IV CNP 192/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 192/07

POSTANOWIENIE

Dnia 20 grudnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski

w sprawie ze skargi powoda

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Apelacyjnego

z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt [...],

w sprawie z powództwa Z.P.

przeciwko Skarbowi Państwa - Wojskowej Komisji Morsko - Lekarskiej, Wojskowej

Prokuraturze Garnizonowej, Wojskowej Komisji Lekarskiej i A.S.

o zapłatę i ochronę dóbr osobistych,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 grudnia 2007 r.,

odrzuca skargę i odstępuje od obciążenia powoda kosztami

postępowania skargowego.

Uzasadnienie

Po sprecyzowaniu żądania, w pismach z dnia 17 października 2007 r.

i z dnia 15 grudnia 2007 r., powód Z.P. wniósł o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego, którym została oddalona jego

apelacja od oddalającego powództwo wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 28

czerwca 2006 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona

szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie

środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 4241 § 1 k.p.c.). Jest więc co do

zasady niedopuszczalna, jeżeli w sprawie strona miała możliwość zaskarżyć

orzeczenie apelacją, skargą kasacyjną, skargą o wznowienie postępowania lub

mogła skorzystać z innego środka.

Od tego unormowania ustawodawca wprowadził wyjątek przewidziany w art.

4241 § 2 k.p.c. Na podstawie tej regulacji, skarga przysługuje także od

prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie wydanego przez

sąd pierwszej lub drugiej instancji, naruszającego podstawowe zasady porządku

prawnego, konstytucyjne wolności lub prawa człowieka, chociaż strony nie

skorzystały skutecznie z przysługujących im środków, pod warunkiem, że jego

uchylenie lub zmiana w innym postępowaniu nie jest już dopuszczalna.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie

w sprawie wydanego począwszy od dnia 1 września 2004 r. (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2005 r., l CNP 1/05, i uchwałę siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2005 r., III CZP 1/05. OSNC 2006, nr 5,

poz. 78, której nadano moc zasady prawnej). Oznacza to możliwość wniesienia

skargi od prawomocnych wyroków, nakazów zapłaty, postanowień co do istoty

sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym oraz od postanowień tzw.

formalnych kończących postępowanie w sprawie.

Skarga jest nie tylko środkiem nowym, ale - jak podkreślono w literaturze wyjątkowym w skali europejskiej. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy

nowy stan prawny pomiędzy stronami, jak też sanuje wszelkie ewentualne

naruszenia prawa, którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. Z tego względu

wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 424 5 § 1 k.p.c. należy

interpretować ściśle.

Do nich między innymi należy uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody

spowodowanej przez wydanie orzeczenia którego dotyczy (pkt 4). Uwzględnienie

bowiem skargi i stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem,

ma charakter prejudykatu, gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa

odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego

wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien

także zawierać informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek

przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem.

Nie jest spełnieniem tego wymagania ogólne, hipotetyczne odwołanie się jak uczynił to skarżący - do krzywdy powstałej przez naruszenie jego dóbr

osobistych, choć wyjątkowo szkoda niematerialna może stanowić podstawę skargi.

Prawodawca bowiem nie ograniczył skargi w związku z rodzajem szkody.

Powód w obszernej skardze wyraźnie zastrzegł, że w sprawie nie dochodził

„zapłaty", gdyż brak podstaw prawnych do dochodzenia odszkodowania (por. k. 37

werte skargi). Podniósł, że zdarzenie wywołujące krzywdy moralne powoda nie

wystąpiło w dniu wydania kwestionowanych decyzji Wojskowej Komisji Lekarskiej z

dnia 7 listopada 1984 r., lecz było nim „rozpowszechnienie" ich bez wiedzy i zgody

powoda w kwietniu 1985 r., tj. przesłanie tych dokumentów do jednostki wojskowej

[...].

W takim wypadku aby skarga spełniała omawiany element konstrukcyjny,

zadośćuczynienie pieniężne powinno było być skonkretyzowane tak jak szkoda

materialna, a więc należało wiec przede wszystkim wskazać jego wysokość oraz

uprawdopodobnić,

że

krzywda

została

wyrządzona

na

skutek

wydania

zaskarżonego wyroku.

Poza tym skarżący w skardze zakwestionował podstawę faktyczną

zaskarżonego wyroku, stwierdzając że do niej nie można by zastosować

wskazanych jako naruszone przepisów (por. k. 21 skargi). Następnie przedstawił

odmienny - jego zdaniem rzeczywisty i prawdziwy - stan faktyczny sprawy.

Tymczasem niedopuszczalna jest skarga oparta na zarzutach dotyczących

ustalenia faktów, lub oceny dowodów.

Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).