IV CNP 101/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 101/09

POSTANOWIENIE

Dnia 2 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

Prezes SN Tadeusz Ereciński

w sprawie ze skargi pozwanej

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w O.

z dnia 30 maja 2007 r., sygn. akt I C (…),

w sprawie z powództwa Banku A.(…) SA w W.

przeciwko M. P.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 2 lutego 2010 r.,

odrzuca skargę

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 30 maja 2007 r. Sąd Okręgowy w O. częściowo uwzględnił

powództwo Banku A.(…) S.A.

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

pozwana wnosiła o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została

wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących

stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wyjątek od wskazanej zasady

przewidziano w art. 4241 § 2 k.p.c. W sytuacji, gdy strona nie skorzystała z

przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależniona jest od

kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz

występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z

naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności

albo praw człowieka i obywatela.

W przedmiotowej sprawie taki wyjątkowy wypadek nie występuje. Strona

skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła wyrok

Sądu Okręgowego apelacją, która z powodu nieopłacenia została odrzucona.

Niezaskarżenie wyroku nastąpiło więc nie na skutek wyjątkowych okoliczności lecz w

wyniku nieprawidłowego działania pełnomocnika. W postanowieniu Sądu Najwyższego

z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06 (niepubl.) stwierdzono, że nie jest rzeczą Sądu

Najwyższego,

przedstawianie

bliżej

konkretnych

okoliczności,

które

mogłyby

przemawiać za potraktowaniem sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu powyższego

przepisu, niemniej jednak można przykładowo wskazać, że istnienie takiego

wyjątkowego wypadku może wchodzić w rachubę w sytuacji, gdy strona nie

skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby,

katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu.

Strona skarżąca jakiejkolwiek tego typu okoliczności nie wskazała.

Nie została spełniona również druga przesłanka przewidziana w art. 4241 § 2

k.p.c. W wypadku powołania się na naruszenie podstawowych zasad porządku

prawnego konieczne jest bowiem wykazanie, że dana zasada istnieje i ma

podstawowe znaczenie dla porządku prawnego oraz dokładne określenie w jaki

sposób doszło do naruszenia tej zasady w wyniku wydania orzeczenia. Gdy zaś

skarżący powołuje się na naruszenie konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i

obywatela niezbędne jest oprócz wskazania danej zasady, powołanie przepisu

Konstytucji, z którego zasada wynika oraz dokładne określenie sposobu jej naruszenia.

Powołanie się przez stronę skarżącą na naruszenie przez prawomocne orzeczenie

zasady swobody działalności gospodarczej, zasady praw podmiotowych oraz

konstytucyjnego prawa obywateli do zaskarżenia wyroku sądu wydanego w pierwszej

instancji jest ogólnikowe i przez to nie może być skuteczne.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego niewykazanie przez skarżącego,

że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego, niezaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej

instancji, powoduje odrzucenie skargi przez Sąd Najwyższy (postanowienia z dnia 9

lutego 2006 r., IV CNP 41/05, z dnia 6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06, z dnia 18

grudnia 2006 r., IV CNP 115/06 oraz z dnia 13 lutego 2007 r., I CNP 85/06, niepubl.).

Skarga podlegała odrzuceniu również z innych przyczyn. W art. 424 5 k.p.c.

określone zostały wymagania, którym powinna odpowiadać skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Każde z nich jest indywidualne i

niezależne, a zatem każde powinno być wyraźnie wyodrębnione i spełnione. Do

omawianych wymagań skargi zaliczają się, między innymi, przytoczenie podstaw

skargi oraz ich uzasadnienie (art. 4245 § 1 pkt 2 k.p.c.) i wskazanie przepisu prawa, z

którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c.). Przepis

wyraźnie odróżnia podstawy skargi (sprecyzowane w art. 424 4 k.p.c.) od wskazania

przepisu prawa, z którym orzeczenie jest niezgodne. Nie może więc budzić

wątpliwości,

że

skarga

musi

zawierać

każdy

z

tych

elementów,

odrębnie

przedstawiony.

Przytoczenie

podstaw

skargi

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego orzeczenia i ich uzasadnienia polega nie tylko na ogólnym wytknięciu

naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania i wskazaniu przepisów,

które zostały naruszone (z podaniem numeru, artykułu, paragrafu lub ustępu), ale

także na wyjaśnieniu, na czym to naruszenie polegało. Należy też pamiętać, że w

wypadku omawianej skargi wytykane w ramach podstaw naruszenia prawa muszą

stanowić przyczynę niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia. Nie wystarczy

więc przytoczenie samych naruszeń; konieczne jest również wykazanie normalnego

związku przyczynowego między nimi a niezgodnością orzeczenia z prawem. Skarga

strony pozwanej nie czyni zadość istotnemu wymaganiu przewidzianemu w art. 424 5 §

1 pkt 2 k.p.c., powołano wprawdzie przepisy, z którymi ma być niezgodne zaskarżone

orzeczenie, nie uzasadniono natomiast, w sposób odpowiadający powyższym

wymaganiom, na czym polegało naruszenie tych przepisów.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 424 8 § 2

k.p.c.).