IV CNP 27/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 27/06

POSTANOWIENIE

Dnia 31 marca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon

w sprawie ze skargi T. D.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 15 listopada 2005 r., w przedmiocie odrzucenia zażalenia T. D.

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym

bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie II Ca …/04,

z wniosku T.D.

przy uczestnictwie I. Z. i in. ,

o podział majątku wspólnego,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 31 marca 2006 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił

zażalenie skarżącego T. D. na postanowienie oddalające skargę na naruszenie

prawa

strony

do

rozpoznania

sprawy

w

postępowaniu

sądowym

bez

nieuzasadnionej zwłoki.

Od powyższego postanowienia T. D. wniósł, przewidzianą w art. 4241 § 1

k.p.c. skargę, w której żądał stwierdzenia jego niezgodności z prawem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie

została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze

przysługujących stronie środków prawnych nie

było i nie jest możliwe.

W wyjątkowych wypadkach, zgodnie z art. 4241 § 2 k.p.c., gdy niezgodność

z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub

konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, skarga przysługuje

także od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie

wydanego przez sąd pierwszej instancji lub drugiej instancji, jeżeli strony nie

skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana

lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków

prawnych

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

przysługuje zatem wyłącznie na postanowienie kończące postępowanie w sprawie,

zamykające drogę do wydania wyroku. W orzecznictwie przyjęte jest, że

postanowieniami

kończącymi

postępowanie

w

sprawie

są

postanowienia

zamykające drogę do wydania orzeczenia sądu danej instancji, rozstrzygającego

istotę sprawy w procesie (wyrokiem) lub w postępowaniu nieprocesowym

(postanowieniem), a ponadto postanowienia, które kończą sprawę jako pewną

całość poddaną pod osąd (por. uchwała SN z dnia 24 listopada 1998, III CZP

44/98, OSNC 1999/5/87).

Przeciwieństwem

tych

postanowień

są

postanowienia

niekończące

postępowania w sprawie, lecz kończące w postępowaniu sądowym jedynie

zagadnienia incydentalne, uboczne. Postępowanie wywołane wniesieniem skargi

na przewlekłość postępowania jest postępowaniem incydentalnym i w taki też

sposób zostało określone w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy z dnia

17 czerwca 2004 r. Postanowienie rozstrzygające skargę na przewlekłość

postępowania nie zamyka drogi do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Skarga ta

ma na celu wywołanie szybkiej reakcji sądu właściwego do rozpoznania sprawy

głównej na zawarty w skardze zarzut, że postępowanie w sprawie jest przewlekłe.

Przewlekłość

postępowania

ma

zatem

postępowania

zasadniczego

toczonego

jedynie

w

charakter

konkretnym

wtórny

sporze

wobec

(por.

np.

postanowienie SN z dnia 17 sierpnia 2005 r., I CNP 3/05, OSNC 2006/2/39,

postanowienie SN z dnia 27 stycznia 2006 r., II CNP 9/06, niepubl.).

Reasumując, należy stwierdzić, że postanowienie w przedmiocie skargi na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez

nieuzasadnionej zwłoki, a w konsekwencji także postanowienie o odrzuceniu

zażalenia na takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu skargą o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (por. postanowienie SN z dnia

24 sierpnia 2005 r., V CNP 7/05, niepubl.).

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji (art. 424 8 § 1 w zw. z art.

4241 § k.p.c.).

jc