IV CNP 34/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 34/12

POSTANOWIENIE

Dnia 13 września 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie ze skargi powoda

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego

z dnia 7 listopada 2011 r.,

w sprawie z powództwa A. R.

przeciwko E.PL Spółce Akcyjnej

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 13 września 2012 r.,

odrzuca skargę i zasądza od powoda A. R. na rzecz

pozwanego E.PL Spółki Akcyjnej kwotę 600 (sześćset) złotych

tytułem

zwrotu

Najwyższym.

kosztów

postępowania

przed

Sądem

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2011 r., Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda

A. R. od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 22 lipca 2011 r. oddalającego jego

powództwo przeciwko E.PL Spółce Akcyjnej z siedzibą o zapłatę

Powód wniósł na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. skargę o stwierdzenie

niezgodności

powyższego

prawomocnego

wyroku

Sądu

drugiej

instancji

kończącego postępowanie w sprawie z art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP

oraz art. 556 § 2 k.c., art. 11, 11a i 11b pkt ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

o usługach turystycznych oraz Rozporządzenia (WE) Nr 261/2004 Parlamentu

Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. Według wnoszącego skargę, błędna

wykładnia wskazanych przepisów jest nie do pogodzenia z podstawowymi

zasadami porządku prawnego. W skardze powód podał, że wydanie niezgodnego

z prawem wyroku spowodowało powstanie szkody w kwocie 10.000 złotych

w postaci wydatków na powrót z Toronto do S.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) jest – podobnie jak skarga kasacyjna – środkiem

prawnym sformalizowanym. Wysokie wymagania formalne stawiane skardze są

związane nie tylko z jej specjalną, nadzwyczajną funkcją w systemie prawa,

ale wynikają także z potrzeby spełnienia wysokich oczekiwań profesjonalnych.

Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia powinna zawierać:

1) oznaczenie wyroku, od którego została wniesiona, ze wskazaniem, czy

jest on zaskarżony w całości lub w części,

2) przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienia,

3) wskazanie przepisów prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny,

4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie

wyroku, którego skarga dotyczy,

5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe a ponadto – gdy skargę

wniesiono, stosując art. 4241 § 2 k.p.c. - że występuje wyjątkowy

uzasadniający wniesienie skargi,

6) wniosek o stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem.

Stosownie do treści art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku powinna zawierać między innymi

„wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków

prawnych nie było i nie jest możliwe”. Takie ujęcie jednego

z warunków

oznacza

obowiązkiem

konstrukcyjnych

skargi

obciążenie

skarżącego

przedstawienia analizy prawnej przepisów dotyczących środków zaskarżenia,

których zastosowanie - w odniesieniu do zaskarżonego orzeczenia - jest

niedopuszczalne lub z innych przyczyn na pewno nie mogłoby odnieść skutku.

Skarżący powinien zatem ujawnić i wykazać, w sposób wyczerpujący i niebudzący

wątpliwości, w drodze stosownego wywodu, powołując odpowiednie przepisy, że od

zaskarżonego wyroku nie przysługuje środek prawny, przy pomocy którego

mogłoby nastąpić jego wzruszenie (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego

z dnia 17 sierpnia 2005 r., I CNP 5/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 17; z dnia 13 grudnia

2005 r., I CNP 28/05, niepubl.; z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC

2006, nr 7-8, poz. 140; z dnia 27 stycznia 2006 r., sygn. akt III CNP 23/05, OSNC

z 2006 r., nr 7 - 8, poz. 140; z dnia 28 czerwca 2011 r. I CNP 16/11, niepubl.;

z dnia 22 czerwca 2012 r., V CNP 94/11, niepubl.).

Wymieniony

od prawomocnych

obowiązek

wyroków,

dotyczy

których

każdej

zmiana

przysługujących stronie środków prawnych

skargi,

lub

która

uchylenie

przysługuje

w

drodze

nie jest możliwe. Jak przyjmuje się

w piśmiennictwie, założeniem postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest jego subsydiarność. Powinno

być ono co do zasady wszczynane tylko wtedy, gdy strona wykorzystała wszystkie

środki prawne, które mogłyby doprowadzić do zmiany lub uchylenia wyroku.

Jedynie w wyjątkowym wypadku uregulowanym w art. 4241 § 2 k.p.c., gdy

niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku

prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela skarga

przysługuje,

nawet jeśli strony nie skorzystały z przysługujących im środków

prawnych. Wówczas dodatkowym ustawowym obowiązkiem - poza wykazaniem,

że uchylenie lub zmiana zaskarżonego wyroku nie jest możliwa - jest wykazanie

w skardze, że występuje wyjątkowy wypadek i to nie tylko ze względu

na kwalifikowany charakter niezgodności wyroku z prawem ale także z punktu

widzenia przyczyn nieskorzystania przez stronę z możliwości zaskarżenia wyroku

(zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP

4/2006, OSNC 2006, nr 6, poz. 113; z dnia 28 kwietnia 2011 r., I CNP 87/10,

niepubl.; z dnia 21 grudnia 2011 r., II CNP 49/11, niepubl.; z dnia 10 sierpnia

2012 r., II CNP 36/12, niepubl.). W każdym zatem przypadku skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, wniesionej zarówno na ogólnej

podstawie z art. 4241 § 1 k.p.c., czy też z powołaniem się na wyjątkowe

okoliczności określone w art. 4241 § 2 k.p.c., strona musi wykazać, że uchylenie lub

zmiana tego wyroku w drodze przysługujących jej środków nie jest możliwe.

We wniesionej skardze kasacyjnej, pomimo

wymagania przewidzianego

w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., nie zostały wykazane, a nawet wskazane, okoliczności

dotyczące możliwości uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia

Wymienione w art. 4245 § 1 k.p.c. wymagania skargi mają charakter

konstrukcyjny i powinny być spełnione kumulatywnie. To oznacza, że skarga

niespełniająca któregokolwiek z nich jest dotknięta tzw. brakiem istotnym,

nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków i podlega odrzucenie

bez wzywania do ich usunięcia. Każde z tych wymagań przewidzianych w art. 424 5

§ 1 k.p.c. - na co Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał uwagę - ma charakter

samoistny, powinno być, zatem spełnione niezależnie od innych wymagań

(por. m.in. postanowienia Sąd Najwyższego: z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05,

niepubl.; z dnia 18 stycznia 2005 r., III CNP 21/05, niepubl.; sygn. akt IV CNP

65/11; z dnia 22 listopada 2011 r., IV CNP 65/11, niepubl; z dnia 28 lutego 2012 r.,

I CNP 62/11, niepubl.).

Z tej przyczyny skarga powoda podlegała odrzuceniu na podstawie art. 4248

§ 1 k.p.c.

O kosztach postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia, na wniosek pozwanej, Sąd Najwyższy orzekł na

podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 i art.

42412 k.p.c.

jw