazując jako przepisy, z którymi jest ono

niezgodne art. 927 k.p.c., art. 350 § 1 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r.

o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz

ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037), która m.in.

dodała w art. 7674 k.p.c. paragraf 3 wyłączający możliwość złożenia skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawach

egzekucyjnych. Ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, co oznacza, że do

wprowadzonych przez nią zmian w przepisach proceduralnych stosować należy ogólna

regułę, zgodnie z którą przepisy nowe stosuje się od chwili ich wejścia w życie także do

zaskarżania orzeczeń wydanych wcześniej oraz do wszczętych już postępowań, o ile

inne zasady nie wynikają z przepisów szczególnych. Niewątpliwie bezpośrednie

włączenie zmienionych przepisów w tok postępowań należał do założeń nowelizacji,

ponieważ w uzasadnieniu projektu ustawy (druk nr 2525, Sejmu VI kadencji) znalazło

się stwierdzenie: „W związku z faktem, że uregulowania projektu zaprowadzają sytuację

korzystniejszą dla osób poszkodowanych, w projekcie nie zamieszczono przepisów

intertemporalnych. Przepisy projektowanej ustawy będą zatem miały zastosowanie

także do orzeczeń sądowych wydanych przed jej wejściem w życie.” Korzystniejsze

uregulowania, o których mowa w uzasadnieniu projektu polegają na ograniczeniu

wypadków – w których do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie art.

4171 § 2 k.c. konieczne jest uzyskanie przez stronę prejudykatu w postępowaniu

o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem - do prawomocnych

wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie, oraz postanowień

co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w

postępowaniu nieprocesowym, w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności

orzeczeń sądów państw obcych oraz w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie

wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za granicą lub ugody zawartej przed

sądem polubownym za granicą (art. 4241, art. 5192, art. 11481 § 3, art. 11511 § 3 i nowy

art. 1215 § 3 k.p.c.). Od innych prawomocnych orzeczeń, w tym w szczególności

wydanych w postępowaniu egzekucyjnym oraz upadłościowym i naprawczym, skarga

nie przysługuje (art. 7674 k.p.c. oraz art. 33 ust. 3 i art. 2231 ustawy - Prawo

upadłościowe i naprawcze). Jeżeli przez ich wydanie została wyrządzona szkoda, strona

może dochodzić jej wynagrodzenia bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności

orzeczenia z prawem w postępowaniu przewidzianym w art. 4241 k.p.c., przed sądem

powszechnym, bezpośrednio od Skarbu Państwa, w sprawie o odszkodowanie (art.

4241a § 3 k.p.c.).

W rezultacie od dnia 25 września 2010 r. niedopuszczalne są skargi od orzeczeń

wydanych w sprawach egzekucyjnych. Dotyczy to nie tylko sytuacji, kiedy orzeczenia

nie zostały jeszcze zaskarżone taką skargą, ale również wypadków, kiedy skarga

została już wniesiona, ale nie została prawomocnie rozstrzygnięta do dnia wejścia w

życie omawianej nowelizacji przepisów. Ustawa nowelizująca nie wprowadza bowiem

szczególnych zasad odnoszących się do będących już w toku postępowań ze skargi o

stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem.

Z tych przyczyn skarga złożona przez dłużnika podlega odrzuceniu na podstawie

art. 4248 § 1 k.p.c.

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego oparte zostało na treści art.

102 k.p.c. w zw. z art. 42412 k.p.c., art. 39821 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i uzasadnione jest

trudna sytuacją majątkową i zdrowotną dłużnika, a także istotną dla losów wniesionej

przez niego skargi zmianą stanu prawnego w toku postępowania.