IV CNP 36/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 36/15 POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie ze skargi uczestniczki postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy‎z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt X Cz 101/13, w sprawie z wniosku R. M.‎przy uczestnictwie K. M.‎o zobowiązanie do wykonywania kontaktów z małoletnią K. M.,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 grudnia 2015 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 13 maja 2013 r. sygn.

X Cz 101/13 Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił zażalenie K. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy nakazujące jej zapłatę na rzecz wnioskodawcy R. M. kwoty 1900 zł z tytułu niewykonania obowiązków określonych w ugodzie zawartej przed tym sądem w zakresie jego kontaktów z dzieckiem. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego postanowienia skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 59819, art. 59818 w zw. z 570 k.p.c., art. 5781 § 1 i 2 w zw. z 364 § 1 k.p.c. oraz art. 517 w zw. z 357 § 2 k.p.c. i wniosła stwierdzenie niezgodności zaskarżonego orzeczenia z tymi przepisami wskazując, że poniosła szkodę w kwocie 1900 zł.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej uwzględnienie nie pozwala na uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia a jedynie na prejudycjalne stwierdzenie bezprawności judykacyjnej dla potrzeb ustalenia ewentualnej odpowiedzialności Skarbu Państwa (art. 4171 § 2 k.p.c.).

W postępowaniu nieprocesowym uzyskanie prejudykatu jest możliwe tylko co do orzeczeń wymienionych w art. 5192 k.p.c., a więc prawomocnych postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie wydanych przez sąd drugiej instancji. Zagadnienie charakteru postępowania objętego przepisami art. 58915-59821 k.p.c. oraz dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie o nakazanie zapłaty określonej kwoty pieniężnej osobie, która nie wykonuje lub niewłaściwie wykonuje obowiązki w przedmiocie kontaktów z dzieckiem była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 22 maja 2013 r., III CZP 25/13 (OSNC z 2013 r., nr 12, poz. 140) oraz postanowieniu z dnia 8 maja 2015 r., II CNP 5/15 (nie publ.).

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że jest to sui generis postępowanie rozpoznawcze, ograniczające się do fazy wykonawczej i składające się z dwóch etapów - pierwszego, w którym sąd orzeka o zagrożeniu karą osobie, nie wykonującej obowiązków wynikających z orzeczenia lub ugody i drugiego, w którym nakazuje tej osobie zapłatę określonej sumy pieniężnej. Postanowienia wydane w obu etapach nie kończą jednak postępowania w sprawie kontaktów z dzieckiem, bo do jego umorzenia dochodzi, jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od uprawomocnienie się ostatniego postanowienia nie wpłynął kolejny wniosek w tym przedmiocie (art. 59820 k.p.c.).

Podzielić trzeba pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 maja 2015 r., iż wskazana w przytoczonej uchwale natura postanowień mających na celu wykonanie obowiązków związanych z kontaktami z dzieckiem nie pozwala na przyjęcie, że postanowienie przewidziane w art. 59816 k.p.c. jest orzeczeniem samodzielnym, lecz zakwalifikować je trzeba jako postanowienie nie kończące co do istoty postępowania w sprawie, a więc pozostające poza kategorią postanowień, o których mowa w art. 5192 § 1 k.p.c.Z tych względów skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.