IV CKN 1468/00 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 26 lipca 2001 r.

IV CKN 1468/00

SSN Maria Grzelka (przewodniczący)

SSN Antoni Górski

SSN Elżbieta Skowrońska - Bocian (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa L. Z. przeciwko Samodzielnemu

Miejskiemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w B. o zapłatę, po rozpoznaniu

w Izbie Cywilnej w dniu 26 lipca 2001 r. na rozprawie kasacji powódki od

wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 lutego 2000 r., sygn. akt (...),

oddala kasację i zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w B.

na rzecz adwokata K. K. kwotę (...) ((...)) złotych tytułem kosztów

nieopłaconej

pomocy

prawnej

udzielonej

powódce

z

urzędu

w

postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 29 lutego 2000 r. sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w B. oddalił

apelację powódki L. Z. od wyroku Sądu Rejonowego w B. oddalającego

jej powództwo przeciwko Samodzielnemu Miejskiemu Zakładowi Opieki

Zdrowotnej w B. o zapłatę.

Z ustaleń Sądu pierwszej instancji wynikało, że powódka dochodziła

odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę polegającą na rozstroju

zdrowia, którą - jej zdaniem - poniosła w wyniku nieprawidłowego

leczenia w Przychodni Chirurgicznej w B. w 1997 r. Sąd ten przyjął, że

nie występuje związek przyczynowy pomiędzy powstałą szkodą a

działaniem lub zaniechaniem lekarzy z Przychodni.

Sad Okręgowy oddalając apelację powódki wskazał, że w toku

postępowania przed Sądem Rejonowym doszło do przekształceń

podmiotowych procesu po stronie pozwanej. Początkowo bowiem jako

strona pozwana występowała, po ostatecznym sprecyzowaniu tego przez

powódkę,

Gmina

Przychodnia

B. Miejski

Chirurgiczna,

z

Zakład

Opieki

Zdrowotnej

Miejska

której

działaniem

powódka

wiązała

powstanie szkody, była bowiem jednostką organizacyjną Gminy nie

mającą osobowości prawnej. Jednak z dniem 1 stycznia 1999 r. Miejski

Zakład Opieki Zdrowotnej przekształcił się w Samodzielny Miejski Zakład

Opieki Zdrowotnej w B. i uzyskał osobowość prawną. W procesie zaczął

występować ten podmiot, mimo że żadna ze stron nie wniosła o

dopuszczenie zgłaszającej się osoby prawnej do udziału w sprawie w

charakterze

pozwanego.

Mimo

to

Sąd

Rejonowy

kontynuował

postępowanie tylko z udziałem Zakładu i przeciwko niemu zapadł wyrok

w pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy wskazał, że przekształcenia podmiotowe procesu mogą

nastąpić jedynie w trybie art. 194 § 1 lub § 3 KPC. Mimo to Sąd ten

przyjął, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Zakład stał się de

facto stroną, mimo rażącego naruszenia przepisów postępowania.

Powstało swego rodzaju współuczestnictwo, gdyż Gmina nie utraciła

swojego statusu pozwanej. W sprawie wystąpił brak orzeczenia o całości

żądania w sensie podmiotowym kwalifikujący się do usunięcia w drodze

uzupełnienia wyroku.

W kwestii odpowiedzialności Samodzielnego Zakładu Opieki Zdrowotnej

Sąd wskazał, że nie przejął on zobowiązań ciążących na Gminie, a

wynikających z działalności Miejskiego Zakładu Opieki Zdrowotnej. W

związku z powyższym nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania

powstałe przed dniem 1 stycznia 1999 r.

Kasacja powódki oparta została jedynie na drugiej podstawie kasacyjnej

(art. 3931 pkt 2 KPC). Wskazuje się w niej naruszenie art. 198 § 1 i art.

194 § 1, 2 i 3 KPC oraz naruszenie art. 385 w zw. z art. 217 § 2 KPC.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie sposób odmówić trafności zawartym w kasacji zarzutom naruszenia

art. 198 § 1 oraz art. 194 KPC. Prawo polskie nie przewiduje możliwości

wstąpienia do procesu po stronie pozwanej w innym trybie niż określony

w art. 194 i 198 KPC. Poza sporem jest, że żadna ze stron nie wystąpiła

z wnioskiem o wezwanie do wzięcia udziału w sprawie przez

Samodzielny Miejski Zakład Opieki Zdrowotnej i Zakład ten nie został do

takiego udziału wezwany. Prawo polskie nie dopuszcza możliwości

dokonywania przekształceń podmiotowych w drodze nieformalnej, przez

zachowania

konkludentne.

Samodzielny

Miejski

Zakład

Opieki

Zdrowotnej w B. nie powinien brać udziału w rozpoznawanej sprawie.

Skarżąca nie wykazała jednak, jaki wpływ na wynik postępowania miało

naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania.

Należy przy tym zauważyć, że udział tego podmiotu w toczącym się

postępowaniu nie doprowadził do jego nieważności, które Sąd Najwyższy

bierze pod uwagę z urzędu (art. 39311 § 1 KPC). Przyczyny nieważności

wymienia w sposób wyczerpujący art. 379 KPC, a żadna z nich nie

wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W rezultacie zatem wyrok

oddalający powództwo przeciwko Samodzielnemu Zakładowi Opieki

Zdrowotnej

odpowiada

prawu,

gdyż

podmiot

ten

nie

ponosi

odpowiedzialności za szkody wyrządzone przed jego powstaniem (w

kasacji nie kwestionuje się stanowiska Sądu Okręgowego, zgodnie z

którym nie nastąpiło przejęcie zobowiązań). W tych okolicznościach

bezprzedmiotowy jest zarzut naruszenia art. 217 § 2 KPC.

Zaskarżony wyrok w ostatecznym rezultacie odpowiada zatem prawu,

gdy chodzi o Samodzielny Miejski Zakład Opieki Zdrowotnej w B. Trafnie

natomiast zauważył Sąd Okręgowy, że pozwana Gmina B. zachowała

status strony pozwanej, a w stosunku do niej Sąd Rejonowy nie

rozstrzygnął o żądaniu powódki.

Z tych względów kasacja podlegała oddaleniu jako pozbawiona

usprawiedliwionych podstaw (art. 39312 KPC).