IV CNP 62/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 62/10

POSTANOWIENIE

Dnia 27 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie skargi dłużnika

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt III Cz (…),

w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzycieli Gminy Miasta W., Banku SA w W., (…)

Banku Regionalnego SA w W., Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w W. i Urzędu

Skarbowego w Ś.

przeciwko dłużnikowi M. T.

przy udziale H. B.

o egzekucję świadczenia pieniężnego,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2010 r.,

odrzuca skargę i nie obciąża skarżącego kosztami postępowania wywołanymi jej

wniesieniem.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 7 października 2005 r. Sąd Rejonowy w S. w sprawie

egzekucyjnej prowadzonej przeciwko dłużnikowi M. T. oddalił wniosek wierzyciela –

Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego w Ś. o umorzenie postępowania egzekucyjnego

w zakresie egzekucji z nieruchomości.

Zażalenie dłużnika na to postanowienie Sąd Okręgowy w G. oddalił orzeczeniem

z dnia 19 marca 2008 r., przyjmując, że umorzenie postępowania po wydaniu

postanowienia o przybiciu i po wykonaniu warunków licytacyjnych przez nabywcę

narusza prawa nabywcy, wobec czego jest niedopuszczalne na podstawie art. 826 k.p.c.

Od postanowienia Sądu Okręgowego dłużnik wniósł skargę o stwierdzenie jego

niezgodności z prawem, wskazując jako przepisy, z którymi postanowienie jest

niezgodne art. 927 k.p.c., art. 350 § 1 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r.

o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz

Satu – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037), która m.in. dodała

w art. 7674 k.p.c. paragraf 3 wyłączający możliwość złożenia skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawach egzekucyjnych. Ustawa

nie zawiera przepisów przejściowych, co oznacza, że do wprowadzonych przez nią

zmian w przepisach proceduralnych stosować należy ogólna regułę, zgodnie z którą

przepisy nowe stosuje się od chwili ich wejścia w życie także do wszczętych już

postępowań o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem, o ile inne zasady nie

wynikają z przepisów szczególnych. Niewątpliwie bezpośrednie włączenie zmienionych

przepisów w tok postępowań należał do założeń nowelizacji, ponieważ w uzasadnieniu

projektu ustawy (druk nr 2525, Sejmu VI kadencji) znalazło się stwierdzenie: „W związku

z faktem, że uregulowania projektu zaprowadzają sytuację korzystniejszą dla osób

poszkodowanych, w projekcie nie zamieszczono przepisów intertemporalnych. Przepisy

projektowanej ustawy będą zatem miały zastosowanie także do orzeczeń sądowych

wydanych przed jej wejściem w życie.” Korzystniejsze uregulowania, o których mowa w

uzasadnieniu projektu polegają na ograniczeniu wypadków, w których do dochodzenia

roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 4171 § 2 k.c. konieczne jest uzyskanie

przez stronę prejudykatu w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności prawomocnego

orzeczenia z prawem do prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących

postępowanie w sprawie, oraz postanowień co do istoty sprawy kończących

postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym,

w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądów państw obcych

oraz w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego

wydanego za granicą lub ugody zawartej przed sądem polubownym za granicą (art.

4241, art. 5192, art. 11481 § 3, art. 11511 § 3 i nowy art. 1215 § 3 k.p.c.). Od innych

prawomocnych

orzeczeń,

w

tym

w

szczególności

wydanych

w postępowaniu

egzekucyjnym oraz upadłościowym i naprawczym, skarga nie przysługuje (art. 767 4

k.p.c. oraz art. 33 ust. 3 i art. 2231 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze). Jeżeli

przez

ich

wydanie

została

wyrządzona

szkoda,

strona

może

dochodzić

jej

wynagrodzenia bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w

postępowaniu przewidzianym w art. 4241 k.p.c., przed sądem powszechnym,

bezpośrednio od Skarbu Państwa, w sprawie o odszkodowanie (art. 4241a § 3).

W rezultacie od dnia 25 września 2010 r. niedopuszczalne są skargi od orzeczeń

wydanych w sprawach egzekucyjnych. Dotyczy to nie tylko sytuacji, kiedy orzeczenia

nie zostały jeszcze zaskarżone taką skargą, ale również wypadków, kiedy skarga

została już wniesiona, ale nie została prawomocnie rozstrzygnięta do dnia wejścia w

życie omawianej nowelizacji przepisów, ustawa nowelizująca nie wprowadza bowiem

szczególnych zasad odnoszących się do będących już w toku postępowań ze skargi o

stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem.

Z tych przyczyn skarga złożona przez dłużnika podlega odrzuceniu na podstawie

art. 4248 § 1 k.p.c.

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego oparte zostało na treści art.

102 k.p.c. w zw. z art. 42412 k.p.c., art. 39821 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i uzasadnione jest

trudna sytuacją majątkową i zdrowotną dłużnika, a także istotną dla losów wniesionej

przez niego skargi faktem zmianą stanu prawnego w toku postępowania.